ثروت های واقعی جامعه

به گفته دکتر اکبری ، معاون سلامت وزارت بهداشت ، سال 55.247 کودک در هر یکصد هزار تولد زنده فوت می کرد، که این رقم در سال 83 به 28 در هر یکصد هزار نفر رسیده است . براساس مطالعه «سیمای جمعیت و سلامت در جمهوری اسلامی ایران » مرگ کودکان زیر 5سال در سال 1373 ، 41.3 در سال 1375 ، 38.6 در سال 1377 ، 33.8 در سال 1379، 32.7 در هزار تولد زنده بود. بر همین اساس مرگ و میر مادران ناشی از عوارض بارداری در سال 1353 ، 245در صد هزار تولد زنده در سال 1363 ، 140 و در سال 1375 ، 37.4 بود. همچنین مرگ کودکان زیر یک سال در سال 1373 ، 32.7 در سال 1375 ، 30.2 در سال 1377 ، 27.2 در سال 1379 ، 26.7 بود. این آمار به تنهایی گویای موفقیت ایران در کاهش مرگ و میر مادران و کودکان است ، اما هنوز تا نقطه مطلوب راه درازی در پیش است . براساس تعهدی که دولت ایران برای رسیدن به اهداف توسعه هزاره کرده ، نسبت مرگ و میر مادران تا سال 2015 میلادی باید 75 درصد نسبت به این میزان در سال 1990 کاهش یابد. براساس برآورد به عمل آمده تا سال 1394 (2015 میلادی) این میزان در کشور باید به حدود 20 در صد هزار موالید زنده برسد. سال 75 این شاخص ، 37.4 درصد هزار موالید زنده بوده است. میانگین این شاخص در کشورهای در حال توسعه 200در صد هزار موالید زنده و در کشورهای توسعه یافته 20در صد هزار موالید زنده است . این مساله نشان می دهد که ما در حال گذر از مرحله انتقالی هستیم و الگوی مرگ مادران کشور از الگوی کشورهای در حال توسعه فاصله گرفته و به الگوی کشورهای توسعه یافته نزدیک شده است . در کشورهای در حال توسعه علت اصلی مرگ مادران فراهم نبودن خدمات و دسترسی نداشتن مردم به خدمات است و کیفیت ارائه خدمات نقش ثانویه دارد. از آنجا که در کشورهای توسعه یافته دسترسی به خدمات وجود دارد ، کیفیت نامطلوب ارائه خدمات عامل اصلی مرگ است. بررسی نتایج اجرای 3 سال نظام کشوری مراقبت مرگ مادری در کشور نیز موید این مطلب است.

توجه بیشتر به زنان

شعار سازمان بهداشت جهانی ، فرصتی مناسب برای توجه به وضعیت زنان است و رئیس مرکز امور مشارکت زنان به این نکته توجه شایسته ای کرده است . زهرا شجاعی ، رئیس مرکز امور مشارکت زنان ، یکی از سخنرانان مراسم افتتاحیه هفته سلامت بود وی در این مراسم اعلام کرد: زنان یک سوم نیروی کار رسمی جهان را تشکیل می دهند؛ اما در ازای کار مشابهی که زنان و مردان انجام می دهند ، زنان سه چهارم مزد مردان را دریافت می کنند.او می افزاید: زنان در کارهایی اشتغال دارند که پایین ترین مزد به آنها پرداخت می شود و بیش از مردان نسبت به بیکاری آسیب پذیر هستند. وی خاطرنشان کرد: هرچند در سال 1985 قطعنامه های متعددی پیرامون مسائل زنان به تصویب رسیده ولی تا امروز شاهد تداوم نابرابری و تبعیض علیه زنان هستیم .رئیس مرکز امور مشارکت زنان می گوید: تشدید مسائلی مثل بارداری ناخواسته و سقط جنین غیرقانونی بخصوص در زنان و دختران فراری و بزهکار ، توجه و امدادرسانی به آنان را ضروری کرده است . شجاعی ، با اشاره به وجود بیماری های روحی در میان زنان و دختران ایرانی ، خاطرنشان می کند: بیماری هایی مثل افسردگی ، تمایل به خودکشی و یا انزواطلبی در میان دختران جوان ارتقای سطح سلامت روحی زنان و دختران جوان را الزام آور ساخته است. وی تصریح می کند: در جوامع در حال توسعه که مردان سخت ترین شرایط فقر و محرومیت را تحمل می کنند، زنان و کودکان سنگینی این بار را به صورت مضاعف به دوش می کشند.

فرصتی مناسب

ریاست محترم جمهوری در متن سخنرانی خود به مناسبت روز جهانی سلامت گفت :جای خوشحالی دارد که سازمان جهانی بهداشت امسال در شعار خود به سلامت تک تک مادران و کودکان توجه داشته است . مادران و زنانی که بار اصلی تربیت جامعه را بر دوش دارند، باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرند، چراکه مادران سالم و بانشاط می توانند نسلی سالم پرورش دهند. این توجه ویژه مسوولان می تواند بستر ارتقای سلامت را مهیا سازد. هدف اصلی برگزاری هفته سلامت نیز جز این نیست .هدف کلی روزجهانی بهداشت 2005 ، ایجاد جنبش و حرکتی اساسی برای وادارکردن دولتها ، جامعه مدنی و افراد به منظور فعالیت درزمینه ارتقای بهداشت وسلامت مادران و کودکان بویژه حفظ جان میلیون ها مادر و کودکی است که همه ساله در حین بارداری ، زایمان و سالهای اولیه کودکی می میرند.در ایران نیز با توجه به فضای جامعه و توجه ویژه مسوولان به سلامت به نظر می رسد این هفته ، فرصتی مناسب برای ترویج سلامت باشد.مادران و کودکان بی شماری در جهان به دلیل وضعیت بد بهداشتی ، فقر غذایی و مراقبت های بهداشتی نامناسب ، می میرند یا از عوارض آن رنج می برند. سالانه بیش از نیم میلیون مادر بر اثر بارداری و زایمان می میرند. تقریبا تمامی این مرگها در کشورهای کم درآمد یا متوسط و در بین فقیرترین افراد این کشورها روی می دهد. بسیاری از این مرگها را می توان با استفاده از دانش موجود و ابزارهای در دسترس پیشگیری کرد.در کشور ما بیش از هر چیز افزایش دانش عمومی در این خصوص ضروری می نماید، زیرا در حال حاضر، ابزار و دانش موثر برای کاهش صدمات و مرگ در کشور وجود دارد و فقط برای ایجاد یک تغییر اساسی ، باید این ابزار و دانش را در اختیار مادران و کودکانی که نیازمند آن هستند، قرار داد. تجربه نشان داده است که مداخلات شناخته شده در حد استطاعت مردم است و می توان آن را حتی در فقیرترین نقاط کشور به اجرا درآورد. تنها نیاز به عزمی ملی برای انجام آن است .