اوقاتی برای بطالت

درباره اشتغال نیز باید یادآور شد که دولت نتوانسته برای ایجاد شغل اقدام مناسبی انجام دهد، به همین دلیل هر روز به تعداد بیکاران کشور اضافه می‌شود، نگران‌کننده‌تر این‌که تعداد بیکاران در بین افرادی که تحصیلات دانشگاهی دارند نیز رو به افزایش است. هرچند باید تاکید کرد رسیدگی به این دو مشکل باید جزو برنامه‌های اصلی مسئولان باشد، اما نکته اینجاست که به دیگر نیاز‌های نسل جوان کشور نیز باید توجه ویژه شود، برای نمونه این روزها نوجوانان و جوانان کشور برنامه مناسبی برای اوقات فراغت خود ندارند. به همین دلیل زمانی که باید صرف شکوفایی استعدادهای جوانان شود به بطالت می‌گذرد.

این در حالی است که این مساله به یکی از دغدغه‌های اصلی خانواده‌ها نیز تبدیل شده و هر سال با پایان یافتن سال تحصیلی دغدغه والدین در این‌باره دوچندان می‌شود.

در سایه نبود برنامه مناسب برای پر کردن اوقات فراغت جوانان و نوجوانان هر سال شاهد رشد برخی آسیب‌های اجتماعی در بین جوانان و نوجوانان هستیم، برای نمونه می‌توان به رشد نگران‌کننده آمار اعتیاد در کشور اشاره کرد یا از این نوشت که در خوشبینانه‌ترین حالت این روزها بیشتر اوقات فراغت جوانان و نوجوانان صرف بازی‌های رایانه‌ای یا حضور در جمع‌هایی می‌شود که برنامه و هدف مناسبی ندارند. باید یادآور شد زمانی که اوقات فراغت این گروه از جامعه به این موارد محدود شود، عواقب نامناسبی در پی دارد. به‌عنوان مثال بازی‌های رایانه‌ای تحرک را از جوانان گرفته و انگیزه آنها را برای حضور در جامعه کمتر می‌کند، افزون بر این بیشتر بازی‌های پرطرفدار رایانه‌ای خشن هستند و سبب افزایش خشونت در جامعه می‌شود.

درباره حضور افراطی در جمع دوستان نیز باید هشدار داد. معمولا جمع‌های دوستانه‌ای که در کشورمان تشکیل می‌شود، هدف مشخصی ندارند، برای نمونه کمتر جمع دوستانه‌ای به بازی، ورزش یا گردشگری می‌پردازد، بنابراین بودن در جمع به این شکل نمی‌تواند نقشی در غنی کردن اوقات فراغت شخص داشته باشد. درواقع جمع‌هایی که اعضای آن هدف مثبت و مشخصی ندارند می‌تواند زمینه را برای آسیب دیدن اعضای گروه مهیا کند. برای نمونه اکنون در بسیاری از شهرهای کوچک جوانان به تفریح‌هایی روی می‌آورند که به هیچ وجه نمی‌توان نام آنها را تفریح گذاشت، به‌عنوان مثال چندی پیش شکار گنجشک از سوی جوانان یکی از شهرهای شمالی کشور خبرساز شد؛ در این منطقه تعدادی از جوانان و نوجوانان با استفاده از تفنگ بادی و چراغ قوه شبانه به شکار گنجشک می‌پردازند و اغلب آنها از این کار به‌عنوان تفریح یاد می‌کنند. افزون بر این باید به جوانان و نوجوانان دیگری اشاره کرد که برای تخلیه انرژی و هیجان خود با تخریب مناطق باستانی کشور به یافتن گنج مشغول شده‌اند، بخش زیادی از دلیل این‌گونه رفتارها را می‌توان نبود تفریحی درست دانست.

در چنین شرایطی نمی‌توان انتظار داشت آمار آسیب‌های اجتماعی در بین نوجوانان و جوانان کشور کاهش پیدا کند یا امیدوار بود که این گروه از اعضای جامعه بتوانند در رشته‌های ورزشی یا برنامه‌های فرهنگی برای کشور خود افتخارآفرین باشند. بنابراین باید از مسئولان خواست برای بهبود شرایط برنامه‌های کاربردی‌تری را عملی کنند.

دست خالی مسئولان

باید یاد‌آور شد برنامه‌های دولت در این‌باره محدود به راه‌اندازی پورتال اوقات فراغت جوانان شده که از سال 91 تاکنون تکمیل نشده است، این برنامه در وزارت ورزش و جوانان با این هدف مطرح شد تا مسئولان بتوانند برای اوقات فراغت جوانان برنامه‌ریزی کلان کرده و شرایطی ایجاد شود که خانواده‌ها بتوانند براحتی مراکز مناسب تفریحی را برای جوانان و نوجوانان خود شناسایی و انتخاب کنند. علاوه بر این مسئولان می‌خواهند به وسیله پورتال اوقات فراغت زمان‌ و مکان برنامه‌های خود را نیز در اختیار خانواده‌ها و جوانان قرار دهند، زیرا به این شکل افراد می‌توانند با برنامه‌های در نظر گرفته شده در این پایگاه آشنا شده و برای حضور و استفاده از آنها ثبت‌نام کنند. افزون بر این قرار است از طریق این پایگاه کیفیت خدمات ارائه شده از سوی آنها نیز بررسی شود.

در چند سال گذشته مسئولان مشکلات نرم‌افزاری را علت به سرانجام نرسیدن این طرح عنوان کردند در تازه‌ترین اظهارنظر نیز مدیرکل طرح‌های ملی وزارت ورزش و جوانان در گفت‌و‌گو با ایسنا اظهار امیدواری کرده که این طرح در سه ماهه اول سال آینده به بهره‌برداری برسد.

باتوجه به سیاست و برنامه‌های مسئولان در قبال اوقات فراغت جوانان می‌توان نتیجه گرفت مسئولان آن‌طور که باید و شاید دغدغه جوانان را ندارند و در بیشتر مواقع برای رسیدن به اهداف سیاسی خود از لزوم توجه به منافع این گروه سخن می‌گویند. برای نمونه می‌توان به سازمان ملی جوانان اشاره کرد که با هدف پرداختن به مشکلات جوانان تشکیل شد، اما بعد از مدتی با تربیت بدنی ادغام شد و وزارت ورزش و جوانان شروع به کار کرد. نکته اینجاست که این بخش در آن زمان استقلال داشت و اکنون نیز که ادغام شده نتوانسته آن‌طور که باید و شاید گرهی از مشکلات جوانان باز کند، به همین دلیل این روزها بحث تفکیک آن از بخش ورزش مطرح شده، بنابراین می‌توان گفت بخش زیادی از عمر نهادی که باید برای رفع مشکلات جوانان قدم بردارد تاکنون صرف تلاش برای ادغام و تفکیک شده است.

مهدی آیینی‌ / ‌گروه جامعه