وقتی ماشین‌ها گاز می‌دهند!

در این بین، ماشین‌ها بیشترین موفقیت را در بین اشیا و اجسام مختلف داشته‌اند و در تعداد زیادی از محصولات سینمایی، به صورت عنصر اصلی و تعیین‌کننده داستان، خود را به نمایش گذاشته‌اند.

در بین فیلم‌های مختلف سینمایی، مجموعه فیلم اکشن و ماجراجویانه «سریع و آتشین» هم بیشترین موفقیت مالی و رسانه‌ای را در این رابطه داشته و هم ماشین‌ها را از کامل‌ترین و اکشن‌ترین وجه خود به نمایش درآورده است.

فروش بالای یک میلیارد دلاری قسمت هفتم این مجموعه فیلم در کشورهای مختلف جهان، زمینه را برای حضور فعال‌تر و پررنگ‌تر ماشین‌ها در فیلم‌های سینمایی فراهم کرده است، ‌اما منتقدان سینمایی می‌گویند صنعت سینما استفاده‌ای چندوجهی از ماشین‌ها در فیلم‌های خود کرده و می‌کند و نوع استفاده از آن یکسان و شبیه به هم نیست.

به گفته آنها، در فیلم‌های سینمایی براساس نوع قصه و ماجراها، عملکرد ماشین‌ها هم متفاوت می‌شود و مسائل مختلفی را به نمایش گذاشته و مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد، حتی در مجموعه فیلم «سریع و آتشین» هم ماشین کارکردهای متفاوتی دارد.

برای مثال در یکی دو قسمت اول این اکشن ماجراجویانه ماشین‌ها حکم عنصر مسابقه و مبارزه را داشتند و کاراکترهای اصلی داستان، سوار بر آن به خودنمایی و نمایش توانایی‌های سرعتی خود می‌پرداختند.

اما با گسترش داستان این مجموعه فیلم، ماجراجویی‌های پلیسی و انتقام‌جویانه تازه‌ای به آن اضافه شد.

دنباله‌دار شدن داستان سریع و آتشین، سازندگانش را مجبور کرد تا وارد دنیاهای تازه و ماجراهای بدیع‌تر شوند. با این حال، سکانس‌های اتومبیل‌رانی و مسابقات مربوط به آن و صحنه‌های هیجان‌انگیز تعقیب و گریز ماشین‌ها همچنان حرف اصلی را در این مجموعه فیلم می‌زند.

منتقدان سینمایی زمان صحبت درباره حضور مهم و تاثیرگذار ماشین‌ها در فیلم‌های سینمایی، بلافاصله نام «بولت» استیو مک‌کوئین را مطرح می‌کنند. این محصول کلاسیک سینما با حال و هوای اکشن و پررمزوراز خود در سال 1968 توسط پیتر یاتس کارگردانی شد.

مک‌کوئین در داستان فیلم در نقش یک پلیس سان‌فرانسیسکویی ظاهر شد که سراسر شهر را با ماشین مورد علاقه‌اش زیرپا می‌گذارد تا قاتل بی‌رحمی را پیدا کند که شاهد تحت حمایت او را به قتل رسانده است. تماشاگران علاقه‌مند سینما هم با شنیدن بحث حضور ماشین‌ها در محصولات سینمایی، بلافاصله به یاد این اثر کلاسیک می‌افتند.

جیسن استاتام، بازیگر ورزشکار انگلیسی‌تبار سینما هم از هنر و تخصص اتومبیلرانی خود در مجموعه فیلم اکشن «ترانسپورتر» استفاده کرد.

وی در 4 قسمت این مجموعه فیلم در نقش یک اتومبیلران بسیار ماهر بازی کرد که با ماجراجویی‌های مختلفی روبه‌رو می‌شود و در همه حال، این ماجراجویی‌ها ارتباط مستقیمی با ماشین و هنر رانندگی او دارد.

موفقیت نسخه سینمایی ترانسپورتر باعث تولید نسخه تلویزیونی آن هم شد، اما در مجموعه تلویزیونی، جیسن استاتام به عنوان بازیگر همکاری نداشت.

کمپانی والت دیزنی که متخصص تولید انیمیشن‌های پرتماشاچی است، در انیمیشن کامپیوتری «ماشین‌ها» نقش اصلی را به یک دوجین ماشین رنگارنگ داد. این ماشین‌های سخنگو، درگیر یک مسابقه بزرگ اتومبیلرانی هستند. کمپانی والت دیزنی بعد از موفقیت بالای مالی و انتقادی این فیلم‌ تلاش کرد فیلمی موفق با حضور هواپیماها در نقش محوری تولید کند، اما این فیلم نتوانست موفقیت ماشین‌ها را تکرار کند.

ماشین‌ها گرچه در مجموعه فیلم جیمزباند حرف اصلی را نمی‌زنند ، اما اهمیت بسیار زیادی در داستان‌های آن دارند. ماشین‌هایی که کاراکتر جیمزباند سوار بر آنها می‌شود،‌ دارای نام، مشخصات و هویت هستند و به نوعی یار و یاور این شخصیت به حساب می‌آیند. اهمیت ماشین‌ها در این مجموعه فیلم جاسوسی آن قدر زیاد و بالاست که معمولا قبل از شروع فیلمبرداری هر قسمت آن، طی یک برنامه ویژه از ماشین زیر پای مامور 007 پرده‌برداری می‌شود!

اما ماشین‌ها وظیفه‌ای غیر از اکشن‌سازی هم در فیلم‌های سینمایی به عهده دارند و به بیان مسائل و مشکلات اجتماعی هم می‌پردازند.

مارتین اسکورسیزی در فیلم کلاسیک «راننده تاکسی» ماشین را در قالب یک تاکسی روانه شهری شلوغ می‌کند تا راننده آن (با بازی رابرت دنیرو) درگیر یکسری از مشکلات روزمره مردم و اهالی شهر نیویورک شود. فیلمساز به بهانه حرکت و حضور این وسیله نقلیه در شهر، تصویری واقعی از زندگی یک شهر شلوغ و مردم درمانده آن ارائه می‌دهد. مجموعه فیلم کمدی اکشن فرانسوی «تاکسی» هم این وسیله نقلیه را بهانه‌ای برای بحث درباره مسائلی مثل تبعیض نژادی در قاره اروپا قرار می‌دهد و از منظر دیگری ماشین را به نمایش می‌گذارد.

به گفته منتقدان سینمایی، این نوع به نمایش گذاشتن ماشین‌ها در فیلم‌های سینمایی هم به مذاق تماشاگران عادی خوش آمده و از آنها استقبال می‌کنند. این در حالی است که در درام‌های ورزشی شرح حال گونه‌ای مثل RUSH ران هاوارد، ماشین‌ها بهانه‌ای برای تعریف داستان زندگی واقعی ورزشکارانی مثل جیمز هانت با بازی کریس همسورث (ابرقهرمان مجموعه فیلم «تور») می‌شود.

در عین حال، ماشین‌ها در قالب شخصیت‌های ویرانگر و مخربی در فیلم‌هایی مثل «دوئل» استیون اسپیلبرگ و «ترمیناتور2» جیمز کامرون ظاهر شده‌اند. سکانس هیجان‌انگیز تعقیب و گریز کامیون و موتور فیلم کامرون، یکی از بهترین سکانس‌های اکشن تاریخ سینما معرفی شد و کامیون بزرگ فیلم اسپیلبرگ، به اندازه کاراکترهای شرور فیلم‌های سینمایی ترسناک و خوف‌انگیز است.

رد پای خوف‌انگیز بودن ماشین‌ها را در زندگی واقعی هم می‌توان پیدا کرد. طنز تلخ این است که 2 سال قبل کابین ماشین، قتلگاه پل والکر یکی از دو بازیگر اصلی مجموعه فیلم «سریع و آتشین» شد. مرگ والکر تماشاگران سینما را به یاد مرگ تراژیک جیمز دین و تصادف مرگبار او در چند دهه قبل انداخت.

در عین حال، ماشین‌ها در دنیای واقعی یادآور یک خاطره خوش و فراموش‌نشدنی هم هستند. در روزگاری نه‌چندان دور، نوع جالبی از نمایش فیلم‌ها به نام درایوین سینما متداول بود. تماشاگران این نوع سینما همراه با ماشین‌های خود وارد محدوده نمایش فیلم شده و در داخل آنها به تماشای فیلم‌های مورد علاقه‌شان می‌نشستند.

امپایر آنلاین / ترجمه: مهبد آستانی