وقتی معده به خونریزی می‌افتد

بسیاری از خونریزی‌های دستگاه گوارش علت‌های نامشخصی دارند، اما زخم معده یا زخم اثنی‌عشر، ‌خراش‌های ایجاد شده در دستگاه گوارش و بعضی سرطان‌ها می‌توانند منشا این نوع ‌خونریزی باشند. در بیمارانی که دچار خونریزی معده می‌شوند علائمی مثل استفراغ متمایل به قهوه‌ای و سیاه شدن مدفوع (ملنا) بروز می‌کند. همچنین سرگیجه، خستگی، ضعف، بی‌حالی و رنگ پریدگی از دیگر علائم خونریزی معده محسوب می‌شود. حتی بعضی افراد به دلیل خونریزی آهسته و تدریجی، علامتی مثل تغییر رنگ مدفوع ندارند و ممکن است با علائمی به پزشک مراجعه کنند که از تشخیص خونریزی بسیار دور باشد. در عین حال، در صورت شدید بودن خونریزی معده بیمار دچار استفراغ خونی خواهد شد. بیماران مبتلا به گرفتگی عروق قلب نیز ممکن است با تشدید درد قلب و افت هموگلوبین خون متوجه خونریزی معده شوند.

مقصری به نام مسکن‌

بد نیست بدانید مصرف قرص‌های مسکن مانند بروفن، دیکلوفناک و حتی آسپرین، سد مخاطی معده و لایه قلیایی آن را از بین می‌برند و نه تنها زمینه بروز زخم معده را فراهم می‌کنند، بلکه با کاهش خونرسانی بافت مخاط معده احتمال خونریزی را افزایش می‌دهند. البته مصرف قرص‌های مسکن بویژه برای افراد مسن خطرناک‌تر است. از طرفی آنهایی که بیش از یک نوع مسکن مصرف می‌کنند بیشتر از دیگران در معرض آسیب‌های گوارشی قرار دارند. حتی بسیاری فکر می‌کنند قرص‌های مسکن و خوراکی باعث ایجاد ناراحتی‌های معده و خونریزی می‌شوند در حالی که شیاف‌های مسکن و آمپول‌ها هم این عوارض را ایجاد می‌کنند. در واقع خونریزی معده به علت جذب سیستمیک داروها از سوی خون است و شیاف‌های مسکن هم از طریق خون جذب شده و موجب ایجاد زخم و خونریزی گوارشی و ناراحتی‌های معده می‌شوند.

چرا خونریزی معده خطرناک است؟

این بیماری در سنین بالا یا در صورتی که فرد بیماری همراه مانند دیابت، نارسایی قلبی، تنفسی و کلیه داشته باشد، میزان مرگ و میر ناشی از خونریزی بسیار افزایش می‌یابد و به 5 تا 8 درصد است. پرهیز غذایی خاصی برای بیماران مبتلا به زخم معده وجود ندارد، اما در صورت شدید بودن خونریزی معده در 24 ساعت اول بیمار نباید مواد غذایی مصرف کند و پس از آن می‌تواند با غذای نرم شروع به تغذیه کند. البته مصرف غذاهای سنگین و مواد غذایی تحریک‌کننده مثل فلفل تند در این دوران توصیه نمی‌شود.

اولین اقدام درمانی برای خونریزی معده، آندوسکوپی است که در اغلب موارد با این روش می‌توان خونریزی را از بین برد. البته بیمار باید داروهایی که به کاهش اسید معده کمک می‌کند هم مصرف کند. در این روش یک لوله فیبر نوری کوچک از طریق مری پایین فرستاده شده و وارد معده می‌شود تا محل خونریزی مشخص و درمان شروع شود.

دکتر ناصر ابراهیمی دریانی‌ / ‌ فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش و کبد