در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
شایعه اخباری برای شنیدن!
شایعه نیمی از جهان را می پیماید در حالی که خبر اصلی هنوز از یک کوچه هم عبور نکرده است! این جمله بیانگر واقعیتی غیر قابل انکار است مبنی بر اینکه اخبار دروغ یا آمیخته با جزییات غیرواقعی به سرعت
اینکه شایعه چرا این قدر جذاب و پر مخاطب است موضوعی است که باید در گستره دیگری مورد بررسی قرار گیرد اما اینکه شایعه چگونه می تواند معادلات بازیهای سیاسی و بین المللی را برهم زده و روند برنامه ریزی ها را برهم زند...شایعه می تواند منشائ بسیاری از تحولات و رویدادها باشد.
این واقعیتی است که به خوبی در بسیاری از کشورهای امریکای لاتین مشهود است. نظر به این که عامل اصلی بسیاری از دستگیری ها و قتل ها درکلمبیا، شایعه پراکنی علیه افراد است و منشائ دروغین دارد، بسیاری از دولتمردان کوشیده اند تا با اتخاذ تدابیری با این پدیده مبارزه کنند.
شهردار یکی از شهرهای بزرگ کلمبیا که شهرش همواره دستخوش ترور و درگیریهای مسلحانه است ، شایعه پراکنی را در این شهر ممنوع را ممنوع اعلام کرد و مجازات متخلفان را حداکثر 4 سال حبس تعیین کرد چرا که به عنوان مثال چندی پیش در این شهر شایع شد که گروه های مسلح قصد حمله به شهر را دارند به همین دلیل در آن روز هیچ کس جرات نکرد از خانه خارج شود در حالیکه در آن روزهیچ اتفاقی نیفتاد.
شایعه ها بسیار راحت و روان منتقل می شوند. ازهمه سدها می گذرند و آرام وخزنده خودشان را لابه لای خبرها جا می کنند. این اتفاق در زمانهایی که بسیاری از مردم منتظر یا نگران اتفاقاتی سیاسی یا اجتماعی اند که به نوعی بر زندگیشان نیز موثر است بیشتر و موثرتر روی می دهد.
بنا به نظر کارشناسان شایعه هم نوعی مقاومت عمومی است و هم راهی برای اعلام نارضایی ها در حالی که محمل امید وآرزوهای مردمی نیز تلقی می شود. شایعه ها در هردوره های مختلف ، به روشهای مختلفی منتقل می شوند و با استفاده از تکنولوژیهای روز و مدرن ، حتی خود را از اخبار واقعی هم موجه تر جلوه می دهند.
شایعه ها در هر دوره با بهره گیری از فناوریهای روز و حتی سند سازی ، به نوعی قوام می یابند که بعضی اوقات حتی از سوی خود سازنده شایعه نیز مورد باور و پذیرش قرار می گیرد.شایعه پراکنی در عصر ارتباطات نیز جذابیت های خاص خود را یافته است.
استفاده از اینترنت ، تلفن ، پست الکترونیک و پیامهای کوتاه تلفنی یکی از مدرن ترین روشهای انتقال اخبار و در کنار آن شایعات است.
شاید شما هم بارها از این ایمیل های خبری دریافت کرده باشید که البته بعضی ها شان قابل باور ترند. از جمله شایعه ای در قالب پست الکترونیکی از طرف موسسه ای به نام The Lovenstein Institute که ادعا می کرد موسسه ای تحقیقاتی است که از سال 1973تعدادی روانشناس ، مورخ ، جامعه شناس ، رفتار شناس و... را در استخدام دارد.
به گزارش این موسسه ، رئیس جمهور های 50سال گذشته امریکا از نظر ضریب هوشی (IQ) به ترتیب زیر مرتب می شوند.
کلینتون (دموکرات):182
کارتر (دموکرات):175
کندی (دموکرات): 174
نیکسون (جمهوری خواه):155
روزولت (دموکرات): 147
ترومن (دموکرات): 132
جانسون (دموکرات): 126
آیزنهاور (جمهوری خواه): 122
فورد (جمهوری خواه): 121
ریگان (جمهوری خواه): 150
بوش پدر (جمهوری خواه): 98
بوش پسر (جمهوری خواه): 91
این موسسه ادعا کرده است که اعداد فوق را از مطالعه و بررسی مفصل نوشته ها و سخنرانی های هر رئیس جمهور که بدون کمک کارمندان انجام شده است ، بدست آورده است در حالی که بیش از 100میلیون ایمیل از طرف این انستیتو برای کاربران به سراسر جهان ارسال شده است.
این که این خبر درست یا کذب است موضوعی است که نمی توان درباره آن به راحتی صحبت کرد اما قطع مسلم اینکه اخبارو گزارشهایی چنین بسیار بهتر و بیشتر از اخبار واقعی راه و مسیر خود را پیدا می کنند و کاربران هم بیشتر به آنها اقبال دارند چرا که وجود طنز یا تلمیح این اخبار را مقبول تر و خوشمزه تر جلوه می کند.
بر اساس آمار منتشره تنها 20درصد مشترکان اخبار اینترنتی سی.ان.ان ، اخبار ارسالی را مرور می کنند در حالی که این رقم در مورد شبه اخبار و شایعات تا 85درصد می رسد.
مهدی جدی نیا 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
