مصر؛ موج تازه سرکوب

اما قانون جدید به دادگاه‌های نظامی این اختیار را داده است که علیه هرگونه روش تروریستی که امنیت ملی را تهدید کند به صورت مستقل وارد عمل شود. پیش از آن بسیاری از کشورهای جهان و نهادهای بین‌المللی رژیم مصر را برای تشدید قانون مجازات مورد انتقاد قرار داده بودند، قوانینی که بیش از همه نهادهای غیردولتی و مستقل را هدف گرفته و حتی موجودیت آنها را نیز مورد تهدید قرار می‌دهد.

افزایش اختیارات دادگاه‌های نظامی که حتی پیش از این نیز بر اساس قانون اساسی مصر از اختیارات زیادی برخوردار بودند در واقع پیامدی به غیر از تحدید بیشتر دادگاه‌های غیرنظامی ندارد. از زمان سرنگونی حسنی مبارک رئیس جمهور اسبق مصر در فوریه 2011، بیش از 12 هزار غیرنظامی در دادگاه‌های نظامی محکوم شده‌اند. اما این دادگاه‌های نظامی تا پیش از قانون جدید تنها در مواردی حق دخالت داشتند که حمله‌ای مستقیم علیه تاسیسات نظامی صورت گرفته باشد.

پس از حملات تروریستی اخیر در شبه‌جزیره سینا بود که حمدین صلاحی، نامزد سابق انتخابات ریاست جمهوری مصر بشدت السیسی را مورد انتقاد قرار داد و گفت که وی از زمان رسیدن به مقام ریاست جمهوری موفق به بهبود وضع امنیتی در کشور نشده است. به عقیده صلاحی فقدان کامل اقدامات دفاعی و حفاظتی در مصر یک اهمال و مسامحه سنگین از سوی دولت این کشور به شمار می‌رود. از ماه‌ها پیش حتی در قاهره پایتخت مصر نیز بارها حملات تروریستی صورت گرفته و همین هفته پیش بود که انفجار بمب در دانشگاه قاهره بشدت مردم پایتخت را وحشت‌زده کرد.

از آنجا که از زمان انحلال مجلس عوام مصر در تابستان دو سال پیش، این رئیس‌جمهور و اکنون شخص عبدالفتاح السیسی است که می‌تواند به صورت مستقل و از طریق کابینه به وضع قوانین جدید بپردازد، و همین طور به این دلیل که هیچ زمان مشخصی برای برگزاری انتخابات پارلمانی مشخص نشده است، السیسی نیز از موقعیت به وجود آمده کمال استفاده را می‌برد و با استفاده از اختیارات نامحدود خود فرمان‌هایی سختگیرانه صادر می‌کند و در عین حال بر تئوری‌های توطئه و ضد غربی دامن می‌زند. به گفته السیسی حملات اخیر در شبه جزیره سینا با حمایت‌های خارجی اجرا و تامین مالی شده است. و سپس نتیجه می‌گیرد که نیروهای خارجی درصدد شکستن خواست و اراده ارتش و ملت مصر هستند.

با این حال این ارتش مصر بود که در این اواخر به کشور همسایه خود حمله نظامی کرد. در اوایل ماه جاری میلادی جنگنده‌های ارتش مصر بر فراز خاک لیبی به پرواز درآمده و مواضع نیروهای رادیکال در شهر بن‌غازی را هدف قرار دادند. از سوی دیگر هواپیماهای جنگنده امارات متحده عربی نیز این امکان را دارند که برای انجام عملیات هوایی علیه نیروهای جهادی در لیبی از پایگاه‌های مصر استفاده کنند. مجوز استفاده نیروهای اماراتی از این پایگاه‌ها نیز توسط شخص السیسی و کوتاه زمانی قبل از نشستن بر صندلی ریاست جمهوری و به‌عنوان فرمانده کل ارتش صادر شد. البته نیروهای جهادی لیبی در ماه جولای امسال به بیابان‌های غرب مصر نفوذ کرده و 22 سرباز ارتش مصر را در آن منطقه به قتل رساندند.

با این حال السیسی هنوز هم موفق به متوقف ساختن حملات مداوم گروه‌های تروریستی در خاک مصر نشده است. البته او طی فرمان اخیری که روز شنبه گذشته صادر کرد اعلام کرد که ارتش و پلیس مصر همه اقدامات لازم و ضروری در جنگ علیه ترور و منابع مالی آنها را انجام خواهد داد اما تجربه‌های گذشته نشان داده است که اتخاذ این گونه خط‌مشی‌های سخت و خشونت‌بار نتیجه مثبتی دربر ندارد.

السیسی که زمانی رئیس سرویس اطلاعات و امنیت ارتش مصر بود از زمان کودتایش علیه رئیس‌جمهور اسلامگرا یعنی محمد مرسی در جولای 2013 همواره برای مبارزه با نیروهای تندرو سنی تنها شیوه سرکوب را ترجیح داده است. و به همین دلیل از آن زمان 1500 تظاهر کننده جان خود را بر اثر حملات نیروهای امنیتی از دست داده و نزدیک به 20هزار منتقد رژیم به زندان افتاده و 200 نفر به اعدام محکوم شده‌اند. عملیات تروریستی بویژه گروه بنیادگرای موسوم به انصار البیت‌المقدس در شبه‌جزیره سینا ابعاد گسترده‌ای دارد، گروهی که در زمان مبارک هیچ توان عملیاتی نداشت. هفت نفر از اعضای این گروه به اعدام محکوم شده‌اند اما صدها نیروی امنیتی از زمان سقوط محمد مرسی توسط تروریست‌های انصار جان خود را از دست داده‌اند.

السیسی عملیات علیه این گروه‌ها را در جهت حمایت از ائتلاف به اصطلاح بین‌المللی علیه گروه تروریستی داعش در عراق و سوریه عنوان می‌کند. از قرار معلوم داعش در مصر نیز به تشکیل سلول‌هایی اقدام کرده است. اما بیش از همه این حمایت السیسی از اسرائیل در جنگ اخیر غزه بود که آب به آسیاب گروه‌هایی مانند داعش ریخت.

کشور مصر اگرچه در ائتلاف ضد داعش عضویت دارد اما تا به امروز برخلاف عربستان سعودی، اردن، بحرین، امارات متحده عربی و قطر در هیچ عملیات نظامی علیه این گروه حضور نداشته است. السیسی ماه سپتامبر امسال از آمریکا خواست که کمک‌های نظامی خود به این کشور را از سر گیرد، کمک‌هایی که به دستور باراک اوباما متوقف شده بود. اما ظاهرا مصری‌ها تنها بالگرد آپاچی را تحویل خواهند گرفت و تحویل جنگنده‌های اف 16 همچنان معلق خواهد ماند.

فرانکفورترآلگماینه / مترجم: محمدعلی فیروزآبادی