سفر به مشهد از دریچه آمار

آمارها نشان می‌دهد هر سال حدود 25 میلیون گردشگر داخلی از مشهد دیدن می‌کنند. در سال‌های اخیر بخصوص پس از سقوط صدام تعداد گردشگران خارجی بالا رفته به گونه‌ای که خبرها حاکی از 1.5 میلیون گردشگر خارجی بازدیدکننده از این شهر در یک سال است. بدیهی است تعداد گردشگران بنا به روزهای مختلف سال متفاوت و بین 100 هزار نفر تا 3 میلیون نفر در روز است. مشهدی‌ها می‌گویند هر زائر به طور متوسط 3.8 روز در این شهر اقامت دارد (این رقم در برخی منابع تا 4.2 روز هم ذکر شده است) و از محل این گردشگران در یک سال 500 میلیارد تومان درآمد کسب می‌کنند. معنای رقم 500 میلیاردی این است که هر زائر در یک روز 5000 تومان در مشهد خرج می‌کند که البته رقم پایینی است. حجم کل تولید استان خراسان رضوی 33 هزار میلیارد تومان است و معنای این ارقام این است که گردشگری حدود 2 درصد از کل تولید ناخالص در این استان است.

براساس مطالعات به عمل آمده واحدهای اقامتی مشهد شامل 100 هتل، 228 هتل آپارتمان، 475 مهمانپذیر، 81 زائرسرا، 25 پانسیون، 204 حسینیه، 1104 خانه‌های اجاره‌ای، 2 کمپ و 328 واحد پذیرایی است. به این میزان باید 6000 خانه زائر را که از سوی مردم معمولی در اختیار زائران قرار می‌گیرد هم اضافه کرد. به این ترتیب کل ظرفیت واحدهای اقامتی شامل حسینیه‌ها و مدارس در مشهد 280 هزار نفر شب است که از این میزان 120 هزار عدد مربوط به تخت‌های واحدهای اقامتی دائم یعنی هتل‌ها و مسافرخانه‌هاست. توجه کنید که 120 هزار تخت یعنی 50 درصد کل ظرفیت واحدهای اقامتی در کشور. ظاهرا یک میلیون متر مربع واحد اقامتی هم در حال ساخت است. آمارها نشان می‌دهد 10 تا 20 درصد مردم در هتل‌ها و همین میزان در سایر واحدهای اقامتی سکنی می‌گزینند و بقیه به خانه‌های شخصی و منازل اقوام خود می‌روند. اکثر این افراد کسانی هستند که با اتومبیل شخصی به مشهد می‌روند. آمارها حکایت می‌کنند که 50 درصد از کل سفرها به این شهر با اتومبیل شخصی صورت می‌گیرد. در میان باقی راه‌ها هم 60 درصد با اتوبوس، حدود 20 درصد با قطار و حدود 10 درصد با هواپیما صورت گرفته است.

توضیح: به دلیل نبود آمارنامه رسمی، ممکن است سال تهیه آمارها با یکدیگر نامتناسب باشد. در نگارش این مطلب از آمارهای مرکز آمار، مقاله بررسی سیستم گردشگری: نمونه مشهد نوشته خانم‌ نجیبی و دکتر باور، گزارش خبرگزاری ایرنا، سخنان معاون برنامه‌ریزی و توسعه اشتغال استانداری خراسان رضوی و سخنان معاون عمرانی استاندار خراسان رضوی استفاده شده است.