این هلال سرخ دوست داشتنی

هر چقدر که سال 82 برای جمعیت هلال احمر ایران ناخوشایند بود و بد به پایان رسید ، در عوض سال 83 سال خوبی برای این جمعیت بود. سال 82 وقتی با فاجعه بم پیوند خورد ، بررسی عملکرد سازمانها و از جمله هلال احمر در این واقعه خبر از گرفتن یک نمره قابل قبول و بالا نمی داد ، اما سال 83 اینگونه نبود. در این سال اگرچه باز هم زمین استان کرمان لرزید واینبار فاجعه در زرند رقم خورد ، اما این جمعیت عملکرد قابل قبول و موفقی را از خود نشان داد که بی تاثیر از تجربه اندوزی در واقعه بم نبود.
دکتر فرشید توفیقی ، معاون سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران می گوید: ما تیمهای امدادی را براساس دستورالعملی که در سال 70 تدوین شده ، ساماندهی می کنیم ، اما با توجه به مشکلاتی که در زلزله بم به وجود آمد ، ما تصمیم گرفتیم ، مجددا برنامه ها را مرور کنیم.
مرور این برنامه ضرورتش را فاجعه بم به وجود آورده بود باعث تغییراتی در این دستورالعمل ها شد به گفته توفیقی ،«بر همین اساس ما دستورالعمل تیمهای امدادی و بحران را تهیه کردیم که در حال تصویب است». تیمهای جمعیت امداد و نجات بر این اساس ، شامل تیمهای جستجو و نجات ، سبک ، نیمه سنگین و سنگین هستند.
توفیقی می گوید: «ما در نظر داریم شوراهایی را در سراسر کشور مستقر کینم و اردوگاههایی را با توان برآورد سوانح و ارزیابی های اولیه به همراه گروههای پیشرو تشکیل دهیم.»
جمعیت امداد و نجات همچنین در حال استقرار تیمهای پشتیبانی در حوزه های ترابری ، انبارداری ، مخابرات و ارتباطات رادیویی در کلیه استانهای کشور است ، که به گفته توفیقی ، «به صورت متمرکز و با تجهیزات پیشرفته ماهواره ای در استانها استقرار یابند.» کمبود وسایل و امکانات اما مساله ای است که بارها خود را به رخ کشیده است.

در سال 83 جمعیت هلال احمر تا حدودی عملکرد قابل قبولی از خود نشان داد که بی تاثیر از تجربه اندوزی در واقعه بم نبود

توفیقی می گوید: «تکمیل و تجهیز وسایل و امکانات هم مساله ای است که با توجه به اعتبارات محدود و مشکلات موجود ، در حال پیگیری است.»
امکانات و تجهیزات عملا به 2 بخش عملیاتی و تجهیزات و لیست های مربوط به آسیب دیدگان تقسیم می شود. در بخش عملیاتی امسال اگرچه قرار است 3 فروند چرخبال «ام آی ±7سنگین به ناوگان هوایی هلال احمر بپیوندد اما توفیقی می گوید: «در این بخش اکثر تجهیزات ما ، وارداتی است و باید اعتبارات بیشتری در اختیار داشته باشیم ، به ویژه برای تهران (اگر زلزله رخ دهد) ، ما نیاز به تجهیزات خاص و ویژه ای داریم که باید در قالب 22 پایگاه شهری ، 5پایگاه برون شهری و یک پایگاه بین المللی پیاده شود.»
با این حال وقتی از توفیقی در مورد رئوس برنامه های سال 84 می پرسیم ، می گوید: «ما در حوزه های آموزشی عملیاتی و پشتیبانی برنامه های خاصی داریم.» تقویت برنامه ها و افزایش سطح کیفی و کمی آموزشها برای تحقق شعار «وجود یک امدادگر در هر خانواده» از جمله مهمترین برنامه های جمعیت هلال احمر در بخش آموزشی است. در بحث عملیاتی نیز این جمعیت به دنبال تقویت پایگاه های جاده ای است. هلال احمر در حال حاضر 120 پایگاه جاده ای دارد که قرار است در همه آنها پزشک امداد و امدادگران متخصص مستقر شوند. در زمینه پشتیبانی نیز قرار است ، ذخیره سازی گسترده ای در انبارها به وجود آید. چرا که در زلزله بم و زرند بخش عمده ای از انبارها تخلیه شده است.

مدیریت قوی

با این حال دکتر نوربالا رئیس جمعیت هلال احمر ایران در مورد بحث امداد و نجات معتقد است: «براساس تجربه و اطلاعاتی که از دیگر کشورها داریم ، هیچ دستگاهی به تنهایی از پس عواقب حوادث شدید بویژه زلزله نمی تواند برآید ، چرا که با رخ دادن یک حادثه ، گسترده تمام ارکان مدیریت شهری از هم می پاشد».
او می گوید: «در این زمینه باید یک مجموعه مقتدر مدیریتی در صحنه حضور داشته باشد و از پتانسیل همه دستگاه های ذیربط در امر خدمات شهری استفاده کند». به همین دلیل نوربالا می گوید: «مسوولیت در سطح شهر باید با فرماندار باشد ، در سطح استان با استاندار و در سطح کشور با رئیس جمهور».

یک گام به پیش

در مورد فعالیت های بین المللی جمعیت هلال احمر که از نوربالا می پرسیم ، می گوید: «ما در بحث بین المللی با عضویت در هیات حکام جمعیت بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر حضور فعالی داشته ایم و طی سال گذشته 2 مرکز درمانی و بهداشتی جمعیت هلال احمر ایران در 2 کشور راه اندازی شده است».
«هراره» پایتخت «زیمباوه» و «ابیحان» پایتخت «ساحل عاج» 2 مکانی هستند که در روز 22بهمن سال گذشته پذیرای استقرار مراکز بهداشتی و درمانی هلال احمر ایران شده اند. در این زمینه اما جمعیت هلال احمر ایران یک گام دیگر نیز برداشته است.
نوربالا می گوید: «در سال 1999 و در کنفرانس بین المللی جمعیت های صلیب سرخ و هلال احمر در ژنو، برای اولین بار ما این موضوع را مطرح کردیم که در موضوع جنگ و خشونت نیز جمعیت هلال احمر و صلیب سرخ اقدام پیشگیرانه انجام دهند». پیش از این هلال احمر و صلیب سرخ در جنگها معمولا پس از رخ دادن آنها اگر اجازه می یافتند وارد عمل می شدند ، اما براساس این طرح این جمعیت می تواند اقدامات پیشگیرانه را نیز در این زمینه انجام دهد.
نوربالا می گوید: «خوشبختانه این طرح با طرح گفتگوی تمدنها همزمان شد و در سال 2003 و در اجلاس ژنو در دستور کار قرار گرفت».

زمانی برای آغاز

به هر حال حالا هلال احمر نه تنها نقش واقعی خود را در اکثر کشورهای جهان یافته است بلکه می کوشد تا این نقش را پررنگ تر کند. باید دید در سال 84 کارنامه جمعیت هلال احمر ایران چگونه به بایگانی تاریخ می رود.

محمدرضا رستمی