شرایط جدید خرید و فروش ارز

به گزارش مهر، اکنون ۴۲۸ شرکت صرافی از بانک مرکزی مجوز فعالیت رسمی دارند و می‌توانند در بازار ارز کشور به‌صورت رسمی فعال باشند و باید اطلاعات معاملات خود را به صورت روزانه به سامانه سنا وارد کنند. علاوه بر آنها ۱۷ صرافی که پروانه کسب آنها از سوی اتحادیه طلا و جواهر ابطال شده و مجوز فعالیت از بانک مرکزی دریافت کرده‌اند هم به جمع آنها پیوسته‌اند.

در همین حال بانک مرکزی در راستای اقدامات اخیر خود برای ساماندهی بازار ارز و حذف دلالان و معامله‌گران غیرمجاز از این بازار، مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافی‌ها را ابلاغ کرد.

براساس این ضوابط، تمامی عناصر موجود در معاملات قانونی ارز شفاف و برای آنها تعریف مشخص ارائه شده است که می‌تواند در سلامت معاملات تاثیر بسزایی داشته باشد.

در این راستا، معاملات نقدی، معاملاتی است که خریدار و فروشنده به محض انجام معامله، ارز و ریال مورد معامله را مبادله می‌‌کنند. معاملات آتی و سلف نیز معاملاتی است که مبادله ارز و ریال به روز یا روزهای آینده محول می‌شود.

همچنین روز کاری بانکی، روزی است که بانک‌ها برای ارائه خدمات بانکی باز است. معاملات جزئی نیز به معاملاتی گفته می‌شود که مبلغ ارزی آن حداکثر معادل ده هزار دلار باشد و معاملات عمده به معاملاتی گفته می‌شود که مبلغ ارزی آن از معادل ده هزار دلار بیشتر باشد. سامانه سنا نیز سامانه‌ای است که صرافی‌ها موظف هستند آمار و اطلاعات تمامی معاملات و خرید و فروش ارز خود را در آن ثبت کنند.

براساس ضوابط جدید، عوامل بازار ارز، صرافی‌های دارای مجوز فعالیت معتبر از بانک مرکزی‌اند که مجاز به اشتغال به معاملات ارزی هستند. این صرافی‌ها می‌توانند نسبت به خرید و فروش ارز برای خود یا برای مشتریانشان اقدام کنند. بر این اساس انجام هر گونه عملیات صرافی در فضای اینترنتی یا مجازی ممنوع است. همچنین انجام معاملات عمده توسط صرافی‌ها صرفا از ساعت 10 تا ۱۸ روزهای کاری بانکی مجاز است.

اعلام نرخ ارز و الزام به انجام معامله

براساس این ضوابط، صرافی‌ها در صورتی مجاز به خرید و فروش ارز هستند که قبلا نسبت به اعلام همزمان نرخ خرید و فروش ارز در محل استقرار صرافی یا تارنمای صرافی اقدام کنند. تمامی صرافی‌ها موظفند معاملات عمده را به صورت همزمان در سامانه سنا ثبت کنند. ثبت معاملات جزئی در سامانه سنا می‌تواند در پایان روز کاری انجام شود.

بانک مرکزی با اشاره به اعلام متوسط نرخ خرید و متوسط نرخ فروش ارز توسط صرافی‌ها تصریح کرد: کانون صرافان مکلف است هر یک ساعت یک‌بار میانگین موزون نرخ خرید و فروش صرافی‌ها را محاسبه و در تارنمای خود اعلام کند. نرخ‌های اعلام شده میانگین موزون معاملات انجام شده در یک ساعت است و شامل معاملات کل روز نمی‌‌شود.

آخرین نرخ محاسبه شده، نرخ پایانی (Closing Rate) روز کاری خواهد بود. نرخ شروع بازار (Opening Rate) در روز کاری بعد هم، نرخ پایانی بازار در روز کاری قبل با دامنه تغییرات منفی یا مثبت ۲ درصد خواهد بود.

بر این اساس، کانون صرافان موظف است تا ساعت ۱۱ هر روز میانگین موزون نرخ ارز روزانه کل خریدها و میانگین موزون نرخ ارز کل فروش‌ها در روز کاری قبل را محاسبه و در تارنمای خود قرار دهد. اطلاعات مربوط به نوع ارز، نرخ ارز و حجم معاملات انجام شده، از طریق سامانه سنا در اختیار کانون صرافان قرار خواهد گرفت.

تسویه معاملات ارزی

بانک مرکزی در ضوابط ابلاغی خود درباره نحوه تسویه معاملات جزئی ارز تصریح کرد: چنانچه ارز مورد معامله به صورت اسکناس باشد، باید همزمان با انجام معامله، ارز و ریال بین طرفین مبادله و تسویه نهایی شود، اما چنانچه ارز مورد معامله به صورت حواله باشد ریال مربوط همزمان با انجام معامله پرداخت شده و انتقال ارز با توافق طرفین و در کوتاه‌ترین زمان ممکن صورت خواهد گرفت.

بانک مرکزی تصریح کرد: در مواردی که فروشندگان ارز اقدام به برگزاری مزایده ‌کنند، برنده مزایده ملزم به عرضه ارز خریداری شده به عموم متقاضیان است. انتقال ارز مذکور توسط برنده مزایده به صورت انحصاری به یک شخص حقیقی یا حقوقی موکول به ارائه اسناد مثبته دال بر واردات کالا و خدمات توسط خریدار است. مسئولیت احراز صحت مدارک مذکور برعهده برنده مزایده است. همچنین انجام معاملات آینده و سلف ارز فقط براساس دستورالعمل مصوب بانک مرکزی مجاز خواهد بود و هر گونه اعلام نرخ خرید و فروش ارز توسط اشخاص حقیقی و حقوقی غیر از صرافی‌های موضوع این مقررات ممنوع است. متخلفان از این مقررات به استناد قانون پولی و بانکی کشور، قانون تنظیم بازار غیرمتشکل پولی و قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز تحت‌تعقیب قرار خواهند گرفت.

همزمان با ابلاغ مقررات مذکور از تمامی دستگاه‌های ذی‌ربط خواسته شده است همکاری‌های لازم را به منظور اجرای دقیق مفاد آن به عمل آورند.

استقبال و درخواست صرافان رسمی

خبرنگار جام‌جم با اشاره به ابلاغ مصوبات جدید معاملات ارز می‌نویسد: ابلاغ این ضوابط در حالی صورت می‌گیرد که مدتی پیش بانک مرکزی اقدام به برخورد با صرافی‌های غیرمجاز کرد و این کار با استقبال صرافان حرفه‌ای روبه‌رو شد.

به گفته صرافان، صرافی‌‎های غیرمجاز معمولا توسط اشخاص پولدار، اما بدون تخصص که فقط دارای ملک در خیابان فردوسی هستند راه‌اندازی و اداره می‌شود. یکی از این صرافان حتی می‌گفت اشخاصی که قبلا دارای شغل نانوایی یا کبابی در خیابان فردوسی بوده‌اند در ملکشان چند مغازه جدید احداث و مغازه صرافی بوجود آورده‌اند. به گفته وی، بسیاری از معاملات غیرقانونی بازار ارز در همین صرافی‌ها انجام می‌شود؛ اما صرافان حرفه‌ای شاغل در بازار ارز فردوسی در عین حال از ضوابط سختگیرانه بانک مرکزی برای تاسیس صرافی قانونی گلایه دارند؛ ضوابطی چون تامین سرمایه اولیه چهار میلیارد تومانی.

به گفته آنان، پافشاری بانک مرکزی بر این ضوابط باعث می‌شود معاملات ارز به صورت زیرزمینی و قاچاق افزایش یابد. زیرا ابتکار مغز و عمل انسان همیشه جلوتر از ضوابط و ابلاغیه‌های رسمی است. به‌زعم آنان، بانک مرکزی باید هر قدر می‌تواند فعالان بازار غیررسمی ارز را تشویق به دریافت مجوز کرده و آنان را زیر پوشش خود درآورد، زیرا این دلالان به هر حال جزئی از بازار ارز هستند و با ابلاغ مقررات رسمی هر چند سختگیرانه نمی‌توان آنان را مهار کرد.