در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارشی از پشت صحنه ویژهبرنامه اذانگاهی شبکه رادیویی فرهنگ
«درحوالی قاف»، مهمان خدا شویم
در روزهای ماه رمضان شبکههای رادیویی ویژهبرنامههای متنوع و مختلفی را برای مخاطبان تدارک دیدهاند تا هر سلیقهای بتواند از شنیدن این برنامهها لذت ببرد.
در یک روز گرم تیرماه برای تهیه گزارشی به ساختمان شهدای رادیوی سازمان صدا و سیما در خیابان ولی عصر(عج) میروم. اینجا استودیوی چهار، محل ضبط برنامه «در حوالی قاف» شبکه سراسری فرهنگ است.
برنامه در حوالی قاف برگرفته از داستان منطقالطیر عطار نیشابوری، به جایی اشاره دارد که انسان از تمام تعلقات دنیوی فارغ است و فقط به خدا فکر میکند و بس و آنجایی که فقط به معبود میاندیشد، سراسر عشق و مهر است. این تنها بخشی از صحبتهای مریم مقدسی تهیه کننده و نویسنده این برنامه است که روزهای پرکاری را سپری میکند. وی با استقبال گرمی پذیرایم میشود. وقتی از او درباره چگونگی تهیه و ساخت برنامه هنگام افطار شبکه سراسری فرهنگ میپرسم، میگوید: «ویژهبرنامه در حوالی قاف برای زمان افطار رادیو فرهنگ تهیه شده است و در دل برنامه هفت اقلیم این شبکه رادیویی از نیم ساعت قبل از اذان مغرب تا پانزده دقیقه بعد از اذان تقدیم شنوندگان صدای فرهنگ میشود.»
وی این برنامه را دارای دو رویکرد ادبی و عرفانی میداند و میگوید: «بیان حال و هوای عرفانی هنرمندان از زبان خودشان و انتقال تجربیات معنوی آنان در ماه مبارک رمضان، رهنمودهای اسلام و بیان موارد اخلاقی مورد تأکید آن، قرائت ادعیه و مناجات، آوازهای عرفانی، ترجمه قرآن کریم بهصورت منظوم، تلاوت قرآن مجید، پخش اذان مغرب و نامهای زیبای خداوند به روایت پژوهشگر قرآنی از جمله بخشهای مختلف برنامه در حوالی قاف است.»
تهیهکننده جوان شبکه سراسری رادیو فرهنگ، از سختی کار تهیهکنندگی این برنامه میگوید: «برنامه چهل و پنج دقیقهای در حوالی قاف از بخشهای کوتاه تشکیل شده است، بر همین اساس تهیهکنندگی آن سخت است؛ اما تلاش داریم تا با انتخاب قطعهها، ساخت آنونسها و بهکارگیری موسیقیها این فضای عرفانی و حال و هوای لحظههای روحانی افطار را برای مردم به وجود بیاوریم.»
ضبط برنامه آغاز میشود و مقدسی از پشت اتاقک شیشهای، به ژیلا امیرشاهی، گوینده اشاره میکند که آرم برنامه را بگوید. امیرشاهی میگوید: «پروردگارا، بیامرز گناهانی که دعایم را حبس میکنند و مرا در سایه رحمتت، از غیر، بینیاز گردان.. به نام خداوندی که حیاتبخش است و مهرآفرین.. بسمالله الحی القیوم.. سلام بر مردم خداجوی میهن عزیزمان، ایران.. هفته نخست ماه مبارک رمضان، ماه تجلی اراده و ایمان، رو به پایان است. بندگی و نیایش هایتان مقبول درگاه خداوند باشد، انشاءالله... هر که در این ماه گره از کار نیازمندی بگشاید، خداوند بخشایشگر در روزی که گامها بلغزد، هنگام عبور از صراط یادش میکند. ویژه برنامه امروز در حوالی قاف تقدیم میشود به آنان که صدای تسبیحشان ملائک را به وجد میآورد.»
حین ضبط برنامه، مدیر گروه فرهنگ و هنر شبکه سراسری فرهنگ به استودیو وارد میشود تا از نزدیک بر روند ضبط برنامه نظارت داشته باشد. در فرصتی که ایجاد میشود، از نیلوفر زندیان درباره چگونگی برنامهسازی در این گروه میپرسم که میگوید: «با توجه به رسالتی که شبکه سراسری فرهنگ دارد، در گروه فرهنگ و هنر این شبکه رادیویی به مقوله هنر بهصورت تخصصی میپردازیم و به مباحث هنری نگاه تخصصی و کارشناسانه داریم. از این رو در طول هفته برنامهسازان این گروه برنامههای مختلف و متنوعی در حوزه هنرهای تجسمی، موسیقی، تئاتر، سینما و... به صورت زنده و تولیدی تهیه و پخش میکنند.»
مدیر گروه فرهنگ و هنر شبکه سراسری فرهنگ درباره برنامه هنگام افطار این شبکه نیز خاطرنشان میکند: «برنامه هفت اقلیم این شبکه هر روز از ساعت 19 و 30 دقیقه تا 21 از رادیو فرهنگ پخش میشود که برنامه اذان مغرب در دل این برنامه قرار میگیرد. بر همین اساس قرار شد برنامه هنگامه افطار را گروه فرهنگ و هنر تدارک ببیند که با توجه به رویکرد این گروه، برنامه در حوالی قاف رنگ و بوی هنری به خود میگیرد و در آن تلاش میشود تا با گفت و گو با هنرمندان، تجربههای معنوی آنان را در طول ماه ضیافت الهی به شنوندگان صدای فرهنگ منتقل کنیم.»
حسی ملکوتی در استودیو حکمفرما شده است، دوست داری با تمام وجود خدا را صدا کنی. صدای تیک تاک عقربههای ساعت به گوش میرسد. امیرشاهی با صدای گرم و صمیمیاش، پرانرژیتر از دقایق پیش، برنامه را اینطور ادامه میدهد: «تا لحظههای شنیدن صوت اذان از گلدستههای ایمان، چند دقیقه باقی است. دلها بهاری و معطر میشوند به رایحه قرآن؛ گوشِ جانهایمان را میسپاریم به ترجمه منظوم آیات 29 تا 31 سوره مبارک اعراف.» پس از ترجمه آیات، ضبط برنامه این طور ادامه مییابد: «قرآن برکت منازل است و زینت جانها، برترین ذکر است و نیکوترین سخن. آیات 29 تا 31 سوره مبارک اعراف را با صدای قاری بینالمللی استاد محمدحسین سبزعلی میشنویم.» پس از تلاوت آیات قرآنی، گوینده برنامه میگوید: «آسمانها و زمین و هر که در آن است، تسبیح میگویند، سبحان الله یا فارِجَ الهَّم و یا کاشِفَ الغَم، اذان مغرب به افق تهران از شبکه فرهنگ، مؤذن استاد حسن رضائیان.»
پس از ضبط این بخش از برنامه، زندیان، مدیر گروه فرهنگ و هنر در ادامه صحبتهای خود به تأثیرپذیری جوانان از هنرمندان اشاره میکند و میگوید: «قطعا هنرمندی که در کشور اسلامی کار هنری خلق میکند، هنرش بدون رنگ مفاهیم دینی معنا ندارد. بنابراین هر اثر هنری و هر هنرمندی که اثری را تولید میکند، این تفکر را دارد و این تفکر زمانی که از زبان هنرمند مطرح میشود، روی مخاطب تأثیر بیشتری دارد؛ چرا که هنرمند ویژگیهای برجسته کردن این تفکر را میداند. بر همین اساس، گروه فرهنگ و هنر رادیو فرهنگ نیز تلاش دارد از هنرمندان برای به کارگیری و نهادینه کردن این مفاهیم در جامعه کمک بگیرد.»
***
بخش پایانی ویژهبرنامه در حوالی قاف ضبط میشود. امیرشاهی در لحظههای پایانی برنامه روی آنتن با مردم صحبت میکند: «خدای را شکر میگوییم که در ماه مبارک رمضان توفیق همراهیتان را به ما عطا کرد، تا فردا و لحظههای روح نواز و متبرک اذان مغرب دیگر خدانگهدار.»
برنامه به پایان رسیده و با ژیلا امیرشاهی، گوینده برنامه همصحبت میشوم. از او درباره گویندگی در رادیو فرهنگ میپرسم که میگوید: «اینجا برای من مکان مقدسی است و خیلی خوشحالم که با ویژهبرنامه در حوالی قاف در ماه ضیافت الهی مهمان خانههای مردم هستم.»
وی با بیان اینکه گوینده موفق باید بتواند برای همه مخاطبان، برنامه اجرا کند، ادامه میدهد: «گوینده باید صدای خود را طوری تنظیم کند که بتواند با تمام مخاطبان در برنامههای مختلف مذهبی، سرگرمی، علمی، ادبی و... ارتباط برقرار کند.»
امیرشاهی تصریح میکند: «امیدوارم بهواسطه ماه مبارک رمضان دلهایمان روشن باشد و این ماه واسطهای باشد تا رشته وجودیمان به خدا گره بخورد. من رشته محبت تو پاره میکنم، شاید گره خورد به تو نزدیکتر شوم. امیدوارم دلهامان هر چه بیشتر به معبود یکتامان نزدیک شود.»
رقیه بقائی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
