در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
زوجی موفق از نسل گذشته
گلاب آدینه و مهدی هاشمی. این زوج محبوب هنرهای نمایشی سالها پیش و هنگامی که هاشمی گروهی از جوانان علاقهمند به تئاتر را در دانشگاه شهیدبهشتی دور هم جمع کرده بود، با یکدیگر آشنا شدند؛ آشناییای که سرانجام به ازدواج ختم شد و حاصل آن دختری به نام نوراست که در فیلمهایی همچون جیببر خیابان جنوبی و عروس افغان ایفای نقش کرده و همسر سیاوش اسعدی (کارگردان سینما) است. هاشمی و آدینه در کارهای مشترک زیادی در کنار یکدیگر به ایفای نقش پرداختهاند که از جمله آنها میتوان بهمجموعه تلویزیونی سلطان و شبان ساخته داریوش فرهنگ، فیلمهای شکار خاموش اثر کیومرث پوراحمد، زرد قناری ساخته رخشان بنیاعتماد و فیلم تلویزیونی آسانسور اشاره کرد. در سلطان و شبان که بدون شک محبوبترین و ماندگارترین نقش مشترک این دو محسوب میشود، هاشمی در دو نقش سلطان و شیرویه چوپان بازی خوبی را ارائه کرده و آدینه هم با گریمی کاملا نزدیک به مینیاتورهای ایرانی در نقش همسر سلطان حضور پیدا کرده است.
هنرمندانی که از تئاتر آمدند
یکی از مهمترین زوجهای تاریخ نمایش کشورمان که علاوه بر روی صحنه بردن نمایشهای مختلف، تجربههایی هم در سینما و تلویزیون داشتهاند. سمندریان در سینما همه وسوسههای زمین و در تلویزیون تلهتئاتر به سوی دمشق را کارگردانی کرده است. هما روستا هم در فیلمهای پرنده کوچک خوشبختی، از کرخه تا راین و مجموعههای آخرین ستاره شب، محاکمه، ترانه مادری و خاک سرخ بازی کرده است. تنها کار مشترک این زوج در سینما و تلویزیون، فیلم همه وسوسههای زمین است که متاسفانه با فوت سمندریان در تیر 1391 دیگر تکرار نخواهد شد.
یک زوج شیرازی
محمود پاکنیت و مهوش صبرکن از موفقترین زوجهای تلویزیون هستند. این زوج شیرازیالاصل از جمله زوجهای باسابقه سینما و تلویزیون ایران هستند که در آثار زیادی ایفای نقش کردهاند که در تعدادی از آنها به صورت مشترک حضور داشتهاند. از جمله مهمترین این نقشها مجموعه تلویزیونی پس از باران ساخته سعید سلطانی، جنگجوی پیروز ساخته مجتبی راعی و کهنهسوار ساخته زندهیاد اکبر خواجویی است که از میان این سه مجموعه، پس از باران بیش از بقیه مورد توجه عامه مخاطبان قرار گرفت. در این مجموعه پاکنیت در نقش اربابسالاری بازی فوقالعادهای داشته و شمایلی از یک خان دهه 20 را به نمایش گذاشته و صبرکن هم در نقش مادر همسر اولش (خانم کوچیک) که زنی بیسواد و سرشار از عقدههای فروخورده است، به قدری خوب بازی کرده که نفرت مخاطب را به دنبال داشته است.
از خرمآباد تا تئاتر سوئد
مسعود رایگان خرمآبادیالاصل پس از سالها زندگی و کار در تئاتر سوئد، برای ایفای نقش در فیلم خاموشی دریا، ساخته وحید موسائیان به ایران آمد که نتیجهاش ماندگاری در ایران و ازدواج با رویا تیموریان شد. تیموریان هم که نخستین بار با مجموعه تلویزیونی رعنا اثر داوود میرباقری به مخاطبان خود معرفی شد، نقشهای ماندگاری را در فیلمها و مجموعههای تلویزیونی رقم زده که در تعدادی از آنها با رایگان همبازی بوده است. فیلمهای سنتوری ساخته داریوش مهرجویی، زاد بوم ساخته ابوالحسن داوودی و مجموعههای شمسالعماره (سامان مقدم) و مدار صفر درجه به کارگردانی حسن فتحی از جمله آنهاست. این زوج درسریال مدار صفر درجه نقش زن و شوهری آزادیخواه را ایفا کردهاند که شور و حال خاصی به قسمتهای مربوط به این دو بخشیدهاند.
دوستداشتنیهای سینما و تلویزیون
گوهر خیراندیش و زندهیاد جمشید اسماعیلخانی یکی از موفقترین زوجهای هنری ایران بودند که متاسفانه با فوت اسماعیلخانی، مخاطبان بسیاری از لذت تماشای آثارش محروم شدند. اسماعیلخانی کارش را از تئاتر آغاز کرده و پس از انقلاب در سینما و تلویزیون پرکار شده بود. او به خاطر شخصیتش به گونهای به نقشها جان میبخشید که برای مدتها شیرینی آن نقشها در ذهن مخاطب میماند. خیراندیش نیز به موازات او در این رشته فعالیت میکرد. این زوج که سه فرزند (دو دختر و یک پسر) دارند، در چند کار هم به طور مشترک ایفای نقش کردهاند که از جمله آنها میتوان به فیلمهای زیر بامهای شهر، لبه تیغ، عیالوار و مجموعههای تلویزیونی روزی روزگاری، همسایهها و خانه ما اشاره کرد که برخی از آنها در یادها مانده است. این دو در زیر بامهای شهر در دونقش کاملا متفاوت حضور داشتند؛ اسماعیلخانی روزنامهفروش فقیری که قصد تخلیه خانه اجارهایاش را ندارد و خیراندیش در نقش زنی از طبقه مرفه جامعه که صاحبخانه اسماعیلخانی بوده و برای تخلیه خانهاش، زوج جوان فیلم را به جان او میاندازد.
با استعدادهای کمدی
فرهاد آئیش شصت و دوساله که سالهای زیادی را خارج از کشور زندگی کرده و نمایشهایی را نیز آنجا روی صحنه برده، پس از ورود به ایران در نیمهدهه 70 در فیلمها و مجموعههای تلویزیونی زیادی به ایفای نقش پرداخت. او در همین ایام با مائده طهماسبی ازدواج کرد وسپس در چند کار مشترک به ایفای نقش پرداختند. فیلمهای نورا و بچگی تو فراموش کن از جمله این آثار هستند. جالب اینکه هردوی آنها بهشکل جداگانه نقشهای کمدی خوبی را ایفا کردهاند اما تجربه مشترکی در این زمینه ندارند که جای خالی آن در کارنامه کاریشان کاملا احساس میشود.
زوج نویسنده و کارگردان
اصغر فرهادی و پریسا بختآور. این زوج کارگردان تقریبا در تمامی کارهای تلویزیونی خود با یکدیگر همکاری کرده و اتفاقا زوج موفقی را هم تشکیل دادهاند. برای مثال میتوان به مجموعههای تلویزیونی یادداشتهای کودکی، من یک مستاجرم، پشت کنکوریها و فیلم سینمایی دایره زنگی اشاره کرد که در آنها فرهادی سمت نویسنده فیلمنامه را داشته و جالب اینکه تمامی اینها در زمان پخش خود با اقبال عمومی مواجه شده است. فرهادی هم در ساختههای تلویزیونی خود (همچون داستان یک شهر) از بختآور به عنوان نویسنده فیلمنامه بهره گرفته که به نتایج درخشانی هم ختم شده است. این زوج دو فرزند دختر دارند که بزرگترینشان (سارینا) در فیلم اسکار گرفته جدایی نادر از سیمین، در نقش دختر زوج جوان داستان ایفای نقش کرد و بسیار موفق هم ظاهر شد. نکته جالب در رابطه با کارهای هنری این دو، لحن شوخ و شنگ مجموعههایی است که بختآور ساخته و فرهادی فیلمنامه آن را نوشته که البته 180 درجه با ساختههای سینمایی فرهادی تفاوت دارند!
قدیمیترین زوج با نقش مکمل
محسن قاضیمرادی هفتاد و سه ساله بازیگری را از دهه 50 آغاز و در فیلمها و مجموعههای زیادی ایفای نقش کرده که بسیاری از آنها ساختاری کمدی داشته است. مهوش وقاری هم که پس از انقلاب بازیگری را آغاز کرده، در کارهای متعددی به ایفای نقش پرداخته که در بسیاری از آنها قاضیمرادی نیز حضور داشته است. از جمله آنها میتوان به فیلمهای بیوفا، سوغات فرنگ، تقاطع و مجموعههای تلویزیونی هزاران چشم، روزگار جوانی، مسافر پردردسر و علیآقا 121 اشاره کرد که در برخی از آنها نقش زن و شوهر را ایفا کردهاند. راحتی جلوی دوربین و ایفای نقش به شکل واقعی، از نقاط قوت بازی آنهاست که تقریبا در تمامی آثارشان تکرار شده و در عین حال رگههایی از کمدی نیز در بازیشان به چشم میخورد.
زوج تهیهکننده و کارگردان
فلورا سام و مجید اوجی. زوجی تهیهکننده ـ کارگردان که در تمامی سالهای اخیر حضوری پررنگ در تلویزیون داشتهاند. سام در ابتدا فیلمنامه مجموعههای تولیدی اوجی را مینوشت و تقریبا در اغلب آنها نیز بازی میکرد که نمونه آن را در همسایهها ساخته محمدحسین لطیفی شاهد بودهایم. او در سالهای اخیر به عنوان کارگردان فعال شده که تهیهکنندگیاش را اوجی به عهده داشته است. توطئه فامیلی، بیقرار و باغ سرهنگ از جمله این آثار است که این زوج تهیه و تولید کردهاند. با همه اینها به نظر میرسد همسایهها موفقترین کار این زوج در قاب کوچک تلویزیون بوده که حتی در بازپخشهای خود نیز بسیار مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است.
کارگردانی که با بازیگر فیلمش ازدواج کرد
پروژه سینمایی روز واقعه به کارگردانی شهرام اسدی، بازیگر جوانی به نام لادن مستوفی را در نقش راحله به دنیای بازیگری معرفی کرد که بعدها در فیلمها و سریالهای مختلفی به ایفای نقش پرداخت. اسدی پس از روز واقعه با مستوفی ازدواج و در فیلمهای شب واقعه، به من نگاه کن و مجموعه تلویزیونی شیخ بهایی با او همکاری کرد که البته هیچیک از آنها موفقیت خیرهکننده روز واقعه را تکرار نکرد. با همه اینها موفقترین همکاری این دو همچنان همان روز واقعه است که مستوفی را به نقش راحله در ذهن دوستداران سینمای ایران حک کرده است.
فیلمنامهنویس مشهور و بازیگر پرکار
عموما فیلمنامهنویسان در فرآیند شهرت مانند بازیگران و کارگردانان به چشم نمیآیند و اغلب مخاطبان چندان با نام و چهره آنان آشنایی ندارند. البته در این میان استثناهایی هم به چشم میخورد که یکی از آنها پیمان قاسمخانی است؛ نویسنده آثار موفقی مثل پاورچین و شبهای برره، ورود آقایان ممنوع و سنپطرزبورگ که سالها پیش با بهاره رهنما ازدواج کرده و حاصل آن دختری به نام پریاست. قاسم خانی در فیلمهای نان و عشق و موتور هزار، ورود آقایان ممنوع و طبقه حساس در کنار مجموعههای مرد هزار چهره و پژمان با رهنما همکاری کرده و نتیجه هم معمولا آثار درخشانی بوده است. تنها تجربه بازی رودرروی این دو هم به فیلم سنپطرزبورگ ساخته بهروز افخمی بازمیگردد که قاسمخانی در نقش اصلی برابر رهنما در نقشی مکمل قرار گرفته و سکانس درخشانی را به کمک یکدیگر خلق کردهاند. البته طبقه حساس هم دیگر فیلم رهنما و قاسمخانی است که برخلاف سنپطرزبورگ حتی یک پلان رودرروی هم نیز ندارند.
دو بازیگر زیر یک سقف
حیایی که یکی از ستارههای پرکار اواخر دهه 70 تا انتهای دهه 80 با خیل فیلمهای کمدی و ملودرام به حساب میآید، با نیلوفر خوشخلق ازدواج کرده و در چند فیلم همچون بوی بهشت، مانی و ندا، مونس و مجموعه تلویزیونی خوب، بد، زشت ساخته منوچهر هادی در کنار هم ایفای نقش کردهاند. آثار اول و سوم او مایههای ملودرام داشته و دومی مانند بسیاری از فیلمهای حیایی به گونه کمدی تعلق دارد. حیایی در سریال خوب، بد، زشت در نقش آدم خلافکاری ظاهر شد که البته در انتها متنبه شد و خوشخلق هم نقش زنی را ایفا کرد که طبقه اجتماعیاش با شوهرش کاملا متفاوت بود.
ستارههای این روزهای تلویزیون
ریما رامینفر و امیر جعفری. این دو بازیگر موفق که کارشان را اوایل دهه 70 از تئاتر آغاز کردهاند، پس از چند سال کار در عرصه نمایش وارد سینما و تلویزیون شدند. من یک مستاجرم اثر پریسا بختآور، چک برگشتی و پایتخت2 (جعفری در نقش خودش) ساخته سیروس مقدم و فیلم نان و عشق و موتور هزار به کارگردانی ابوالحسن داوودی از کارهای مشترک این دو به حساب میآیند که تمامی آنها در مواجهه با مخاطبان بسیار موفق بودهاند. این زوج توانای سینما و تلویزیون یک پسر بهنام آیین دارند. جعفری در من یک مستاجرم در نقش یک جوان آس و پاس و رامینفر در نقش همسر فامیل او با بازی سعید آقاخانی ظاهر شدهاند که بدون شک موفقترین نقشآفرینی مشترکشان به حساب میآید.
موفق در دهه 80
در سالهای پایانی دهه 70 نسل جوانی از بازیگران وارد تلویزیون شدند و بخصوص در مجموعههای کمدی بسیار درخشیدند. نیما فلاح و سحر ولدبیگی از شاخصترین آنها به حساب میآیند که هریک در گونه کمدی صاحب ذوق و قریحه هستند. از کارهای موفق این دو میتوان به مجموعههای دختران، مسیر انحرافی، باغ سرهنگ و رالی ایرانی اشاره کرد. البته در سالهای اخیر این زوج کمکارتر از قبل شدهاند که بخش مهمی از آن به کاهش تولید مجموعههای کمدی در شبکههای تلویزیونی و نیز حضور چهرههای مستعد دیگری در این گونه بازمیگردد. در باغ سرهنگ این دو بار دیگر کنار هم قرار گرفته و تلاش زیادی برای تکرار روزهای درخشان یک دهه قبل خود به کار بستند که البته به ثمر نرسید.
بدون نقشآفرینی مشترک
زوج جوانی که با وجود ایفای نقش در فیلمها و مجموعههای بسیار، هیچ کار مشترکی با یکدیگر نداشتهاند. امین زندگانی فارغالتحصیل رشته بازیگری تئاتر و از خانوادهای اهل موسیقی که از کارهای شاخص او میتوان به ملک سلیمان، مختارنامه و شاهگوش اشاره کرد که نقشاش در مختارنامه (مسلم بن عقیل) بیش از بقیه در اذهان مانده است. الیکا عبدالرزاقی هم که لیسانس ادبیات نمایشی دارد، نقشهای زیادی را در تلویزیون و سینما ایفا کرده که مهمتریناش را در قهوه تلخ به کارگردانی مهران مدیری دیدهایم.
آنها از اصفهان آمدند
این زوج اهل اصفهان که هردو در رشته بازیگری تحصیل کردهاند، اسفند 1389 و در حالی که در یک نمایش روبهروی یکدیگر بازی میکردند، با هم ازدواج کردهاند. مهدی پاکدل و بهنوش طباطبایی در این چند سال تنها در یک فیلم روبهروی هم قرار گرفتهاند که آزادراه نام دارد و در آن پاکدل در نقش طلبهای جوان ظاهر شده و طباطبایی هم در نقش همسر او حضور دارد. پاکدل در فیلم محمد(ص) ساخته مجید مجیدی نیز نقش عموی پیامبر را ایفا کرده که امید بسیاری هم به موفقیت جهانی آن دارد. البته طباطبایی در سریال مختارنامه با ایفای نقش یکی از نزدیکان عبدالله بن زبیر و سریال در مسیر زایندرود در خاطرهها مانده است.
زوج بازیگر ـ تدوینگر
بازغی که با فیلم دوئل و نقش زینال بهترین نقش سینماییاش را ایفا کرده و سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول را برده، چند سالی است با مستانه مهاجر (تدوینگر) ازدواج کرده و صاحب دختری به نام نفس است. نکته جالب اینکه تقریبا هیچیک از کارهای سینمایی و تلویزیونی بازغی را مهاجر تدوین نکرده اما در دفتر تدوین و صداگذاری همسرش با یکدیگر شراکت دارند.
پرکار در یک دهه پیش
زوجی که در سالهای پایانی دهه 70 و ابتدای دهه 80 در سینما و تلویزیون پرکار شده و در کارهای زیادی هم نقش اصلی را ایفا کردهاند، چهار سال پیش با یکدیگر ازدواج کردند. شکرابی که بازی خوبش در مجموعه داستان یک شهر همچنان در ذهن مخاطبان خود مانده، در چند تلهفیلم در کنار همسر خود به ایفای نقش پرداخته است. حدیث فولادوند هم که در آثاری همچون مارال، مسافر ری، رز زرد و سریال گمگشته نقشآفرینی کرده، در سالهای اخیر کمکارتر از گذشته شده و تنها در چند تلهفیلم و یکی دو فیلم سینمایی بهایفای نقش پرداخته است.
موفق در بازیگری موفق در فیلمنامهنویسی
برادر کوچکتر پیمان قاسمخانی هم که راه نویسندگی را در پیش گرفته، درست مانند برادرش با یک بازیگر ازدواج کرد. او با شقایق دهقان ازدواج کرده که حاصل آن پسری به نام نویان است. این زوج نیز همکاری پررنگی در مجموعههای تلویزیونی با یکدیگر داشتهاند که از مهمترینشان میتوان به مجموعههای پژمان، دزد و پلیس، ساختمان پزشکان و مرد هزار چهره اشاره کرد که همگی آنها از پربینندهترین کارهای تلویزیونی سالهای اخیر به حساب میآیند.
دیده شدن با کیف انگلیسی
این دو بازیگر مطرح را میتوان یکی از مشهورترین زوجهای هنری دانست که پس از بازی مشترک در فیلم لیلا اثر داریوش مهرجویی با یکدیگر ازدواج کردند و صاحب دو فرزند به نامهای مانی و عسل هستند. علی مصفا و لیلا حاتمی در مجموعههای تلویزیونی پریدخت (سامان مقدم) و کیف انگلیسی (سیدضیاءالدین دری) به ایفای نقش پرداختند و بسیار هم مورد توجه مخاطبان خود واقع شدند. از فیلمهای سینمایی مصفا و حاتمی میتوان به آسمان محبوب و میکس (داریوش مهرجویی)، چیزهایی هست که نمیدانی (فردین صاحبالزمانی)، پله آخر و در دنیای تو ساعت چند است هردو از ساختههای علی مصفا اشاره کرد. در کیف انگلیسی بازی این دو بیش از کارهای دیگر نمود داشته و مورد توجه مخاطبان عام هم واقع شده است. حاتمی در نقش مستانه و مصفا در نقش وکیل و روزنامهنگار جوان بخوبی با نقش عجین شده و مخاطبان خود را به دهه 20 ایران میبرند.
محمد جلیلوند
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: