در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پتروشیمی، صنعت گرانبها
کشور ما ایران در منطقه استراتژیک واقع شده است با نگاهی به آمار منتشره این ویژگیها را به خوبی درک می کنیم خاورمیانه یکی از منابع بزرگ تامین انرژی دنیا است.
ما باید تا پایان برنامه چهارم توسعه کشور از طریق صادرات پتروشیمی با رسیدن به رقم 20میلیارد دلار مطابق فروش نفت خام برای کشور درآمد کسب نماییم.
صنعت پتروشیمی که بیش از 40سال از پیدایش و ایجادش می گذرد، در اقتصاد کشور نقش بزرگی را ایفا خواهد کرد ولی متاسفانه امروز کشور ما با وجود قابلیت هایی بالا و باارزش از نظر تولیدات این صنعت در ردیف هشتادمین کشور جهان است ما تا پایان برنامه چهارم جزو 10 کشور برتر جهان از نظر تولید و صادرات انواع پتروشیمی خواهیم بود.
کشورهای منطقه تا دهه 90میلادی صرفا به استخراج نفت و فروش آن می پرداختند و سرمایه گذاری اندکی در صنایع پایین دستی و تبدیلی نفت در این کشورها صورت گرفته بود.
در چند سال اخیر توجه خاصی به این گونه صنایع که مواد خام را به مواد دارای ارزش افزوده بالا تبدیل می کنند در کل منطقه خاورمیانه و در کشور ما به طور خاص صورت گرفته است و سرمایه گذاری های زیادی در این صنعت انجام پذیرفته که کشور ما با پتانسیل های بالای موجود و دارا بودن 17درصد از کل ذخایر گازی جهان از این حیث در مکان دوم جای گرفته است و نیز توانایی تامین خوراک پتروشیمی و نیروی کار متخصص و ارزان تا چند سال آینده محصولات پتروشیمی خود را به حدی خواهد رساند که قطعا از نظر کیفیت و قیمت در بازار جهانی قابل رقابت نخواهیم بود مواد تولیدی در صنعت پتروشیمی طیف وسیعی را در برمی گیرد که در 5 گروه اصلی شامل محصولات شیمیایی اساسی ، پلیمرها، آروماتیک ها، کود و سموم ، سوخت و مواد هیدروکربوری طبقه بندی می شوند.
خوراک مصرفی مجتمع های پتروشیمی عبارت است از: گاز شیرین ، گاز ترش ، نفت های سبک و سنگین ، گاز مایع و خاک فسفات که از این میان ، تنها خاک فسفات از خارج وارد می شود.
با توجه به وجود منافع فراوان گاز در کشور و ارزانی نسبی آن ایجاد مجتمع هایی که ماده اولیه فرآیند تولید آنها گاز طبیعی باشد از نظر اقتصادی دارای توجیه و صرفه اقتصادی است به همین دلیل در سالهای اخیر بیش از 75درصد از طرحهای در دست اجرای پتروشیمی ، طرحهای گازی هستند.
محصولات پتروشیمی در سالهای اخیر حدود یک چهارم از صادرات غیرنفتی کشور را به خود اختصاص داده اند که با بهره برداری از طرحهای جدید و در دست اجرا سهم بخش پتروشیمی در صادرات غیرنفتی کشور افزایش خواهد یافت و در حال حاضر 18طرح در دست اجرا می باشد که حداکثر تا سال 1385به بهره برداری خواهد رسید.
سرمایه گذاری ارزی و ریالی این طرحها به ترتیب 67میلیارد دلار و 2/17تریلیون ریال برآورد شده است . با اجرای این طرحها در مجموع نزدیک به هفت میلیارد دلار بر ارزش سالانه محصولات پتروشیمی افزوده می شود.
اغلب این طرحها در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی در بندر ماهشهر و منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در عسلویه قرار دارد که از امتیاز دسترسی آسان به منابع گاز و نزدیکی به اسکله های صادراتی برخوردار هستند.
صنعت پتروشیمی به دلیل درآمدزایی و بهره وری بالا فضای خوبی برای سرمایه گذاری داخلی و خارجی است نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که محصولات تولیدی کشور مازاد نیاز است و با راه اندازی مجتمع های جدید باید به فکر بازاریابی محصولات تولیدی در بازارهای جهانی بود ساختار بازار جهانی در این صنعت بشدت رقابتی است و برای ورود به این بازار باید چالش های پیش روی مشارکت کنندگان در بازار را شناخت در این راه باید به نکات زیر توجه خاصی صورت گیرد.
1-کسب سهم مناسب از بازار جهانی که در این راه توجه خاص به بازار هند و چین می تواند مورد توجه قرار گیرد.
2-کشورهای خارجی بیشتر مایل به سرمایه گذاری و حمایت از طرحهایی هستند که با مجوز همان شرکتها و توسط پیمانکاران خودشان اجرا شود.
اجرای پروژه ها با مجوزهای شرکتهای معتبر دنیا علاوه بر سهولت در تامین مالی آنها در مرحله بازاریابی و فروش محصولات نیز امتیازاتی برای ما به همراه خواهد داشت و این وظیفه شرکت ملی صنایع پتروشیمی است که تعادلی در این زمینه بین استفاده از توان داخلی و امکانات خارجی استفاده کند.
3-استفاده از سرمایه های داخلی و توان بخش خصوصی در جهت بومی کردن صنعت و توجه به اصول بنگاه داری اقتصادی در اداره واحدهای در حال احداث.
4-کاهش هزینه های شرکتهای تولیدکننده و افزایش بهره وری در جهت بالا بردن قدرت رقابت پذیری آنها در بازارهای جهانی.
5-یکی از راههای کاهش هزینه در این صنعت و هر صنعت دیگر رسیدن به مقیاس تولید است در این راه ادغام شرکتها و رسیدن به ظرفیت های تولید در مقیاس جهانی که با حذف هزینه های اضافی و قسمتی از هزینه های مدیریتی و بالا سری همراه خواهد بود، می تواند مورد توجه قرار گیرد.
6-مکان یابی مناسب برای اجرای طرحها با توجه به این که در صنایع پتروشیمی صادرات را هدف قرار داده ایم در این راه نزدیکی به دریا از نظر سهولت در صادرات و نزدیکی به منابع گاز از جهت سهولت به مواد اولیه مصرفی.
7-توجه ویژه به تحقیقات به عنوان کلید موفقیت در صنایع مختلف زیرا شناسایی روشهای بهینه تولید، تولید مواد جدید و روشهای بازاریابی جدید و مناسب به عنوان خروجی بخش تحقیقات می تواند عامل موثری در موفقیت باشد.
8-ورود به سازمان تجارت جهانی بزرگترین چالش پیش روی صنعت کشور به خصوص صنعت پتروشیمی در سالهای آینده خواهد بود. شناخت فضای صنعت پس از ورود به سازمان تجارت جهانی و کسب آمادگی های لازم برای رقابت در بازار پس از ورود به سازمان باید از برنامه های شرکت پتروشیمی برای این منظور باشد.
تفاوت نرخ گذاری که در این محصولات است باعث سوءاستفاده در داخل کشور شده است چون نرخ داخلی را شورای اقتصاد تعیین می کند و برای صادرات نرخ بین المللی وجود دارد از این رو بعضی کارخانجات سوئاستفاده نموده محصولات پتروشیمی را در داخل و خارج به قیمت گزاف می فروشند و سودهای کلانی را به جیب می زنند شایسته است مسوولان این امر چاره اندیشی نمایند تا این تفاوت بازار از میان برود و در نهایت مصرف کنندگان چه داخلی و چه خارجی متضرر نشوند چون نرخ بازار داخلی بسیار ارزان تر از نرخ صادراتی است و به همین سبب برخی چرخه تولید خود را قطع کرده و به رانتخواری و دلال بازی روی آورده اند، تنها در سال گذشته مبلغی بالغ بر 500میلیارد تومان دلالها سود برده اند و در اصل مردم و دولت متضرر شده اند با این مبلغ هنگفت می توان یک مجتمع پتروشیمی بزرگ راه اندازی کرد که برای 2500نفر به طور مستقیم و 35هزار نفر به طور غیرمستقیم اشتغالزایی نموده و سیستم های نظارتی مانند سازمان بازرسی کل کشور و تعزیرات حکومتی و همچنین مسوولان پتروشیمی کشور و شورای اقتصاد باید توجه کامل به این گونه امور داشته باشند.
سیدعلی موسوی قمی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
