در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
سلامی دوباره به جوانی
دیدن خطوط چین و چروک روی صورت در آینه برای همه ما منظره غم انگیزی است. اکثر ما حساسیت ویژه ای نسبت به پوست خود، خصوصا پوست صورت داریم.
در ایران تکنیک تازه ای برای درمان چین و چروک در حال بررسی است که پیش از این تنها متخصصان امریکایی آن را به کار برده اند.
این روش که به آن سلول درمانی گفته می شود، از سوی محققان مرکز تحقیقات بیماری های پوستی با همکاری دانشگاه اصفهان ، علوم پزشکی تهران و پژوهشکده رویان مورد بررسی قرار گرفته است.
در همین خصوص گفتگویی با دکتر محمدعلی نیلفروش زاده متخصص پوست ، رئیس مرکز تحقیقات بیماری های پوستی و سالک و استادیار دانشگاه تهران انجام دادیم که در ادامه می خوانید.
از این روش با عنوان سلول درمانی یاد شده است ، سلول درمانی یعنی چه؛
سلول درمانی به تکنیک ها و فناوری های جدیدی گفته می شود که اساس آن جایگزینی سلولهای بیمار و دچار اختلال عملکرد با سلولهای سالم است.
سلولها کوچک ترین واحدهای سازنده تمام اعضای بدن هستند که برای انجام وظایف ویژه ای تخصص یافته اند. مثل سلول عضله قلب یا سلول عصبی. این سلولها همانند خود بدن انسان، دارای یک دوره حیات هستند.
اغلب سلولهای بدن در طول عمر خود توانایی تقسیم و تکثیر دارند؛ ولی در شرایط اختلال و بیماری یا به علت پیری ، تعدادی از سلولها نمی توانند عمل تکثیر را به منظور مقابله با بیماری به اندازه کافی انجام دهند و یا عملکرد آنها دچار ضعف می شود.
از طرف دیگر، اگر شرایط زیستی برای سلول فراهم باشد، در خارج از بدن نیز می تواند زنده بماند و تکثیر شود، لذا دانشمندان به این فکر افتادند که سلولهای سالم و جوان را شناسایی کنند و در محیط مناسب خارج از بدن آنها را رشد دهند و سپس این سلولها را جایگزین سلولهای بیمار کنند.
این درمان شبیه پیوند عضو است ، با این تفاوت که در این روش به جای پیوند یک عضو، تعداد زیادی سلول در محل موردنظر قرار داده می شوند.
به این روش درمانی ، سلول درمانی می گویند و سلولهای مورد استفاده ، سلولهای بنیادی هستند. در واقع سلولهای بنیادی در این روش نقش اصلی و اساسی دارند و سلول درمانی ، درمان با استفاده از سلولهای بنیادی است.
سلولهای بنیادی 2مشخصه دارند: اول این که توانایی تکثیر و افزایش تعداد برای مدت طولانی دارند و دوم این که پس از دریافت سیگنال های شیمیایی می توانند تمایز حاصل کنند و به سلولهای تخصص یافته ای تبدیل شوند.
این روش درمانی از نظر علمی چه جایگاهی دارد؛
در حال حاضر، بخش عمده کارهایی که روی سلولهای بنیادی انجام می شود، در مرحله آزمایش و مطالعه است و با توجه به نتایج به دست آمده ، امیدهای زیادی به کاربردهای این روش در درمان بیماری های مختلف وجود دارد.
البته موفقیت های زیادی به دست آمده است که از جمله می توان به کاشت سلولهای بنیادی در پانکراس برای تولید انسولین ، کاشت سلولهای پوستی ، سلولهای عضله قلب ، سلولهای عصبی و غضروف اشاره کرد.
درمان چین و چروک صورت به کمک این روش چگونه انجام می شود؛
در اعضای مختلف بدن یک فرد بالغ ، تعدادی سلول بنیادی وجود دارد که به علت تعداد کم باید ابتدا این سلولها را با روش خاص شناسایی و سپس جدا کرد و در محیط کشت اختصاصی آنها را کشت داد.
پس از تکثیر می توان از این سلولها در درمان استفاده کرد. خصوصیت این سلولها این است که با ورود به اولین محل در بدن ، تمایز می یابند و به سلولهای اختصاصی همان بافت تبدیل می شوند.
ما در این روش ابتدا قسمت کوچکی از پوست پشت گوش بیمار یعنی حدود 3تا 4میلی متر مربع را پس از بی حسی بر می داریم و به محیط کشت اختصاصی انتقال می دهیم. پس از این مرحله ، سلولهای بنیادی استخراج و تحریک به تکثیر می شوند.
سپس 3تزریق با فواصل 2هفته ای انجام می شود. در این روش بهبودی به مرور زمان انجام می شود و بیمار با فواصل 3ماهه ویزیت می شود. سلولهای بنیادی تزریق شده ، شروع به تولید کلاژن می کنند که ماده اصلی پوست است و می تواند چروکها را پر کند و ظاهر جدیدی به چهره بیمار بدهد.
پیش از این چه روشهای دیگری برای درمان چین و چروک وجود داشت؛
اصولا چین و چروک ایجاد شده در پوست به 2نوع دینامیک و استاتیک تقسیم می شوند. چروکهای دینامیک آن دسته از چروکها هستند که در اثر فعالیت و حرکت عضلات ایجاد می شوند و اعمالی مثل حرف زدن ، اخم کردن ، خندیدن و گریه کردن در ایجاد آنها دخالت دارند.
چروکهای استاتیک به آن دسته از خطوط صورت گفته می شود که ربطی به حرکت عضله ندارد و جزئی از روند پیری در انسان است و تحت تاثیر عواملی مثل نور خورشید، آلودگی ، سیگار و غیره ایجاد می شود.
یکی از روشهای درمانی برای چروکهای استاتیک استفاده از Filleragent ها یا پرکننده هاست. تاکنون مواد مختلفی برای پر کردن چروکها مورد آزمایش و استفاده قرار گرفته اند که می توان آنها را به طور کلی به 3دسته سنتزی ، با منشائ حیوانی و منشائ انسانی تقسیم کرد.
در مورد مواد با منشا انسانی تاکنون استخراج کلاژن پوست خود بیمار و تزریق کلاژن به محل چروکها انجام شده است که یک روش اتولوگ (Autologous) یعنی از خود بیمار به خود بیمار است ؛ ولی اشکال این روش این است که برای استخراج میزان کمی از کلاژن پوست بیمار، میزان زیادی پوست مورد نیاز است.
همچنین دوام این روش بیشتر از 5تا 9ماه نیست. از چربی خود فرد هم می توان برای تزریق به محلهای دیگر استفاده کرد که دوام کمی دارد.
مواد سنتزی و مواد با منشا حیوانی نیز مشکلاتی دارند از جمله این که می توانند باعث تحریک سیستم ایمنی شوند و دوام آنها نیز کم است.
آیا آزمایش های عملی موفقی روی نمونه های انسانی داشته اید؛
این طرح هنوز در مرحله تحقیقاتی است ؛ ولی تاکنون 2نفر با این روش تحت درمان قرار گرفته اند که 2خانم 35و 25ساله بوده اند. یکی از این موارد برای رفع چین و چروک و دیگری برای پر کردن محل فرورفته جوشگاه یک زخم بوده و هر دو با موفقیت انجام شده است.
همچنین تزریق در چند بیمار دیگر اخیرا برای جوانسازی پوست انجام شد.
آیا در کشورهای دیگر هم از این روش برای درمان چین و چروک استفاده می شود؛
مشابه این تحقیقات در بعضی کشورهای دیگر انجام شده است ؛ ولی مرحله نهایی تزریق و فاز انسانی پیش از این فقط در امریکا از سوی یک موسسه تحقیقاتی انجام شده است.
دوام پوست اصلاح شده چقدر است؛
در مطالعات انجام شده ، دوام حداقل 3ساله با این روش گزارش شده است و تصور می شود که پایداری درمان بیش از این هم باشد. علاوه بر این ، این تکنیک به صورتی است که می توان سلولهای فرد را در حالت یخ زده نگهداری کرده و در صورت نیاز در آینده مجددا از آن استفاده کرد.
این روش در مقایسه با روشهای دیگر چه مزایایی دارد؛
این روش یک متد اتولوگ است ، یعنی از سلولهای بدن خود بیمار استفاده شده و مجددا همان سلولها به بدن فرد تزریق می شود؛ لذا خطر تحریک سیستم ایمنی وجود ندارد و سلولهای تزریق شده بیگانه تلقی نشده و دفع نمی شوند، همچنین به علت توانایی این سلولهای بنیادی در انجام وظیفه خود یعنی ساختن کلاژن ، این روش آثار طولانی مدت خواهد داشت البته در این روش عوارضی نیز نظیر درد، قرمزی ، التهاب و تورم احتمالی در محل تزریق مشاهده شده است که خوشبختانه موقتی است.
شاید بتوان مهمترین عیب این روش را گران بودن آن دانست ؛ زیرا این روند به فناوری های پیشرفته ای نیاز دارد.
بنفشه رحمانی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
