کفه سنگین ترازوی کره‌ای

نمایش مجموعه‌هایی مثل «جواهری در قصر»، «جومونگ»، «امپراتوری بادها»، «دونگ‌یی» و «متشکرم» در شبکه‌های تلویزیون ایران و جهان، نام و چهره‌ هنرمندان کره‌ای را به نام‌هایی آشنا تبدیل کرده است. این موضوع تماشاگران را مشتاق و پیگیر اخبار هنری و فعالیت‌های سینمایی و تلویزیونی کره‌‌جنوبی کرده است. توجه به مجموعه‌های تلویزیونی باعث توجه به فعالیت‌های سینمایی در این کشور کوچک هم شده است و مردم عادی علاقه‌مند هستند بدانند در سینما و تلویزیون این کشور چه می‌گذرد. همین مساله بهانه نشریه معتبر ورایتی و نویسنده آن شد تا نگاهی به وضع جدول گیشه نمایش سینماهای کره‌جنوبی در سال 2013 بیندازد. این نویسنده به این نکته مهم اشاره می‌کند که یکی از دلایل موفقیت بالای مالی فیلم‌های کره‌ای، حضور چهره‌های سرشناس و محبوب مجموعه‌های تلویزیونی در این فیلم‌هاست. گزارش مفصل نشریه ورایتی را با هم بخوانیم.

جدول گیشه نمایش سینماهای کره‌جنوبی در سال 2013 از یکسو شاهد یک رکوردشکنی تازه در زمینه فروش فیلم‌ها بود و از سوی دیگر، شکست سختی به صنعت سینمای هالیوود وارد کرد. در شرایطی که فیلم‌های هالیوودی صدرنشین جدول گیشه فروش سینماها در سینماهای سراسر جهان هستند، فیلم‌های کره‌ای ضربه سخت و سنگینی به محصولات هالیوودی وارد کرد. در حالی که کمپانی‌های بزرگ فیلمسازی هالیوود در سال‌های اخیر تلاش زیادی به خرج داده‌اند که بازار فیلم و نمایش کشور هند را در اختیار بگیرند، بازار فیلم کره‌جنوبی هم از تسلط فیلم‌های هالیوودی خارج شد. در بین کشورهای مختلف جهان، سه صنعت سینمای فرانسه، ژاپن و کره‌جنوبی از وضعیت خوبی در بازار داخلی برخوردار هستند. معمولا هر سال محصولات سینمایی این کشورها رقابت خوبی با فیلم‌های هالیوودی کرده و سهم فروش خوبی را در جدول گیشه نمایش از آن خود می‌کنند. به طور معمول نیمی از فروش سالانه جدول گیشه نمایش سینماهای این کشورها، اختصاص به تولیدات بومی دارد. البته این رقم هر سال تفاوت می‌کند و گاهی اوقات کفه ترازوی فروش به نفع یکی از دو طرف سنگین‌تر می‌شود، اما در همه حال تحلیلگران اقتصادی سینما در این سه کشور، همیشه به این نکته اشاره می‌کنند تولیدات بومی، رقابت خوبی با محصولات پرسروصدا و پرخرج هالیوودی دارند.

ولی در سال گذشته میلادی وضعیت فروش فیلم‌ها در سینماهای کره‌جنوبی دچار یک دگرگونی بزرگ شد. این دگرگونی بزرگ که کفه ترازوی فروش را کاملا به نفع محصولات داخلی سنگین کرد، باعث تعجب و شگفتی اهل فن و تحلیلگران سینمایی شد. به گفته کارشناسان در سال 2013 فیلم‌های کره‌ای با محصولات هالیوودی رقابت نکردند، بلکه آنها را در هم کوبیدند و نشان دادند محصولات کره‌ای می‌توانند حرف اول و اصلی جدول گیشه نمایش را بزنند. از ده فیلم اول جدول پرفروش‌های سال 2013 گیشه نمایش کره‌جنوبی، 9 فیلم از تولیدات  داخلی و فقط یک فیلم محصول آمریکا بود. منتقدان سینمایی با عنایت به این نکته از پیروزی شگرف و درخشان صنعت سینمای بومی اسم می‌برند و عقیده دارند هالیوود شکست مفتضحانه‌ای را تحمل کرده است. این شکست سخت در حالی نصیب هالیوود می‌شود که در سال 2013 تعداد زیادی فیلم پرسروصدای آمریکایی، همزمان با اکران عمومی‌شان  در آمریکای شمالی در این کشور دور آسیایی هم به روی پرده سینماها رفتند.

«مرد آهنی 3» فیلم پرسروصدای هالیوود که با فروشی بالای یک میلیارد دلار در کشورهای مختلف جهان لقب پرفروش‌ترین فیلم بین‌المللی سال 2013 را گرفت،‌ در جدول گیشه نمایش سینماهای کره‌جنوبی در ردیف چهارم قرار گرفت. سومین قسمت مجموعه فیلم ابرقهرمانانه و کمیک استریپی مرد آهنی با فروشی حدود 700 میلیون دلار در کشورهای مختلف جهان، توانست صدرنشین جدول گیشه نمایش سال 2013 اکثر کشورهای جهان شود. این فیلم فقط در دو کشور هند و کره‌جنوبی نتوانست چنین موفقیتی را از آن خود کند. در حقیقت، استقبال تماشاگران داخلی کره از محصولات بومی بقدری خوب و بالا بود که هیچ فیلم آمریکایی نتوانست کرسی اول تا سوم جدول گیشه نمایش را به خود اختصاص دهد. منتقدان کره‌ای هم مثل بسیاری از منتقدان بین‌المللی، مرد آهنی 3 را یک اکشن علمی ـ تخیلی بی‌محتوا و سطحی ارزیابی کرده‌اند که فاقد یک قصه جذاب و سرگرم‌کننده است و با بهره‌گیری از جلوه‌های ویژه کامپیوتری قصد دارد تماشاگران خود را سرگرم کند.

همین منتقدان به این نکته اشاره می‌کنند که تماشاگران کره‌ای از طیف وسیعی از فیلم‌های بومی استقبال کرده‌اند و این مساله حکایت از آن می‌کند که برای آنها قصه‌گویی درست و جذاب، مهم‌تر از ژانر سینمایی است. با این حال، استقبال از محصولات ژانر اکشن مثل همیشه در کره‌جنوبی بیشتر بوده است و این مساله نشان می‌دهد تماشاگران سینما (که جوانان بخش اصلی و مهم آن را تشکیل می‌دهند)‌ با فیلم‌های ژانر اکشن ارتباط بهتر و نزدیک‌تری برقرار می‌کنند، اما با وجود فروش خوب محصولات اکشن در جدول گیشه نمایش سال 2013 سینمای کره‌جنوبی، صدرنشین این جدول یک کار کمدی درام به نام «معجزه در سلول شماره 7» است. این فیلم را هوانگ کیونگ لی کارگردانی کرده و ریو سیونگ ریونگ در آن در نقش اصلی بازی می‌کند. این بازیگر در قصه فیلم نقش پدری به نام یونگ‌گو را بازی می‌کند که از بیماری روانی رنج می‌برد. او که متهم به قتل است دوران محکومیت خود را در زندان سر می‌کند، اما در سلول شماره 7 زندان،‌ هم‌بندهای او فقط آدم‌های زندانی نیستند. دو دختر کوچولوی یونگ گو هم همراه پدرشان در این سلول زندگی می‌کنند و در حال مراقبت از پدر بیمار خود هستند! در همین حال، زندانیان سلول 7 یک ماموریت مهم دارند. آنها باید از این دو بچه مراقبت کنند و یک لحظه  چشم از آنها بر ندارند. معجزه در سلول شماره 7، اواخر ژانویه 2013 روی پرده سینماهای کره‌جنوبی رفت و در همان روزهای اول اکران عمومی نشان داد که قرار است تبدیل به پدیده سال سینمای این کشور (و کل تاریخ سینمای کره)‌ شود.

Snowpiercer دومین فیلم پرفروش سال کره‌جنوبی که بیشتر یک محصول مشترک بین‌المللی به حساب می‌آید که به زبان انگلیسی هم ساخته شده است. قصه فیلم حال و هوایی عمومی و بین‌المللی دارد و در کنار تعدادی از بازیگران مطرح سینمای کره‌جنوبی، گروهی از بازیگران سرشناس بین‌المللی هم در نقش‌های اصلی آن بازی کرده‌اند. کریس ایوانز، کاپیتان آمریکایی مجموعه فیلم ابرقهرمانانه و کمیک استریپی «کاپیتان آمریکا»، نقش اصلی این درام اکشن علمی ـ تخیلی کره‌ای را به عهده دارد. تیلوا سونیتن، جان هارت، جامی بل و او هریس هم دیگر بازیگران انگلیسی زبان فیلم هستند، ولی ستاره Snowpiercer جون هوبونگ کارگردان آن است. او به خاطر ساخت فیلم‌هایی مثل «میزبان» و «مادر» (ماریو)‌ شهرت بین‌المللی دارد. میزبان او قرار است به زبان انگلیسی و توسط صنعت سینمای هالیوود دوباره‌سازی شود. قصه فیلم تازه او در آینده‌ای نزدیک اتفاق می‌افتد و جهان را پس از گرم شدن سطح زمین به نمایش می‌گذارد. این مساله باعث مرگ اکثر مردم کره زمین شده است. بازماندگان این فاجعه که ملیت‌های متفاوتی دارند، در یک قطار در حال حرکت دور هم جمع شده‌اند.

سومین فیلم پرفروش سال 2013 سینماهای کره، یک درام اکشن پررمز و راز تاریخی به نام «چهره‌خوان» است. هنرمندان کره‌ای علاقه خاصی به تولید فیلم‌ها و مجموعه‌های تلویزیونی تاریخی دارند تا به کمک آن به خلق صحنه‌ها و لباس‌های سنتی جامعه کره بپردازند. جائه ریم هان، کارگردان فیلم با قصه‌ای که دارد به دوران حکومت سجو در کره قدیم می‌رود و ماجراهایی را به تصویر می‌کشد که در سال 1455 اتفاق افتاد. به این ترتیب، تماشاگران با نائه کیونگ (با بازی کانگ هوسونگ)‌ همراه می‌شوند. او که پسر یک خانواده اشرافی مغضوب است، توانایی آن را دارد که با نگاه کردن به صورت آدم‌ها، درونیات و تصورات آنها را بخواند. توانایی ویژه ‌نائه کیونگ او را تبدیل به موضوع اصلی رقابت دو خاندان بزرگ کشور می‌کند. هر یک از دو طرف، تلاش دارند از توانایی کیونگ به نفع خود بهره بگیرد.

جدول گیشه نمایش سال 2013 سینمای کره‌جنوبی، شاهد یک فروش کلان یک میلیارد و 75 میلیون دلاری بود. با این رقم فروش، جدول گیشه نمایش این کشور آسیایی یک رکورد تازه را به نام صنعت سینمای کشور ثبت کرد تا قبل از این، هیچ وقت صنعت سینمای کره‌جنوبی در عرض یک سال نتوانسته بود چنین رقم کلان فروشی را تجربه کند. فیلم‌های کره‌ای در سال گذشته میلادی، حدود 60 درصد کل فروش بلیت سینماها را به خود اختصاص دادند. درسال 2012، این رقم حدود 58 درصد بود. موفقیت داخلی محصولات کره‌ای در حالی نصیب صنعت سینمای این کشور شد که اکشن آینده‌نگرانه و علمی ـ تخیلی بونگ جون‌هو، نمایش بین‌المللی موفقیت‌آمیزی هم داشت. این در حالی است که فیلم‌های کره‌ای بازار بین‌المللی محدودی (در حد کشورهای همسایه و همزبان)‌ دارند. نمایش عمومی فیلم Snowpiercer در کشورهای اروپایی کمک کرد رقم فروش بین‌المللی محصولات کره‌ای بالاتر برود. براساس اطلاعات رسمی، رقم فروش بین‌المللی فیلم‌های کره‌ای در سال 2013، چیزی حدود 246 میلیون دلار بوده است. تحلیلگران سینمایی می‌گویند فیلمسازان و تهیه‌کنندگان کره‌ای این روزها در فکر آن هستند که سراغ سوژه‌های همگانی و بین‌المللی بروند تا بتوانند به کمک آن از لوکیشن‌ها، بازیگران و زبان خارجی (البته انگلیسی)‌ بهره بگیرند تا بتوانند فیلم‌هایی تولید کنند که در کنار جذب تماشاگران داخلی، عموم تماشاگران بین‌المللی را هم جذب خود کنند.

در حال حاضر، فیلمسازان مطرح و صاحب سبکی مثل پارک چان‌ووک و کیم جی‌وون برای کارگردانی فیلم‌های جدید خود جذب جامعه بین‌المللی شده‌اند. آنها فیلم‌های «استوکر» و «آخرین راست قامت» را با بازی بازیگران مطرح خارجی و به زبان انگلیسی کارگردانی کرده‌اند و قرار است در آینده، فیلم‌های انگلیسی‌زبان بیشتری بسازند.

«وکیل» معترض پولساز

«وکیل مدافع» با پایان سال 2013، ردیف هفتم جدول گیشه نمایش سینماهای کره‌جنوبی را از آن خود کرد. این اتفاق در حالی رخ داد که ساخته جدید وو سیوک یانگ در آخرین روزهای سال به نمایش عمومی درآمد. استقبال بالای تماشاگران از فیلم در سال جدید میلادی، رقم فروش آن را بالا برد و حالا با فاصله کمی از «معجزه در سلول شماره 7»، می‌توان آن را در ردیف دوم جدول دید. این دو فیلم، تنها محصولات کل صنعت سینمای کره‌جنوبی هستند که توانسته‌اند بیش از ده میلیون تماشاچی را به داخل سالن‌ سینما بکشانند. این استقبال عظیم از هر دو فیلم، باعث شگفتی منتقدان و تحلیلگران اقتصادی سینما شده است. با توجه به استقبال دنباله‌دار تماشاگران از وکیل مدافع، پیش‌بینی می‌شود «معجزه در سلول شماره 7» در ردیف دوم جدول فروش قرار گیرد.

سوالی که اهل فن مطرح می‌کنند این است که آیا وکیل مدافع می‌تواند رکورد «آواتار» جیمز کامرون را بشکند یا خیر. این اکشن علمی ـ تخیلی سال 2009 اکران عمومی شد و توانست سیزده میلیون تماشاچی کره‌ای را به داخل سالن‌های نمایش بکشاند. با این تعداد بیننده، فیلم جیمز کامرون لقب پرفروش‌ترین و موفق‌ترین فیلم سینمایی کل تاریخ جدول گیشه نمایش کره‌جنوبی را از آن خود کرد. وکیل مدافع قصه وکیل جوانی را تعریف می‌کند که تلاش دارد از یکی از دوستان قدیمی‌اش در دادگاه دفاع کند. فیلم حال و هوایی شرح‌‌حال‌گونه دارد و به بازبینی و بررسی مقطعی از تاریخ کشور کره‌جنوبی، در دوران حکومت نظامیان می‌پردازد.

ورایتی / مترجم: ‌کیکاووس زیاری