مجلس هفتم و استیضاح

20 آذر ماه ، زمانی بود که با رای اعتماد مجلس به وزیری هامانه (چهارمین گزینه پیشنهادی رئیس جمهور برای تصدی وزارت نفت) ترکیب کابینه دولت نهم اگرچه دیرهنگام کامل شد اما به فاصله 2روز پس از تکمیل کابینه ، سه شنبه 22 آذرماه ، طرح استیضاح وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در مجلس اعلام وصول شد.

کد خبر: ۸۳۲۸۶

طرح استیضاح به امضای 20نفر از اعضای فراکسیون اقلیت مجلس رسیده و موضوع آن پرسشهایی درباره دلایل سقوط هواپیمای C130 ارتش و شهادت جمعی از خبرنگاران و نظامیان است . از آغاز کار مجلس هفتم تاکنون 3بار بحث استیضاح وزرا مطرح شده است . اولین طرح استیضاح مربوط به وزیر سابق راه و ترابری در دولت سیدمحمد خاتمی بود. انتصاب های نامناسب در وزارت راه و ترابری ، سیاسی عمل کردن در عزل و نصبها، مسائل مربوط به افتتاح فرودگاه بین المللی امام خمینی (ره)، حادثه انفجار قطارهای باربری در نیشابور و... از مهمترین دلایل استیضاح بود. تعداد نمایندگان درخواست کننده استیضاح خرم در مجلس بیش از 100نفر بود؛ اما تلاشهای زیادی از سوی چهره های مطرح فراکسیون اصولگرایان در مجلس صورت گرفت تا از طریق رایزنی های پارلمانی ، حضور وزیر در جمع اعضای فراکسیون اکثریت و در کمیسیون های تخصصی و... استیضاح عملی نشود. با وجود این ، تلاشها نتیجه نداد، طوری که محمدرضا باهنر، نایب رئیس مجلس اعلام کرد، خرم خود راه استیضاح را انتخاب کرده است . خرم تنها وزیری است که تاکنون از طریق استیضاح در مجلس هفتم از کار برکنار شده است . مدتی بعد از آن ، طرح استیضاح حاجی ، وزیر سابق آموزش و پرورش در دولت خاتمی مطرح شد. فراکسیون فرهنگیان مجلس پیگیر استیضاح حاجی بود. عملکرد سیاسی وزیر آموزش و پرورش در انتصاب مدیران ، حذف معاونت پرورشی از وزارت آموزش و پرورش ، افت تحصیلی ، عملکرد صندوق پس انداز فرهنگیان و... از جمله مهمترین دلایل استیضاح حاجی بوده ، با وجود آن که بیش از 80 نماینده به طور جدی استیضاح وزیر آموزش و پرورش را پیگیری می کردند؛ اما هیات رئیسه مجلس اصرار داشت که این موضوع از طریق تعامل و رایزنی با دولت حل شود. به همین دلیل ، موضوع استیضاح حاجی به مدت 5 ماه در مجلس مطرح بود؛ اما طرح استیضاح از سوی هیات رئیسه مجلس اعلام وصول نمی شد. استدلال هیات رئیسه و چهره های مطرح فراکسیون اصولگرایان که مخالف استیضاح حاجی بودند، این بود که با توجه به مدت اندک باقیمانده از عمر دولت خاتمی (کمتر از 6 ماه) استیضاح نه تنها مشکلی را حل نمی کند، بلکه بر دامنه مشکلات می افزاید. سرانجام با حکم حکومتی رهبر انقلاب که در آن بر ناکارآمد بودن استیضاح در زمان اندک باقیمانده از عمر دولت هشتم تاکید شده بود، استیضاح حاجی منتفی شد. اکنون با گذشت حدود 4ماه از کار دولت نهم و با وجود آن که حدود 10روز از تکمیل نهایی کابینه محمود احمدی نژاد می گذرد، طرح استیضاح وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح مطرح شده است . پشتوانه این طرح فقط امضای 20تن از نمایندگان عضو فراکسیون اقلیت مجلس را دارد و از حمایت چندانی در مجلس برخوردار نیست . نمایندگان عضو فراکسیون اکثریت مجلس معتقدند اگرچه پیگیری دقیق و جدی حادثه تلخ سقوط هواپیمای C-130 ارتش در شهرک توحید وظیفه مجلس و سایر نهادهای نظارتی و قضایی است ، اما طرح استیضاح قبل از تحقیق و اعلام نتیجه تحقیق نه تنها موضوعیت ندارد، بلکه از منظری می توان آن را در چارچوب حرکتهایی برای تضعیف دولت ، مخدوش کردن تعامل دولت - مجلس و استفاده سیاسی از یک حادثه تلخ که افکار عمومی را ملتهب کرده است ، بررسی کرد. احمد توکلی ، رئیس مرکز پژوهش های مجلس این طرح را غیرعقلانی خوانده است . محمدرضا باهنر، نایب رئیس مجلس طرح اولیه استیضاح کنندگان را به همه چیز شبیه دانسته به جز طرح استیضاح ! و سیدمحمدرضا میرتاج الدینی ، عضو شورای مرکزی اصولگرایان این طرح را سیاسی خوانده است . فراکسیون اقلیت مجلس معتقد است طرح استیضاح حق قانونی مجلس و سریع ترین و موثرترین شیوه نظارتی مجلس است . اسماعیل گرامی مقدم ، عضو این فراکسیون معتقد است در شرایطی که هر وزارتخانه و دستگاهی مسوولیت این حادثه را متوجه دیگری می کند و سوال نمایندگان برای یافتن مسوول از این وزارتخانه به آن وزارتخانه محول می شود، بهترین و موثرترین شیوه برای پیگیری حقوق و مطالبات مردم استیضاح است . نورالدین پیرموذن ، نماینده مردم اردبیل نیز می گوید اگرچه در حال حاضر ما خواهان استیضاح وزیر دفاع هستیم ، اما ممکن است نتایج گزارش هیات 29نفره که درباره حادثه سقوط هواپیمای C-130 تحقیق می کند، بر پیگیری این تقاضا تاثیر بگذارد. الیاس نادران ، نماینده مردم تهران استیضاح وزیر دفاع را از لحاظ شکلی دارای ایراد می داند. وی معتقد است نسبت وزیر دفاع با نیروهای مسلح مانند نسبت وزیر دادگستری با دستگاه قضایی است . در زمینه مسائل اجرایی در این دستگاه ها نمی توان وزیر را بازخواست کرد، بلکه باید مجلس مسائل مربوط را از طریق تحقیق و تفحص پیگیری کند. حمیدرضا حاج بابایی ، عضو هیات رئیسه مجلس نیز معتقد است طرح استیضاح وزیر دفاع اولین طرح استیضاح در مجلس است که بدون هیچ مقدمه ای اعلام وصول شده است . وی در توضیح نظر خود می گوید: در موارد قبلی ، پیش از استیضاح ، وزیر در کمیسیون مربوط و یا در بین درخواست کنندگان استیضاح حضور می یافت و سعی می شد به ابهام ها و پرسشها از این طریق پاسخ داده شود و یا در صورت نیاز به تحقیق و تفحص ، این کار انجام می شد ، ولی در مورد اخیر هیچ یک از این اقدامات یا انجام نشده و یا هنوز نتیجه آن مشخص نشده است . حاج بابایی اگر چه پیش بینی می کند امضا کنندگان استیضاح طرح خود را پس بگیرند ، اما باید تا چهارم دیماه که زمان استیضاح وزیر دفاع است ، منتظر بود.