ائتلافی در کمک به اسرائیل

به هر حال این اظهارات اوباما را می‌توان از چند جنبه مورد بررسی قرار داد؛ اول از همه این‌که او به دنبال احیای شبه‌نظامیان سنی وابسته به «شوراهای بیداری» است؛ این شورا پیشتر با پیشنهاد دیوید پترائوس و برای نبرد علیه القاعده در عراق شکل گرفت، اما بعدها از روند سیاسی کشور کنار گذاشته شد؛ البته شبه‌نظامیان این شورا در نبرد علیه القاعده نیز چندان موفق نبودند. اوباما حتی برای این شوراها نام تازه‌ای انتخاب کرده و آنها را «واحدهای امنیت ملی» خوانده که هدفشان کمک به جوامع سنی عراق برای مقابله با تهدیدهای داعش است؛ البته در عنوان امنیت ملی نیز باید به دیده تردید نگریست.

اوباما در طرح مدنظر خود دست به ساخت دوباره گروه‌های «میانه‌رو» مخالف در سوریه زده است؛ گروه‌هایی که پیشتر با نام ارتش آزاد شناخته می‌شدند و حال دیگر وجود ندارند. او برای این گروه نام «ائتلاف ملی سوریه» را انتخاب کرده و اعضای آن قرار است همگی در عربستان آموزش ببینند. لازم به ذکر است عربستان همان کشوری است که میلیون‌ها دلار پول در اختیار القاعده، داعش و دیگر گروه‌ها همچون جبهه النصره قرار داد و حال اوباما از پاک کردن زمین از وجود این تروریست‌ها سخن می‌گوید.

اوباما در توصیف طرح و برنامه‌اش برای مبارزه با داعش در سوریه، یک توضیح ساده‌لوحانه ارائه می‌کند: آمریکا نمی‌تواند به حکومت اسد تکیه کند؛ حقیقت این است که هیچ‌گاه طی این سال‌ها از آمریکا خواسته نشده به اسد و حکومتش تکیه کند و بشار اسد نیز به روسیه تکیه کرده است.

در واقع بخشی از مشکل این است که آمریکایی‌ها حافظه معناشناختی درستی ندارند. اوباما به ما می‌گوید آمریکا تروریست‌هایی را از بین می‌برد که کشورش را به خطر می‌اندازند. جورج بوش پدر در سال 1983 و پس از حمله به نیروهای آمریکایی در بیروت به مردم آمریکا گفت: ما به عده‌ای تروریست اجازه نمی‌دهیم سیاست خارجی ایالات متحده را خدشه‌دار کنند. البته پس از مدتی نیروهای نظامی آمریکا، لبنان را ترک کردند. سه سال بعد از آن، رونالد ریگان، رئیس‌جمهور وقت آمریکا گفت: معمر قذافی می‌تواند فرار کند، اما نمی‌تواند برای همیشه مخفی شود. واقعیت این است که قذافی پنهان شد و پس از آن‌که تمام اقدامات تروریستی‌اش بخشیده شد، چند سال بعد مورد استقبال گرم تونی بلر قرار گرفت.

درک این موضوعات در تاریخ خاورمیانه برای بسیاری از مردم عادی آمریکا غیرممکن است. تمام این نیروهای شیطانی بارها و بارها از بین رفته‌اند و هنوز نیروهای دیگری برای ریشه‌کن شدن وجود دارد. بنابراین اوباما از واژگانی استفاده می‌کند که درکش تا حدودی آسان‌تر است؛ واژه‌هایی همچون قتل‌عام، بربریت و غده سرطانی منطقه. اوباما همچنین در سخنانش به گروه‌های افراطی اشاره می‌کند که از انتقادهای مطرح شده علیه‌شان، به نفع خود بهره می‌برند. حال این سوال مطرح است که آیا آمریکا پس از یورش غیر قانونی خود در سال 2003 به عراق و به راه انداختن حمام خون، از انتقادهای موجود سوء‌استفاده نکرد؟ از اشغال افغانستان چطور؟ و همچنین از حملات متناوب بزرگ‌ترین شریک و همپیمانش به غزه؟

اوباما هیچ اشاره به نام این شریک نکرده است، اما مشخص است که این همپیمان در گسترش جنگ آمریکا در خاورمیانه سهم فراوانی دارد. اما در این میان عربستان، قطر و بسیاری از کشورهای سنی منطقه به‌هیچ‌وجه دوست ندارند به مردمانشان بگویند که آخرین ائتلاف آنها با واشنگتن در واقع در جهت کمک به اسرائیل است.

رابرت فیسک‌ / ‌ مترجم: حسین خلیلی