چرا مزاجم اینقدر کند است؟

نکات مهمی که درباره این بیماری باید به آنها توجه شود، عبارتند از:

ـ هر قدر حرکات روده بزرگ کندتر باشد سلول‌های روده فرصت خواهند داشت آب بیشتری از مواد دفعی بازجذب کرده و به این ترتیب مدفوع خشک‌تر و سخت‌تر می‌شود. مهم‌ترین عامل افزایش حرکات روده فعالیت بدنی است که در صورتی که با نوشیدن مایعات کافی همراه شود باعث اجابت مزاج راحت و منظم می‌شود.

ـ اگر آب و سایر نوشیدنی‌ها به میزان کافی مصرف نشود باعث می‌شود سلول‌های روده مجبور به باز جذب آب و حفظ آن شوند و مدفوع خشک شود.

ـ فیبرها قسمتی از مواد غذایی هستند که قابل هضم و جذب نیستند. این مواد تا انتها در روده باقی می‌مانند و باعث حجیم شدن مواد دفعی می‌شوند. در صورتی که فیبر به میزان کافی مصرف شود دفع مدفوع آسان می‌شود. سبزی‌ها، میوه‌ها، خشکبار، غلات و حبوبات منابع اصلی فیبر است. این مواد هر قدر کامل‌تر (تصفیه نشده) باشد دارای فیبر بیشتری است. به عنوان مثال یک سیب متوسط، 25 گرم سویا و لوبیا 50 گرم و بادام‌زمینی دارای 4 گرم فیبر است. یک پرتقال متوسط یا یک هویج متوسط دارای 3 گرم فیبر و یک برش نان ‌سبوس‌دار 30 گرم و انجیر خشک دارای 5/2 گرم فیبر است.

ـ یبوست علاوه بر آزاری که در حین دفع مدفوع ایجاد می‌کند از عوامل اصلی هموروئید (بواسیر)، شقاق و سایر بیماری‌های مقعدی است و نیازمند پیشگیری و درمان است.

قبل از پرداختن به بحث درمان ذکر چند نکته ضروری است:

ـ هرگونه تغییر تواتر دفع یا قوام مدفوع در سنین بالا نیازمند دقت و مراجعه به متخصص برای بررسی است.

ـ در صورتی که در دوران کودکی در مورد اجابت مزاج صحیح استرس زیادی به کودک وارد شود، او به طور ناخودآگاه برای فرار از استرس دفعات دفع را کاهش می‌دهد.

ـ برخی بیماری‌ها از علل مهم یبوست هستند که مهم‌ترین این بیماری‌ها شامل کم‌کاری تیروئید، افسردگی و زیادی کلسیم خون است. همچنین داروها نیز از علل مهم یبوست محسوب می‌شود.

ـ بیش از 90 درصد موارد بیماران مبتلا به یبوست با افزایش فعالیت بدنی و مصرف مایعات کافی و مصرف مقادیر کافی فیبر( 25 تا 30 گرم در روز) بهبود می‌یابند. در موارد مقاوم مصرف داروها توصیه می‌شود.

درمان: پودر پسیلیوم، ساده‌ترین و کم عارضه‌ترین داروی رفع یبوست است که به صورت فیبرعمل کرده و می‌تواند در دوره بارداری نیز استفاده شود. دسته دوم داروهایی است که با خاصیت اسمزی باعث نشت آب به روده می‌شود مثل شربت منیزیوم و لاکتولوز. دسته سوم داروهای محرک روده شامل برگ سنا، بیزاکودیل و روغن کرچک است. این داروها بهتر است در مرحله آخر درمان استفاده شود.

دکتر رضا کریمی / فوق تخصص بیماری‌های غدد