سفر به کتاب نیاز ندارد؟

شاهد این ادعا هم، برنامه‌های جدید فرهنگسراها در رابطه با گردشگری، تعدد صفحات گردشگری روزنامه‌ها، رویکرد مجلات جدید به این مقوله، برنامه‌های معرفی جاذبه‌های گردشگری رادیو و تلویزیون و سفر بیش از پیش هموطنان است.

اگرچه امروز از برخی مجلات گردشگری که در سال‌های نه‌چندان دور فعالیت می‌کردند، دیگر جز نامی باقی نمانده، اما کماکان تعداد مجلاتی که در گردشگری دستی دارند، روبه افزایش است یا هستند بسیاری از مجلات که این‌ روزها صفحات بیشتری را به گردشگری و مسائل مربوط به آن اختصاص می‌دهند. در رابطه با کتاب‌های گردشگری نیز به نظر می‌رسد که برخی ناشران آهسته و محتاط به این حوزه وارد می‌شوند.

اکنون بیش از یک دهه از انتشار کتاب‌های مجموعه راهنمای جامع ایرانگردی که برای تمام استان‌های ایران نگارش یافته بود و حتی خلاصه‌ای از آنها به زبان عربی و انگلیسی نیز برگردانده شده بود، می‌گذرد. این کتاب‌ها در زمان خودشان کار ارزشمندی محسوب می‌شد، ولی در مقایسه با کتاب‌های گردشگری که امروز در کشورهای مطرح از لحاظ گردشگری تولید و چاپ می‌شود، مکان بلندمرتبه‌ای ندارد.

در یکی دو سال اخیر شاهد بوده‌ایم، ناشرانی همچون انتشارات فرهنگ معاصر با چاپ کتاب راهیاب ایران و انتشارات روزنه با نشر کتاب‌های راهنمای سفر به استان‌ها‌ی اصفهان، فارس و خراسان رضوی گامی دیگر برای بهبود اطلاع‌رسانی در سفر برداشته‌اند، تا جایی‌که چاپ کتاب‌های هردو انتشارات، نوید نگاهی نوین به کمیت و کیفیت کتاب‌های گردشگری و پیمودن راه نه‌چندان دور برای رسیدن به استانداردها را می‌دهد، اما موضوعی که در این میان مهم می‌نماید، این است که کتاب‌ها و مجلات صرفا گردشگری، هنوز در میان مردم آن‌طور که باید و شاید جانیفتاده‌ است.

ظاهرا هموطنان برای سفر نیازی به کتاب و دانستن درباره مکانی که به آن سفر می‌کنند، احساس نمی‌کنند. اگر اغراق نباشد، می‌توان گفت همه‌ مسئولان مجلات گردشگری از فروش در کیوسک‌ها ناامید هستند. ناشران هم وضع بهتری ندارند و چندان از فروش کتاب‌هایشان در کتابفروشی‌ها راضی به نظر نمی‌رسند.

موضوعی که باید به آن توجه داشت، این است که همزمان با ترویج سفر باید به فکر ترویج صحیح آن باشیم.مطالبی درباره‌ زمان و مکان و چگونگی سفر، در کتاب‌ها و مجلات وجود دارد؛ ولی کماکان مورد بی‌مهری علاقه‌مندان سفر واقع می‌شود.

جالب این‌که نگارنده به عنوان راهنمای تورهای گردشگری، همیشه شاهد بوده‌ام که مسافران از کم و کیف مقصد و حتی خود سفر، اطلاعی ندارند. از طرفی بسیاری از همین گردشگران وقتی توضیحات راهنما را درباره‌ سایت گردشگری که از آن دیدن می‌کنند، می‌شنوند، خواهان این هستند که اطلاعات بیشتر و مکتوبی داشته باشند.

این موضوع می‌تواند در زمره‌‌ وظایف سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قرار گیرد تا بتوان گردشگران را بیش از پیش با فرهنگ کتابخوانی و مطالعه درباره‌ سفر آشنا کرد.

آرش نورآقایی