می خواهم خود طبیعت باشم

چند سالی است که همیشه کاریکاتور را در قوالب از پیش تعریف شده از زبان نسل های اول و دوم کاریکاتور شنیده ایم. حال در صدد هستیم ترتیبی اتخاذ نماییم که دیدگاه نسل سوم کاریکاتور که در بعضی از موارد گوی را از پیش کسوت ها ربوده اند، جویا شویم.

کد خبر: ۸۲۳۲۳

به گزارش سایت کارتون ایران ، در این راستا سراغ "بابک پزشکی" کاریکاتوریست و تصویرگر رفته و کاریکاتور را از نگاه او به منظر نشسته ایم.

تعریف شما از کاریکاتور چیست؛
مابر حسب اتفاقی زاده می شویم. تا خیلی جدی زندگی کنیم. اما زندگی یکسره ما را به تمسخر می گیرد. مابزگتر می شویم برای زندگی تصمیم می گیریم، تحصیل می کنیم و حتی عشق می ورزیم. ولی تنها، صدای خنده ی زندگی بیشتر می شود.
گویی هر چیزی روی زمین اشارتی و ریشخندی است به سوی آدمی. هر کوه و هر درختی، حتی مشتی خاک. من می خواهم در این قهقه ی مستانه با زمین همصدا شوم.
می خواهم خود طبیعت باشم و می میرم. که این کار را کاریکاتور خیلی جدی انجام می دهد و چه تلخ.
اگر بخواهم خیلی رسمی و به زبان دانشکده ادبیات و فرهنگ لغت وار، کاریکاتور را تعریف کنم می شود: کاریکاتور یک زبان است و زبان چیزی نیست جز و سیله ای برای ارتباط با جهان، زبان کاریکاتور نیز یک گونه ی زبانی است که از یک ساحت تجربی و معنایی ویژه سخن می گوید.

ویژگی کاریکاتور در چیست؛
کم نیستند کاریکاتوریست هایی که متفق القول "اغراق" را ویژگی نخست کاریکاتور می دانند. نیز شاید اکثر هنرمندان کاریکاتور، "خنده" را خمیر مایه ی اصلی آن بدانند.
ولی می توان گفت که این ویژگی بسته به تعریف و فهم هر کاریکاتوریست از کاریکاتور متغیر می تواند باشد. برای من اصلی ترین ویژگی کاریکاتور (شوک، تا سرحد مرگ) است که همیشه صدایی را برایم تداعی می کند.
مثل موسیقی اریک کلاپتون. البته کارهای هنرمندان طنز سیاه، تا حدی رضایتم را جلب می کند ولی مرا آسوده نمی گذارد.
کار هنرمندان گروه بلک و سیاه، بیش از اندازه پخته و حساب شده و دقیق است. برای من کارهای (دکلوزو) قابل قبول تر است.
دکلوزو ایده هایش را در سر نمی پرواند و به آنها شاخ و برگ نمی دهد. حس او بیشتر بر این است که آنها را خام تر کند. برای همین شگفتی و قدرت در آثارش فریاد می کند.

از نظر شما کاریکاتوریست کیست؛
شاعره ی آلمانی می گوید: (زندگی دیوانه وار ترین تجربه ایست که امکانش به ما داده شده است) و در این تجربه، احتمال زیبای مرگ مغزی برای هر فرد _ اگر دریافت و فهم تناسبات طنز ، میان انسان و جهان باشد.
آن فرد کاریکاتوریست مرده است. ولو اینکه در زندگی اش دیوانه وار کاریکاتور نکشیده باشد.

اگر بخواهید در آینده یک نمایشگاه از آثارتان داشته باشید ، درآن به چه موضوعاتی می پردازید؛
شاید بشود گفت نگاهی است به دو یا سه سال تلاش بی وقفه برای گره زدن شعر به کاریکاتور و بخواهم آن حالات درنده و وحشی کاریکاتور را مهار کنم و یا به نحوی کاریکاتور را اهلی کنم و در گوشش شعر زمزمه کردم.
افسوس، هنگامی موفق می شوم که طرح هایم با ظاهری گریان مستانه در سفیدی کاغذ تلو تلو می خورند و پیش خواهند رفت این خاصیت شعر است. جایی میان بیخودی و کشف.

مشوقین و معلمین شما در این زمینه چه کسانی بودند؛
اولین کسی که مجابم کرد که من به شیوه خودم با کاریکاتور رودررو شوم و آن نه را در بیرون بلکه در درون خویش بجویم، طاهر چگونیان بود. چند سالی می شود که ندیدمش.
چشمانم را می بندم و دستانش را غرق بوسه می کنم. متاسفانه یا خوشبختانه معلم دیگری نداشتم (البته برای من همان یکی کافی بود) ولی از کسانی که غیر مستقیم از آنها یاد گرفتم می توان به "داود شهیدی / کاریکاتوریست" ، " رولند توپور" ،"فرانسیس بیکن/ نقاش" ، "داریوش مهرجویی/فیلمساز" ، "داریوش آشوری/ مترجم و نویسنده" ، "مسعود آشوری/نقاش" ، "فرشید مثقالی/ گرافیست" ، "پری صابری/کارگردان تئاتر " ،"والت وتیمن /شاعر" و " استنلی کوبریک / فیلمساز".

کاریکاتوریست های مورد علاقه شما کیست؛
دو سه سال پیش در یک مجله، چند طرح از مدادی از یک هنر مند ایرانی مقیم آلمان دیدم که همچنان در ذهن من باقی مانده است آنها آنقدر شگفت بودند که ساعت ها مرا خیره کرد ند و می توان به آنها صفت محض داد.
کاریکاتور های محض " حمید هادی نژاد" و "جرالد اسکارف" به خاطر دفر مانسیون های منحصر به فردش در تصاویر متحرکی که برای کلیپ (the wall , pink floyd) ساخته است.
"ژان میشل فولون " به خاطر در آمیختن حال شاعرانه با کاریکاتور که البته بیشتر به خاطر رنگ است چیزی که من چند سالی است بوسیله ی فرم آن را اتود می کنم و تاکنون جوابی نگرفته ام.

در آخر اگر حرفی دارید بگویید؛
به تازگی مجموعه ی شعری دیدم از "مارگرت بیکل" با ترجمه ی زیبایی از یغما گلرویی. با آوردن شعری از آن لذت خواندن کتاب را با شما قسمت می کنم.
هر رنگین کمان
نشانه این است
که ما محکوم نیستیم
تنها و
رها شده نیستیم...
هر رنگین کمان
دعوتی ست به صلح
به انسانیت
و یکی شدن...