وقتی پول ارزش می شود

در نگاهی کلان وقتی مادیات به عنوان ارزش در جوامع مطرح و مناسبات انسان‌ها بر پایه دارایی آنها تعریف و پول جایگزین فضایل اخلاقی می‌شود، آن‌گاه بروز چنین جرایمی نه تنها دور از انتظار نیست بلکه کاملا قابل پیش‌بینی است. جهان امروز به سمتی پیش رفته که اخلاق کمرنگ شده، و انسانی ارزشمند محسوب می‌شود که به منابع قدرت و ثروت نزدیک‌تر باشد. به همین دلیل شاهد آن هستیم که در کشورهای توسعه یافته چه جنگ‌هایی زیر پوست جامعه در جریان است. حال همان کشمکش‌ها به شکل خفیف‌تر به طبقات پایین‌تر در همه جوامع تسری پیدا می‌کند و من شهروند به آن می‌اندیشم که باید بکوشم حساب بانکی خود را پرتر کنم تا از این طریق جایگاه اجتماعی‌ام را بالاتر ببرم. بنابراین یکی از ریشه‌های اصلی جرایمی مانند کلاهبرداری، اختلاس، رشوه و امثال آن سایه انداختن مادیات بر همه شئون زندگی است. نکته دوم بحث فاصله طبقاتی و رفاه اجتماعی است. زندگی در جامعه باید برای انسان سودمند و دارای رفاه باشد. این سود و رفاه در طول تاریخ شکل‌ها و معناهای مختلفی به خود گرفته است. امروزه تعریفی از رفاه در اذهان عمومی شکل گرفته است که برخی از افراد به دلیل شرایط خانوادگی و اجتماعی توانایی دست یافتن به آن را ندارند و از سوی دیگر عده‌ای از تمامی امکانات رفاهی برخوردارند. در چنین شرایطی برخی از اعضای گروه اول سعی می‌کنند به هر طریق فاصله خود را با گروه دوم کم کنند و در چنین شرایطی ممکن است دست به جرم بزنند یا مورد بزه قرار بگیرند. بنابراین نهادهای حمایتی باید سعی کنند با شناسایی اقشار محروم برای ایجاد رفاه نسبی آنان گام بردارند تا احتمال وقوع جرم کاهش یابد.

داریوش محمودی، آسیب‌شناس اجتماعی