ورزش ؛ حلقه کلیدی زنجیره جامعه

بیست و ششم مهر روز ورزش و از این روزتا دوم آبان به طور غیررسمی هفته تربیت بدنی نام دارد که باید گرامی داشته شود.امروزه ورزش یکی از زبان های مشترک انسان ها محسوب می شود.

کد خبر: ۷۷۹۸۹

ورزش به مثابه پدیده ای مهم و جالب ، از ظرفیت های بالای تربیتی ، فرهنگی و بهداشتی برخوردار بوده و مورد توجه تمامی گروه های اجتماعی در تمامی کشورهاست .ورزش می تواند هزینه های بهداشتی را کاهش دهد ، به نحوی که هر یک دلار سرمایه گذاری در توسعه ورزش می تواند 3دلار صرفه جویی را در هزینه های دارویی و بهداشتی به همراه داشته باشد. قابل توجه این که سالانه حدود 600میلیون دلار صرف واردات دارو در کشور می شود. بر اساس یافته های موجود در منابع علمی دنیا ، توسعه ورزش می تواند کاهش جرم و جنایت و ناهنجاری های رفتاری را به همراه داشته باشد. در برخی کشورها نرخ این کاهش را تا 34درصد ذکر کرده اند! ورزش موجب غرور و اتحاد ملی می شود و از این منظر ارزشی غیرقابل حساب دارد. از بعد بین المللی نیز قهرمانان ورزشی ایران سفیرانی هستند که آرزوی انزوای ایران اسلامی را به همراه صاحبان این آرزوها به گور می فرستند و حضور پررنگ ایران را در پررونق ترین و جاذب ترین صحنه های بین المللی رقم می زنند. ورزش ایران نسبت به سالیان گذشته پیشرفت داشته است و از ابعاد کمی و کیفی بهبود در اکثر شاخص ها را آشکار می سازد اما این امر نسبی است . همین نسبیت باعث می شود باب مقایسه با دیگر کشورها نیز باز باشد. در یک نگاه واقع بینانه باید اذعان کرد که ورزش ایران از شاخص های بین المللی عقب مانده است . سطحی نگری و فقدان نگاه تخصصی و علمی ، روزمرگی را به همراه داشته است و جهت گیری های کلان در حرکت ورزش ، مستلزم بازبینی و اصلاح جدی است . گفته می شود حدود 15درصد از مردم به ورزش همگانی می پردازند ولی ما در ورزش ایران نظام آماری قابل اعتمادی نداریم . این 15درصد (بر فرض صحت) توزیع یکنواخت در جمعیت شهری و روستایی (حدود 40 درصد مردم کشور) ندارد. مضافا این که تعریف ورزش همگانی منطبق با نظریات علمی نیست. مثلا پروفسور استراند حداقل ورزش موثر را هفته ای 3 تا 4 روز و هر روز حدود 30 تا 40 دقیقه می داند بنابراین ، بی تردید جامعه ما دچار فقر حرکتی است . ورزش قهرمانی و حرفه ای هم ماجرای جالبی دارد. در ورزش قهرمانی و حرفه ای دنیا، منطق هزینه فایده ، (1) مثل کارخانه ها و بنگاه های اقتصادی حاکم است ولی ما هنوز بین قراردادهای چند صد میلیونی یک فوتبالیست بیست و چند ساله و حفظ ارزشهای مرحوم پوریای ولی در کش و قوس هستیم . مدالهای خوشرنگ می خواهیم ، ولی قاعده نابرده رنج گنج میسر نمی شود را خوب فرا نگرفته ایم . ورزش قهرمانی و حرفه ای یک صنعت (2) است که نیاز به افراد متخصص دارد و دارای قوانین خاص خود است ، ولی ما مدیریت باشگاه ها را به دست اقشار مختلف سیاسی ، نظامی ، بازاری و نظایر آن سپرده ایم و به علم رایج دنیا دهن کجی می کنیم ولی جالب است که در انتظار درو کردن گندم از جویی که می کاریم آن هم به دیم هستیم . باشگاه و فدراسیون ، اساس ورزش قهرمانی هستند بنابراین تقویت مدیریتی ، علمی و مالی آنها، ضرورت محسوب می شود. اگر شورای ورزش قهرمانی و نهاد پیش بینی شده برای ورزش حرفه ای که در نظام جامع توسعه ورزش کشور آمده ، تشکیل شوند؛ روند اصلاح فرآیندهای مرتبط با ورزش قهرمانی و حرفه ای در کشور آغاز خواهد شد. فردا خیلی دیر است ، اگر امروز شروع کنیم ، کمتر عقب می مانیم . ساخت و سازهای ورزشی نیز یکی از ارکان توسعه ورزش به حساب می آیند. در این زمینه تلاش زیادی صورت گرفته ، ولی در حال حاضر دو مشکل وجود دارد:
1- به لحاظ کمی چیزی حدود یک چهارم استاندارد جهانی ساخت و ساز کردیم و امکانات ما باید سه برابر شود تا به میانگین دنیا برسیم.
2- به لحاظ کیفی اکثریت تاسیسات ما غیراستاندارد و فقط در حد رفع فقر بوده است ، حال آن که پذیرش میزبانی و برگزاری مسابقات جهانی و قاره ای و حتی آماده سازی تیمهای ملی ، مستلزم برخورداری از تاسیسات کیفی است . گفته می شود اگر شرایط خاصی فراهم شود تا 400میلیارد تومان پول برای ساخت و ساز ورزشی در نظر گرفته شده است. اگر این امر محقق شود تا حدودی می توان کمبودها را جبران کرد. حال که به منابع مالی اشاره ای شد ، ذکر این نکته نیز مفید است که بودجه جاری ورزش (یعنی آنچه آماده سازی تیمها ، برپایی اردوها، آموزش و پژوهش ، حمایت از مربیان و قهرمانان و بخش نرم افزاری ورزش را تامین می کند) بسیار ناچیز است . تمام مسائل ورزش کشور با مبلغی حدود 40میلیارد تومان باید حل شود که بخشی از این مبلغ هم صرف آب و برق و تلفن و پرسنل و نظیر آن می شود. منابع می گویند سهم ورزش در تولید ناخالص داخلی باید به طور میانگین حدود 2درصد باشد. اگر تولید ناخالص داخلی ایران را طبق گزارش های موجود حدود 217میلیارد دلار محسوب کنیم ، سهم ورزش باید چیزی حدود 4هزار میلیارد تومان بشود که با وضع فعلی فاصله عظیم دارد.این که با حرف ورزش در کشور توسعه پیدا کند ، یک آرزو بلکه یک سراب است . حدود 170طرح در انتهای سند راهبردی نظام جامع شناسایی شده اند که بدون اجرای آنها هیچ معجزه یا معجزه گری نمی تواند شکاف میان ورزش ایران را با ورزش کشورهای توسعه یافته از بین ببرد. برخی از این طرحها عبارتند از:
1- تدوین نظام استعدادیابی در کشور
2- بازبینی و اصلاح قوانین و مقررات موجود و تدوین قوانین و مقررات جدید برای ورزش بازبینی و اصلاح اساسنامه های موجود در بخش ورزش بخشی از این طرح است.
3- اصلاح ساختار و تشکیلات ورزش کشورمطالعات نشان می دهد سازمان تربیت بدنی باید بسرعت کوچک شود و بسیاری از اموری را که امروز به عهده گرفته ، برون سپاری کند.
فدراسیون ها ، باشگاه ها ، کمیته المپیک و نهادهای مردمی باید تقویت شوند و برنامه ریزی میانی اجرا را به عهده بگیرند. امروزه اگر اختیار تقسیم پول را از سازمان تربیت بدنی بگیرند ، تقریبا هیچیک از بخشهای ورزش احساس نیاز به این سازمان نخواهند داشت. تجربه دنیا می گوید که باشگاه ها و فدراسیون ها اصل هستند و باید مستقل و قوی باشند و راه توسعه ورزش ما هم همین است.
4- تدوین نظام تامین و نگهداری نیروی انسانی بخش ورزش
5- شناسایی راهکارهای علمی شدن ورزش و به کارگیری آنها
6- قطب بندی استان های کشور از نظر توسعه ورزش قهرمانی هرکدام از طرحهای فوق یک حلقه محکم از زنجیره توسعه ورزش کشور محسوب می شود که گریزی از اجرای آنها نیست. راه میان بر هم وجود ندارد. نسخه های «من درآوردی» را که از سوی برخی افراد سطحی نگر ، کم سواد ، کم تجربه و غیرمتخصص ارائه می شود ، نباید جدی گرفت حتی سلیقه افراد متخصص و باتجربه نیز نمی تواند به تنهایی راهگشا باشد ، بلکه استفاده از تجربه دنیا و بومی کردن آن توسط نخبگان و متخصصان چاره ساز است . اداره کردن ورزش یک کشور بزرگ مثل ایران عزیز اسلامی ، تدبیر ، دوراندیشی ، دلسوزی ، تخصص و عمق نظر می خواهد. البته حمایت مسوولان رده بالای کشور و مراکز اصلی سیاستگذاری و تصمیم گیری بویژه مجلس و دولت ، رکن اصلی تمامی اقدامات بعدی است . دستیابی به اهدافی نظیر پوشش 50درصدی مردم در 10سال آینده در ورزش همگانی ، یا کسب جایگاه های بهتر ورزش قهرمانی در آسیا (مثلا رتبه پنجم یا بهتر) و در دنیا (چیزی حدود 7مدال یا بیشتر در المپیک) را باید سهل و ممتنع محسوب کرد. اگر مسوولان بالامقام ، حمایت عملی و مالی داشته باشند و اگر مسوولان بخشی اهلیت و درایت و تلاش کافی داشته باشند ، حتما یاری پروردگار بزرگ نیز شامل خواهد بود و اهداف محقق خواهد شد. خدمت به مردم مسلمان و تلاش برای سربلندی ایران اسلامی حتما رضایت خداوند و هدایت و حمایت الهی را به همراه خواهد داشت ولی اخذ تصمیماتی که دانش بنیان بوده و حاصل مطالعات و تحقیقات است ، مانع از آزمایش و خطا و از دست دادن فرصتهای طلایی ملت خواهد شد. جوانی جامعه ایران ، ایمان به خداوند ، عشق به مردم ، رشد علمی کشور و اراده والایی که برای سازندگی این سرزمین پهلوان پرور وجود دارد ، آینده روشنی را نوید می دهد.