خداحافظی بادندان های خرگوشی

درگذشته والدین به رفع عیوب دندانی و فکی در کودکانشان چندان اهمیت نمی دادند، ولی امروزه بسیاری از کو دکان را در سنین ابتدایی رشد با دندان های ارتودنسی شده می بینیم چرا که درمان بموقع ناهنجاری های فکی و دندانی از اهمیت بیشتری

کد خبر: ۸۵۱۳۸

برخوردار شده است.
براین اساس یک پزشک محقق برای نخستین بار در دنیا طرح جدیدی از پلاکهای ارتودنسی را به نام Double Labial Bowبه همراه فانکشنال (دستگاهی که برای اصلاح ناهنجاری های اسکلت فکی به کار می رود) ارائه کرده است که سرعت پاسخگویی به درمان را افزایش می دهد.
دکتر مسعود سیفی ، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و طراح این شیوه ابداعی با ما سخن گفته است.

اصولا دستگاه های ارتودنسی به چند دسته تقسیم می شوند و چه تفاوت هایی با یکدیگردارند؛
به منظور ارائه درمان های ارتودنسی می توان از دستگاه های متحرک ، دستگاه های ثابت و یا ترکیبی از این گروهها بهره گرفت. همانطور که از نام هر یک استنباط می شود، بیمار می تواند دستگاه های متحرک را از دهان خارج کند ولی دستگاه های ثابت به روشهای مختلف با مواد چسبنده داخل دهان بیمار قرار می گیرند و امکان خارج کردن آنها از سوی بیمار میسر نیست.
ساختار دستگاه های متحرک متشکل از اجزای فلزی و قسمت آکریلیک است. این دستگاه ها ممکن است در یک فک قرار گیرند یا در درمان خاصی هر دو فک را به یکدیگر مرتبط سازند.
چنانچه آماده سازی دستگاه برای یک فک باشد، ممکن است دارای اجزای فعال باشد که در این صورت آن را به اصطلاح Active Plate می نامند و یا ممکن است فاقد اجزای فعال باشد که در این صورت معمولا یا در گروه دستگاه های نگهدارنده نتایج درمان (Retainer) یا دستگاه های عادت شکن (Habit Breaker) قرار می گیرند.
گروه دوم که 2فک را در رابطه درمانی خاص قرار می دهند، اصطلاحا فانکشنال (Functional) نامیده می شوند. اساس نامگذاری این گروه بر مبنای عملکرد فکین از طریق عضلات و تاثیرگذاری آنها بر رشد و تکامل شان به همراه تغییرات در قسمت استخوانی در برگیرنده دندان هاست.

پلاکهای ارتودنسی در رفع کدام دسته از ناهنجاری های فکی به کار گرفته می شوند؛
به طورکلی ممکن است فک پایین نسبت به فک بالا در رابطه صحیح (Class1)، عقب تر یا خلفی (Class2) و جلوتر یا قدامی (Class3) قرار گیرند. نحوه تاثیرگذاری دستگاه های فانکشنال سبب شده است در مواردی که فکین نسبت به هم عقب یا جلو هستند یا از نظر عمودی (ارتفاع قسمت قدامی تحتانی صورت)، افزایش یا کاهش یافته است ، قابلیت ارائه خدمات درمانی ارتودنسی و ارتوپدی را داشته باشند.
البته این دستگاه ها در تصحیح مشکلات بعد عرضی مانند انحرافات فک پایین به یک سمت یا تنگی های فک بالا نیز کاربرد دارند. در اینجا منظور از درمان های ارتوپدیک نیز درمان هایی است که به رفع مشکلات اسکلت فکین در 3بعد فضا (قدامی - خلفی ، عمودی و عرضی ) کمک می کند.

بهترین سن برای انجام درمان های ارتودنسی چه زمانی است؛
با توجه به امکان بهبود ناهنجاری های استخوان و اسکلت فکین (اسکلتال) با رشد بیمار، بهترین زمان برای استفاده از دستگاه های ارتودنسی (فانکشنال) قبل از بلوغ دختران و پسران است.
بنابراین برای مواردی که فک پایین نسبت به فک بالا عقب تر به نظر می رسد که در این حالت ممکن است فک بالا نیز تا حدودی در موقعیت جلوتر قرار گرفته باشد، کاربرد دستگاه های ارتودنسی معمولا اواخر دوره دندانی مختلط شیری و دایمی توصیه می شود.
البته سن رشد استخوانی در جنس مونث و مذکرمتفاوت است و بلوغ جسمانی و استخوانی در دختران از نظر سن تقویمی و شناسنامه ای زودتر به وقوع می پیوندد، لذا آغاز درمان های ارتودنسی دخترانی که فک پایین آنها جلوتر است در سن پایین تری نسبت به پسران انجام می گیرد.
در واقع به طور متوسط آغاز چنین درمان هایی 9تا 11سالگی در دختران و 10الی 12سالگی در پسران امکان پذیر است.
البته نباید فراموش کرد که اقدام به درمان در سنین خیلی پایین نیز علاوه بر ایجاد خستگی برای کودک ، به دلیل طولانی شدن مدت درمان ، به سبب کم بودن رشد در واحد زمان ، امکان استفاده بهینه از دستگاه های ارتودنسی را مشکل می سازد.

چه مواقعی باید از دستگاه های ثابت ارتودنسی استفاده کرد؛
آشناترین دستگاه های ارتودنسی برای مردم ، براکتهایی (Brackets) است که روی دندان ها چسبانده می شوند که وسیله ای برای اعمال نیروی ارتودنسی تلقی می شود.
با قرارگیری سیم داخل براکتها، می توان نیروی لازم را در جهات مختلف به دندان وارد کرد. به این ترتیب با تغییر قطر و شکل سیم می توان با داشتن کنترل سه بعدی ، دندان را به موقعیت مورد نظر هدایت کرد.نوع دیگر از اجزایی که داخل دهان ثابت می شوند، بندها(Bands) هستند.
این گروه از حلقه هایی فلزی تشکیل شده اند که دندان را به طور کامل احاطه می کنند و استحکام آنها در مقابل نیروهای جویدن بیش از براکت هاست.

دستگاه ابداعی شما درکدام گروه از موارد فوق قرار دارد و درچه موارد درمانی قابل استفاده است؛
این دستگاه ، به طور کامل متحرک و شامل یک دستگاه ارتودنسی و یک قسمت اصلاحی اضافه شده برای موارد خاص به نام Double Labial Bow است. البته تصور وجود طرحی منحصر به فرد و واحد برای درمان همه موارد ناهنجاری های اسکلتی فکین ، غیرمنطقی به نظر می رسد و هر دستگاه متناسب با مقتضیات درمانی خاص و با بهره گیری از تغییرات ایجاد شده عمل می کند.
به همین دلیل تمام دستگاه های کلاسیک ارتودنسی حداقل 3نوع اصلی متناسب با 3نوع ناهنجاری اصلی دندانی فکی هستند.دستگاه ابداع شده نیز با نام ژنریک "دستگاه جلو آورنده فک پایین و تصحیح کننده بایت عمیق " ثبت شده است و همانطور که از نام آن پیداست برای جلوآوردن فک پایین کاربرد دارد.
همچنین در همپوشانی بیش از حد طبیعی دندان های جلو نیز به کار می رود.

مزیت های کاربرد این دستگاه برایمان بگویید.
اولین مزیت این دستگاه ، سرعت بخشیدن پاسخگویی به روند درمان در ناهنجاری فکی در بعد عمودی یا افقی به طوری که با کاربرد این دستگاه ، طول دوره اولیه درمان از 5تا 6ماه به 2ماه کاهش می یابد.
مزیت دیگر آن سادگی کاربرد دستگاه برای پزشک و بیماراست. به علاوه به علت وجود کمترین مداخله ، امکان برقراری ارتباط بیمار با محیط و عدم تداخل در سیستم گفتاری بیمار فراهم است.
ویژگی دیگر این دستگاه تاثیر آن در تصحیح همپوشانی بیش از حد طبیعی دندان های قدامی است. به این ترتیب هر آنچه پتانسیل رشد وجود داشته باشد، با ایجاد شرایط مناسب برای رویش دندان های خلفی ، از همپوشانی بیش از حد طبیعی دندان های قدامی کاسته می شود.

این دستگاه از نظرساختار چه تفاوت هایی با دستگاه های معمولی ارتودنسی دارد؛
ترکیب ویژه ای که به دستگاه های معمولی ارتودنسی اضافه شده و پاسخ مناسب و موفق آن را در پی داشته ، طرح ابتکاری و جدید Double Labial Bow است. انواع متعارف و شایع لیبال بو (سیمی که در دندان های جلو قرار می گیرد) شامل یک سیم روی دندان های قدامی است که در انتها دارای یک انحنای U شکل می شود و در آکریل سمت زبان، گیر مکانیکی آن تامین می شود، اما طرح جدید شامل 2سیم موازی می شود که اگرسیم دوم ترجیحا به کمک جوش لیزر به لیبال بوی اصلی اتصال پیدا کند، ضمن داشتن استحکام زیاد از تغییر خصوصیات مکانیکی آن نیز جلوگیری می کند.
گفتنی است تجهیزات گران قیمت و بی نظیر مربوط به جوش لیزر درحال حاضر در لابراتوار مرکزی دانشکده دندانپزشکی شهید بهشتی موجود و قابل بهره برداری است.