آمریکا در سوریه دنبال چیست؟

بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، رئیس‌جمهور آمریکا به نیروی هوایی این کشور اجازه داده تا از مخالفان مسلح مورد حمایت واشنگتن، در برابر حملات احتمالی از سوی گروه‌های دیگری چون داعش یا حتی ارتش سوریه، حمایت کند. روز گذشته نیز اولین عملیات حمایت از این نیروها در شمال سوریه اتفاق افتاد. درباره علت اعلام این طرح در این بازه زمانی با حسن هانی‌زاده گفت‌وگو کرده‌ایم که مشروح آن را می‌خوانید:

چرا آمریکا در این بازه زمانی این طرح را اعلام کرد؟

موضوع مهمی که اکنون در مورد سوریه وجود دارد این است که دولت اخیرا با تدوین یک سازوکار جدید توانسته بخش‌های وسیعی از خاک سوریه را آزاد کند. هم‌اکنون دولت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای به این نتیجه رسیده‌اند که نمی‌توان دولت سوریه را از طریق حمله نظامی سرنگون کرد و لذا باید طرح مشترک ایران و روسیه برای حل بحران سوریه مورد توجه قرار گیرد.

آمریکا می‌گوید که طرح حمایت هوایی فقط مخصوص داعش است و هرگز به ارتش سوریه حمله نمی‌کند، این اظهارات تا چه حد صحت دارد؟

در واقع آمریکا هم‌اکنون به این نتیجه رسیده است که طولانی شدن بحران سوریه ممکن است شرایط منطقه را بیش از گذشته دچار بحران کند.

از همین‌رو، اختلاف‌نظر شدیدی میان آمریکا و بازیگران منطقه‌ای بحران داخلی سوریه وجود دارد. آمریکا بر این باور است که هیچ‌ گزینه‌ای برای جانشینی بشار اسد وجود ندارد و اگر دولت سوریه به صورت قهری و نظامی سرنگون شود هیچ جریان و حزبی نمی‌تواند اوضاع سوریه را کنترل کند. گروه‌های تروریستی سوریه در طول چهار سال بحران به هیچ‌یک از اصول دموکراسی و دولت‌سازی پایبند نبوده و باعث شدند آمریکایی‌ها به این نتیجه برسند که بقای بشار اسد در راس قدرت سوریه بهتر از گروه‌های تروریستی است. این موضوع با دیدگاه ترکیه، عربستان و قطر اختلاف‌نظر دارد زیرا همگی خواهان سرنگونی دولت بشار اسد هستند، اما هیچ گزینه‌ای برای بعد از اسد وجود ندارد.

آمریکا تلاش می‌کند تا از طریق ایجاد یک ائتلاف منطقه‌ای، داعش و جبهه النصره را اخراج کند و بعد با شرایطی که بر دولت سوریه تحمیل می‌کند اجازه باقی ماندن بشار اسد را در راس قدرت بدهد. یکی از این شرایط دور شدن سوریه از محور مقاومت است که به نظر نمی‌رسد دمشق بسادگی این محور را ترک کند. از سوی دیگر، با توجه به آن‌که تا شفاف شدن طرح آمریکا برای سوریه فاصله زیادی وجود دارد، هم‌اکنون یک‌سری گفت‌وگوها میان روسیه، آمریکا، عربستان، قطر و ترکیه با هدف یافتن راه‌حل مناسب برای پایان دادن به بحران آغاز شده است.

منظور آمریکا از مخالفان میانه‌رو چیست؟

در حال حاضر در عرصه‌های میدانی سوریه، این گروه‌های تروریستی هستند که ابتکار عمل را در دست گرفتند. گروه‌های میانه‌رو هیچ گونه نقشی را در بحران سوریه نداشته و نمی‌توانند طرحی را برای آینده سوریه در دست داشته باشند. «گروه‌های میانه‌رو» اصطلاحی است که این گروه‌ها در سوریه حاکم نخواهند بود. گروه‌های مخالف دولت سوریه به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ یک‌سری تروریست‌هایی مانند جبهه النصره و ارتش آزاد هستند که تلاش می‌کنند از طریق عملیات تروریستی، دولت سوریه سرنگون شود. گروه دیگر به دلیل نداشتن یک طرح منسجم دولت‌سازی نمی‌توانند نقشی را در آینده سوریه ایفا کنند. به همین دلیل آمریکا تلاش می‌کند یک راه‌حل میانی برای دولت سوریه به وجود آورد.

طرحی که امروز اعلام شد تا چه حد به طرح مشترک آمریکا و ترکیه در سوریه نزدیک است؟

اکنون یک‌سری رایزنی‌ها میان روسیه و آمریکا و عربستان وجود دارد که در جریان مذاکرات وزرای خارجه روسیه، آمریکا و عربستان در دوحه طرح شد و آن حل بحران سوریه از طریق گفت‌وگو با دولت بشار اسد است.

معصومه زارع

گروه بین‌الملل