دیروز و امروز آثار تاریخی

یکی از مسئولانی که در تهیه این اثر همکاری داشته بعدها در مصاحبه‌ای گفت حتی برای فیلمبرداری صحنه‌های ساده‌ای که هنروران لباس‌های یکرنگ به تن داشته‌اند با مشکل روبه‌رو بوده‌اند و بعدها توانسته‌اند راه‌حلی برای آن بیابند. از آنجا که تا آن زمان کاری تاریخی با آن حجم از دکور ساخته نشده بود و تجربه چندانی هم دراین باره وجود نداشت کارگردان تصمیم می‌گیرد به چینه چیتا در ایتالیا برود تا برای ساخت دکور از تجربیات آنها استفاده کند.

با همه مشکلات پیش رو کار ساخته می‌شود و نتیجه هم این می‌شود که اثر مورد استقبال مردم قرار می‌گیرد تا آنجا که کارگردان اثر در مصاحبه‌ای با اشاره به این اقبال گفته است: «آن زمان به ما اعتراض می‌کردند که سریال شما باعث شده آمار دزدی بالا برود، چون مردم حواسشان می‌رود به سریال شما و دزد خانه‌شان را می‌زند. آقای محمد هاشمی، رئیس رادیو و تلویزیون مرا خواست، گفت فلانی می‌دانی دختر مدرسه‌ای‌ها هم حرف از قاضی شارح می‌زنند؟ گفتم چه ایرادی دارد؟» در واقع سریال سربداران یکی از اولین آثار قابل اعتنای تاریخی دهه 60 بود که با همه کمبودهایی که ممکن است حالا به چشم بیاید موفق شد مخاطب را پای تلویزیون بنشاند و او را تحت تاثیر قرار دهد.

دو: چندسال بعد، این سریال مختارنامه بود که میزان توانایی ما را در ساخت آثار تاریخی به نمایش گذاشت. به عبارتی می‌شود گفت همه آنچه در این سه دهه در زمینه ساخت آثار تاریخی کسب کرده بودیم در این اثر نمایان شد. سازندگان سریال بخوبی می‌دانستند اثرشان قابلیت طرح در جوامع اسلامی را دارد و به همین دلیل همه تلاششان را به کار بستند تا به استاندارد تازه‌ای در ساخت آثار تاریخی برسند که موفق هم می‌شوند.

مختارنامه در ترسیم شمایل قهرمانی که دربرابر بی‌عدالتی به پا می‌خیزد و دست آخر جان بر سر ایمان خویش می‌گذارد، موفق است. مخاطب و منتقد هم به آن روی خوش نشان دادند و حتی در پخش‌های خارجی‌ جزو آثار موفق و آبرومند ما محسوب می‌شد که در قواره یک سفیر فرهنگی خوش درخشیده بود تا آنجا که یکی از مسئولان عراقی هنگام پخش این سریال گفته بود مردم این کشور بشدت علاقه‌مندند با هنرمندان این سریال ایرانی دیدار داشته باشند. اما این فقط یک روی افتخارات این سریال تاریخی بود. حجم اتفاقاتی که در دکور، لباس، گریم و برخی صحنه‌های اکشن این سریال افتاده بود آن‌قدر بود که از نگاه تیزبین متخصصان خارجی دور نماند و حتی موجب شگفتی بسیاری از آنها شد. مثلا صحنه‌ای که اسب‌ها یکباره گویی از زمین می‌جوشیدند آنچنان خوب اجرا شده بود که موجب تحیر دست‌اندرکاران خارجی شده بود. بله، حالا ما می‌توانیم بگوییم آثار تاریخی‌مان آرام‌آرام مخاطبانی در کشورهای دیگر پیدا کرده و آنها مشتاق شده‌اند نوع دیگری از روایت و داستان و قهرمان را ببینند.

مهدی غلامحیدری