شهر در دست صفر و یک ها

مطابق تعریف کارشناسان ، شهر الکترونیکی شهری است که در آن از ابزار ICT نظیر برنامه های کاربردی و کامپیوتر برای افزایش کارایی و اثربخشی خدمات به مردم ، بنگاه های اقتصادی و کارمندان دیگر بخشهای دولت استفاده می شود.

کد خبر: ۶۲۵۲۵

این کار از طریق خرید ، فروش و مبادله کالا ، خدمات و اطلاعات در بستری از شبکه های کامپیوتری بخصوص اینترنت صورت می گیرد. در یک شهر هوشمند ، کلیه اطلاعات و خدمات به صورت الکترونیک به مردم ارائه می شود.
در حال حاضر نمونه های چندانی از شهرهای تمام هوشمند در جهان وجود ندارد ، همان طوری که تصور وجود شهری که به طور کامل از وجود رایانه و خدمات الکترونیک بی بهره باشد ، تقریبا غیرممکن است.
اکنون شهرها برحسب میزان استفاده از خدمات مرتبط با دولت الکترونیک طبقه بندی می شوند. در برخی از مناطق دنیا مانند امریکا نمونه های موفقی از شهرهای الکترونیک وجود دارند. ایجاد شهرهای هوشمند یکی از مهم ترین اهداف فناوری اطلاعات است.
ایجاد شهرهای الکترونیک فواید زیادی به دنبال دارد که از مهم ترین آنها می توان به کاهش هزینه ، افزایش درآمدها، افزایش کیفیت خدمات و کاهش زمان دسترسی به خدمات و بالا بردن میزان دسترسی به خدمات اشاره کرد.
کاهش میزان آلودگی هوا و ترافیک و همچنین شفاف کردن اطلاعات و مراحل انجام خدمات و قوانین و جلوگیری از اعمال سلیقه کارمندان از دیگر مزایای ایجاد شهرهای الکترونیک است.
اساس شهر الکترونیکی بهره گیری از رسانه های الکترونیکی و بهره وری از اینترنت نه تنها جهت رفع نیازهای کارگزاران ، بلکه در جهت کمک به تسهیل امور شهروندان است. در ایجاد یک شهر الکترونیک ، ایجاد 4بخش دولت الکترونیک ، تجارت الکترونیک ، آموزش الکترونیک و پزشکی الکترونیک الزامی است.
برای فراهم شدن این شاخه ها توجه به زیرساخت های تکنولوژیکی ، منابع انسانی و زیرساخت فرهنگی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
برای ایجاد زیرساخت تکنولوژیکی باید دسترسی به ابزار فناوری اطلاعات و تجهیزات لازم فنی و مخابراتی آماده شود و مردم دسترسی آسان به اینترنت داشته باشند و نرخ استفاده از اینترنت بالا رود.
در زمینه منابع انسانی باید متخصصان IT و فرآیندها به حد لازم در جامعه آموزش ببینند و وجود داشته باشند. از طرفی مردم برای استفاده از تکنولوژی های جدید آمادگی لازم را داشته باشند و آنها را به انجام سنتی امور ترجیح دهند و به عبارتی زیرساخت فرهنگی برای ایجاد شهر الکترونیک مهیا باشد.

شهرداری الکترونیک نه بلدیه الکترونیک!

اما برای ایجاد یک شهر هوشمند چه باید کرد؛ متخصصان به این سوال این گونه پاسخ می دهند که در کنار ایجاد زیرساخت های لازم باید در ارائه خدمات اصلاح صورت گیرد.
در بین متخصصان IT مثل معروفی وجود دارد که می گوید: مواظب باشید هنگام ایجاد یک شهرداری الکترونیک ، یک بلدیه الکترونیک ایجاد نکنید.
این بدین معناست که باید در تمام امور با استفاده از مهندسی مجدد فرآیندها اصلاح شود و در تمام امور تغییر و تحولهای لازم به وجود آید نه این که ارائه خدمات با وضع موجود به صورت الکترونیکی تبدیل شود.

در بین متخصصان IT مثل معروفی وجود دارد که می گوید: مواظب باشید هنگام ایجاد یک شهرداری الکترونیک ، یک بلدیه الکترونیک ایجاد نکنید

از طرفی در کنار این تغییر و تحولها مجهز بودن به مدیریت تغییر و تحول نقش بسزایی دارد. چون همواره کارمندانی وجود دارند که از ترس از دست دادن شغل خود با ورود تکنولوژی های جدید یا بی حوصلگی در یادگیری اصولی که لازمه این تغییرات است ، با این تغییرات مقابله می کنند.
در کنار این موارد لازم است از برنامه های کاربردی مناسبی استفاده شود تا قشرهای مختلف شهروندان ، تجارت های مختلف و... را در نظر بگیرد و زیرساخت ها را با توجه به سیاست های کلان و طرحهای جامع به کار اندازد.
برای ایجاد یک شهر الکترونیکی باید دسترسی مناسبی به سیستم وجود داشته باشد و در ضمن سیستم ها از امنیت بالایی برخوردار باشند تا همه اعم از شهروندان ، کارمندان و صاحبان صنایع و بازرگانان به این سیستم اعتماد کنند.
همچنین خدمات باید به گونه ای ارائه شوند که به راحتی مورد استفاده قرار گیرند. در جوامعی چون جامعه ایران که سواد کامپیوتر چندان بالا نیست ، ارائه خدمات نباید به گونه ای باشد که دسترسی به خدمات مستلزم داشتن دانش کامپیوتر باشد. به عنوان مثال برای ارائه اطلاعات در سطح شهر می توان از کیوسک های اطلاع رسانی حساس به تماس (Touch Screen) استفاده کرد.
از سوی دیگر در ابتدای امر باید خدماتی برای ارائه به روشهای جدید انتخاب شوند که جذابیت داشته باشند و از سوی دیگر بسیار مورد استفاده مردم باشند.
همچنین خدماتی برای این کار انتخاب شوند که اجرای آنها به شیوه سنتی مشکل ساز باشد و از سوی دیگر به راحتی قابلیت ارائه در فرم الکترونیک را داشته باشند. به این ترتیب تجربه های اول برای مردم جذابیت لازم را به همراه دارند و مردم به استفاده از خدمات نوین تشویق می شوند.
اجرای تبلیغات به منظور ایجاد انگیزه نیز شیوه ای است که به همه گیر شدن استفاده از خدمات الکترونیکی کمک می کند. مثلا در نظر گرفتن تخفیف ویژه برای خرید الکترونیک به جای استفاده از پول می تواند روش مناسبی برای این منظور باشد.
با تشکر از مهندس گلزاده ، مشاور IT استان کرمان.