به جای جنگ با هم حرف بزنید

یعنی این حس در او وجود دارد که طرفم همیشه باید در موضع باخت باشد و من در موضع برد و برای این‌که به برد برسد، شروع به لجبازی می‌کند. لجبازی بیشتر از طریق یادگیری و عوامل تقویت شده صورت می‌گیرد.

گاهی جنبه انتقام، ابراز وجود، نشاندن حرف به کرسی یا محکوم کردن دیگران دارد. به این معنی که فرد سعی می‌کند رفتارهایی خلاف میل همسر انجام دهد و از آن طریق همسر بودن یا زن یا مرد بودن خود را ثابت کند و بگوید حرف اول و آخر را من می‌زنم. لجبازی زمانی جنبه محکوم کردن دیگران را به خود می‌گیرد که شخص با علم و آگاهی به این‌که رفتارش غلط و اشتباه است، اما با توسل به لجبازی، همسر خود را به نوعی نادیده می‌گیرد.

گاهی وقت‌ها زوجین در مسیر روابط خود شکست می‌خورند و در این حالت چون فرد تحمل شکست را ندارد، با ضعف و کمبود اعتماد به نفس مواجه می‌شود و از راه انتقام‌گیری از همسر سعی می‌کند به او ضربه بزند تا موجب تسلی و آرامش خود شود. در حالت انتقام اگر زن یا مرد به خانه والدینش دعوت شود، همسر از در لجبازی وارد شده و روش انتقام را در پیش می‌گیرد و از رفتن به خانه میزبان خودداری می‌کند، در حالی‌که این فرد هیچ مشکلی با مهمانی رفتن ندارد. گاهی وقت‌ها لجبازی تا جایی پیش می‌رود که زندگی را به بن‌بست و نابودی می‌کشاند.

شخصی که از ویژگی شخصیتی احساس حقارت رنج می‌برد و این حس از دوران کودکی در او وجود دارد، با به وجود آمدن یک اختلاف ساده در زندگی مشترک، وارد بازی لجبازی شده و آن‌قدر این‌کار را ادامه می‌دهد تا زندگی‌شان از هم بپاشد یا ممکن است همسر خود را از خانه بیرون کند یا او را از دیدن فرزندانش محروم کند و زن نیز به تلافی این رفتار مهریه‌اش را به اجرا بگذارد تا از این طریق به نوعی از او انتقام بگیرد و آرامش پیدا کند. این‌گونه رفتارها دیگر جنبه لجبازی نداشته و انتقام است، اگر چه کانال ورودی ماجرا از بازی لجبازی شروع شده است.

در نهایت این‌که اگر همسر لجبازی خود را ادامه دهد، فرزندان این خانواده از داشتن نظام خانواده محروم خواهند بود. پیشنهاد ما به زوجین این است اگر بر سر موضوعی اختلاف نظر دارند، به جای لجبازی با هم گفت‌وگو کنند تا رفتارشان شکل انتقام به خود نگیرد و راه برگشت برای همسر باز بماند. در این صورت همسر نیز می‌تواند رفتارش را اصلاح کند و با این اصلاح رفتار، خانواده دچار ازهم گسیختگی و طلاق نمی‌شود. به نظر من اگر یکی از زوجین تصور کرد که همسرش در موضع برد قرار دارد، او هم باید به گونه‌ای رفتار کند که رفتار برد را از آن خود کند و در واقع هر دو برد ـ برد باشند.

دکتر پرویز رزاقی - روان‌شناس