چرا خود را زشت می‌پنداری؟

این افراد علاوه بر درگیری بدنی در زمینه شکل ظاهری خود نیز تمایل شدید به انجام جراحی‌های مختلف در صورت (بینی، ابرو، گونه، چانه، خال، مو، دندان‌ها و...) و اعضای بدن (شکم، عضلات و...) خود دارند. با وجود آن که دلیل اعلام شده از سوی این افراد زیباتر شدن است، اما شاخصه‌های پزشکی عملا وجود مشکل ارگانیکی که نیاز به جراحی داشته باشد را در این افراد تائید نمی‌کند. جراحی‌های بیش از حد و رژیم‌های طاقت‌فرسا، نشان از وجود مشکل در نگرش فرد دارد و به اختلال وسواس مربوط می‌شود. این افراد با دیدن تصویر خود دچار اضطراب، استرس و تنش می‌شوند و مدام نسبت به این مسائل درگیری ذهنی دارند.

این افراد معمولا از حضور در جمع خودداری می‌کنند و حضور در جمع را مشروط به لاغرتر شدن یا انجام جراحی می‌دانند. از لحاظ روحی تصور می‌کنند دیگران تمام وقت در حال ارزیابی آنها هستند و این مساله به شدت آنها را دچار تنش عصبی و پرخاشگری می‌کند. این افراد به طور مداوم با یک نقص بدنی اشتغال ذهنی دارند و سعی می‌کنند آن را پنهان کنند، و زندگی و روابط اجتماعی آنها محدود و زجرآور می‌شود. این افراد پس از اقدام به جراحی آرام می‌شوند، اما مدتی بعد به عضو دیگری حساس می‌شوند و بارها زیرتیغ جراحی قرار می‌گیرند. یکی از عواملی که این حالت را تشدید می‌کند وجود الگوهای بصری است که در رسانه‌ها به چشم می‌خورد و فرد همواره خود را با این افراد و تصاویر مورد مقایسه افراطی قرار می‌دهد و خود را زشت و بدشکل تصور می‌کند. چنین افرادی مدت‌های طولانی در مقابل آینه می‌ایستند و مدام در حال چک‌کردن بدن خود هستند.

مبتلایان به چنین اختلالی به روان درمانی و درمان‌های نگرشی نیاز دارند و لازم است پس از متعادل شدن سبک فکری در کارگاه‌های ارتقای اعتماد به نفس نیز شرکت کنند. چنانچه سطح اختلال افزایش یابد از دارودرمانی نیز برای کنترل علائم جسمانی ناشی از اضطراب‌ها استفاده خواهد شد و درمان به صورت ترکیبی خواهد بود. برای درمان شناختی و بازسازی نگرش‌ها به فرد توصیه می‌شود نکات مثبت خود را یادداشت کند. با توجه به این که افراد مبتلا به اختلال بد شکلی بدنی، نقص‌های جزئی خود را خیلی مهم می‌دانند بنابراین باید بعد از شناسایی افکار منفی و خطاهای فکری، پاسخ مناسب و منطقی برای ردکردن آنها بیابند.

دکتر مهرنوش دارینی

‌ روان‌شناس و مشاور