حلقه میانی زنجیر توسعه علم

در راستای حمایت از کار جمعی و انتقال تجارب و گسترش همکاری های فیمابین شبکه مراکز رشد استان تهران با همکاری 12مرکز رشد واقع در استان تهران کار خود را آغاز کرده است و دبیرخانه آن در مرکز رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی مستقر است.
مهندس رامین نواب پور، دبیر این شبکه و معاون فناوری مرکز رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاددانشگاهی می گوید: ایجاد بستر مناسب برای تبادل تجربه میان مراکز رشد، زمینه سازی برای به اشتراک گذاردن منابع و امکانات ، توانمندسازی تیمهای مدیریتی و ستادی مراکز و واحدهای فناوری از اهداف تاسیس شبکه مراکز رشد استان تهران است.
وی با اشاره به شبکه سازی به عنوان یک ابزار کارآمد برای هم افزایی و توان افزایی می گوید: در حال حاضر همه دستگاه های متولی ، بر این نظر اتفاق دارند که تحقیقات باید به سوی تجاری شدن پیش برود و مراکز رشد هم همین هدف و ماموریت را دنبال می کنند و در واقع مراکز رشد این ماموریت را به عنوان یکی از حلقه های واسط دانشگاه و صنعت دنبال می کنند.
مهندس نواب پور با تصریح این که هر کدام از مراکز رشد به لحاظ منابع ، امکانات ، نیروی انسانی و آموزش با مشکلاتی روبه رو هستند، می افزاید: با وجود این که هر کدام از مراکز رشد در کنار مشکلات ، مزیتهای خیلی خوبی در زمینه های مختلف داشتند، ولی بستر و زمینه ای که از طریق آن بتوانند منابع خود را به اشتراک بگذارند وجود نداشت ، از این رو بحث ایجاد شبکه مورد توجه قرار گرفت و این شبکه راه اندازی شد، چیزی که در دنیا سابقه طولانی دارد و آنها در قالب همین شبکه ها و کنسرسیوم ها، اهداف خود را دنبال می کنند.
وی با تاکید بر این که مراکز رشد برای موفقیت خود باید از تکروی ها پرهیز کنند، خاطرنشان می کند: تشکیل شبکه ای از مراکز رشد و پارکها موجب می شود تا این مراکز با همدیگر متحد شده و چه در عرصه های داخلی و چه بین المللی ، بصورت یک تیم هماهنگ عمل کنند و به اهداف مدنظر خود برسند.
دبیر شبکه مراکز رشد با تصریح این که ایجاد این شبکه رقابت های بعضا نامطلوب و خنثی کننده را کاهش داده و منتفی می سازد، ادامه می دهد: راه اندازی شبکه این نوید را می دهد که ما بتوانیم به صورت هماهنگ با انجمن ها و پارکهای علم و فناوری و مرکز مالی مثل بانک توسعه اسلامی ، بانک جهانی و... ارتباط سازنده ای داشته باشیم ، چرا که آنها هم خواهان همکاری نزدیک با نهادهای متشکل و شبکه ها هستند.شبکه مراکز رشد می خواهد هم به لحاظ تامین مالی و هم به لحاظ تصمیم گیری ها واتخاذ سیاست های درست ، دولت را در بحث توسعه مراکز رشد و حمایت از کسب و کارهای کوچک یاری دهد و مدل موفقی از توسعه کارآفرینی را به منصه ظهور برساند.
در حقیقت مراکز رشد نباید نظاره گر تصمیم مراکز دولتی باشند، در صورتی می توانیم به اهداف خود برسیم که شبکه همکاری خود را گسترش دهیم و در مسایل اجرایی که به سرنوشت این مراکز برمی گردد، مشارکت کنیم.
وی در پاسخ به این پرسش که مهمترین نیاز مراکز رشد چیست و شبکه مراکز رشد چه برنامه هایی را دنبال می کند، می گوید: با توجه به نیازهای مراکز رشد، 6کارگروه در زمینه های سرمایه گذاری و جذب منابع ، آموزش و منابع انسانی ، توسعه مدلهای عملیاتی ، مالکیت فکری ، رویه های مالی و روابط عمومی و امور بین الملل تشکیل شده است که هر کدام به وظایف خود در جهت مرتفع کردن نیاز مراکز رشد، اقدام می کنند.
منابع مالی دولت یا محدود است و یا به موقع به دست مراکز رشد نمی رسد، در حالی که ماموریت های بزرگی بر عهده مراکز رشد است ، بنابراین یک نیاز اساسی متشکل شدن مراکز رشد برای برآورده کردن نیاز مالی خود است.
رامین نواب پور با اشاره به این که مراکز رشد استان تهران ، عضو شبکه مراکز رشد هستند، می افزاید: همه مراکز رشد سراسر کشور می توانند از تجربیات و دستاوردهای این شبکه بهره مند شوند.
این شبکه به دنبال ایجاد فرصت برای همه مراکز رشد در سراسر کشور است . راه اندازی این شبکه آغازی برای ایجاد شبکه های مختلف منطقه ای در کشور است و ایجاد شبکه های رشد منطقه ای می تواند در موفقیت کسب و کارهای کوچک و کارآفرینانه در نقاط مستعد کشور که مراکز رشد در آنها فعال هستند، بسیار ثمربخش باشد.


شبکه سازی برای اهداف مشترک

دکتر احسانی از مرکز رشد واحدهای فناوری فرآورده های دارویی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره شبکه سازی می گوید: مراکز رشد در زمینه های مختلف و با گرایش های متفاوت فعالیت می کنند، بنابراین برای این که رویکردهای متفاوت خود را به سوی اهداف مشترک سوق دهیم ، نیازمند شبکه سازی هستیم.
دکتر احسانی ، اهداف مشترک مراکز رشد در حمایت از واحدهای فناور را یکی از راههای مهم همکاری این مراکز عنوان می کند و می گوید: وقتی مراکز مختلف با هم کار کنند، در واقع از فعالیت همدیگر ذینفع می شوند و این ذینفع بودن ، موجب هم افزایی می شود. شبکه مراکز رشد باید در جهت اهداف مشترک و رویکردهای هم جهت برای رسیدن به هدف گام بردارد.
مراکز رشد به لحاظ مالی ، امکانات و تجهیزات توانایی های متفاوتی دارند، بنابراین یکی از کارکردهای شبکه باید برآورده کردن نیازهای مراکزی باشد که دچار کمبود هستند و ساماندهی و سازماندهی اعضا و امکانات آنها و اتخاذ تصمیماتی که به موفقیت آنها بینجامد، اهمیت فراوان دارد.
دکتر احسانی با تصریح این که مراکز رشد در زمینه های مختلف دارویی ،ICT، شیمیایی و مهندسی فعالیت دارند، می افزاید: به نظر می رسد مراکزی که زمینه تخصصی مشترکی دارند بهتر می توانند با یکدیگر در قالب کار گروههای تخصصی ، همکاری کنند.


شناسایی سرمایه گذاران مخاطره پذیر

دکتر نجومی ، معاون فناوری مرکز رشد پلیمر می گوید: کاهش هزینه ها، جلوگیری از اشتباهات ، افزایش اعتبار حقوقی و معنوی مراکز رشد و استفاده از امکانات مشترک از مهمترین خدمات ایجاد شبکه مراکز رشد است.
شبکه مراکز رشد در کنار آموزش مدیران کم تجربه و کارکنان واحدهای فناور باید به ماموریت اصلی خود که تجاری کردن تحقیقات است ؛ بپردازد و این مهم ، با شناسایی سرمایه گذاران مخاطره پذیر و مشارکت دادن آنها در حمایت از ایده های محوری و سرمایه گذاری های مشترک امکان پذیر است.
دکتر نجومی ، نوپا بودن مراکز رشد و به تبع آن شبکه مراکز رشد را یک موضوع حساس ذکر می کند و می گوید: مراکز رشد می توانند با همدلی ، هماهنگی و استفاده از امکانات موجود، خلاهای فعلی را پرکنند.
خانم مهندس معصومه مداح از مرکز رشد رویش نیز شبکه مراکز رشد را یک حرکت اثربخش ذکر می کند و می گوید: شبکه مراکز رشد در آینده به یک ساختار قانونمند مبدل خواهد شد و می توانند در زمینه های مختلف تصمیم گیری و تصمیم سازی کند.
همچنین ایجاد شبکه مراکز رشد، در جهت فرهنگ سازی مراکز رشد و توسعه کسب و کارها و مشاغل مبتنی بر فناوری است و از سوی دیگر اهرمهایی را ایجاد می کند که می توان موفقیت ها و همچنین ناکامی های مراکز رشد و واحدهای فناور را ارزیابی کرد و حتی موجب رقابت سالم آنها شد.


نقش حیاتی شبکه ها در توسعه

دکتر مهدی فاتح راد، مدیر مرکز رشد فناوری های پیشرفته دانشگاه صنعتی شریف می گوید: در یکی دو دهه اخیر، با توسعه ای مواجه هستیم که عنوان دانش بنیان به خود گرفته است ، به عبارتی همواره به دنبال تجاری کردن محصولات و خدمات جدید و بهبود آنها هستیم.
وی با اشاره به نقش حیاتی شبکه مراکز رشد در توسعه دانش بنیان می گوید: در حال حاضر با پدیده مدیریت دانش مواجه هستیم که یک روی آن دانشگاه و دیگری صنعت است ، این فضا موجب می شود که ما بحث شبکه سازی را به عنوان یک حرکت خودجوش و خودسازمان ده در جهت ارتباطات بهینه خود دنبال کنیم.
باید زمینه ای را فراهم کنیم که عوامل موثر در شکل گیری این شبکه با انگیزه های درونی و با شناخت نسبت به خود وارد این عرصه ارتباطاتی شوند، باید در قالب این شبکه به سرمایه های اجتماعی توجه کنیم و شرایطی را فراهم کنیم تا اهداف ، نیات و رفتار عوامل موجود در شبکه براساس توسعه دوستی و دوری از نفاق شکل بگیرد.
توجه به نیازهای متقابل و تلاش در جهت رفع آنها و در جهت تشخیص نیاز همکاران شبکه از اهداف شبکه باید باشد.دکتر فاتح راد با اشاره به زمینه های بروز و ظهور شبکه مراکز رشد استان تهران می گوید: این شبکه باید زمینه لازم را برای فعالیت و دستاوردهای آتی مراکز رشد فراهم کند و علاوه بر خروجی علمی و کارآفرینی و... باید تعامل صحیحی را با ستاد فناوری وزارت علوم و دیگر نهادهای مرتبط داخلی و خارجی برقرار کند.
برای رسیدن به دیدگاه های مشترک برای توسعه کمی و کیفی این شبکه ، باید هم به منابع داخلی و هم به منابع خارجی توجه کنیم و از سوی دیگر بحث صندوق های سرمایه گذاری و ستادهای دولتی پشتیبان مراکز رشد را جدی بگیریم.
توجه به مراکز رشد و پارکها و ایجاد شبکه های مورد نظر در این زمینه ، شرایط مناسب تری را برای تحقق چشم انداز 20ساله کشور فراهم می کند که از ابتدای سال جاری شمارش معکوس آن آغاز شده است. موفقیت شبکه های مراکز رشد و پارکها منوط به همگرایی دیدگاه ها در نهادها و مقامات ارشد مملکت درباره این موضوع است و درغیراین صورت تمامی تلاشها ابترخواهد بود و سرمایه گذاری ها به سرانجام نخواهد رسید.

امیرعلی بینام