چشمان مرواریدی در جوانی

در واقع سلول‌های شفاف عدسی که از جنس پروتئین هستند، نور را از خود عبور می‌دهند و به انعکاس تصویر روی شبکیه منجر می‌شوند، اما با بالا رفتن سن، سلول‌های داخل عدسی مانند همه جای بدن فرسوده می‌شود که حاصل آن کدرشدن عدسی چشم و در اصطلاح، به شکل مروارید درآمدن آن است که متخصصان چشم به آن آب مروارید یا کاتاراکت اطلاق می‌کنند.

بر خلاف تصور عامه که آب مروارید را از بیماری‌های چشمی دوران پیری می‌دانند، اما در برخی موارد، عوامل مستعد‌کننده آب مروارید با بروز زودهنگام خود به ابتلای این بیماری در جوان‌ها منجر می‌شود.

دکترمهدی خداپرست زواره، فلوشیپ قرنیه در گفت‌وگو با جام‌جم با تاکید بر این‌که مهم‌ترین علت بروز آب مروارید افزایش سن است، می‌گوید: اما از دیگر عوامل ایجاد آن ابتلا به بیماری‌های سیستمیک مثل دیابت، بیماری‌های روماتیسمی و التهاب‌های چشم، همچنین ضربه وارده به چشم و مصرف داروهایی مثل داروهای استروئیدی (کورتونی)‌ است. از سوی دیگر مواجهه با اشعه ایکس، امواج میکروویو، مادون قرمز و نور خورشید نیز می‌تواند از دیگر عوامل ایجاد آن باشد. بر این اساس، افرادی که طی دوران جوانی در مواجهه با این عوامل قرار بگیرند، مبتلا به آب‌مروارید زودرس می‌شوند.جالب آن که برخی بررسی‌ها نشان می‌دهد که سیگار کشیدن نیز می‌تواند از عوامل مستعدکننده برای ابتلا به آب مروارید باشد و بر این اساس،‌ بر ترک مصرف سیگار تاکید می‌شود.

آب مروارید شغلی

از آنجا که ژنتیک بویژه در موارد مادرزادی می‌تواند در بروز آب مروارید تاثیر گذار باشد، کودکانی را می‌بینیم که با این بیماری به دنیا می‌آیند. در واقع عدسی چشم چنین کودکانی در بدو تولد کدر است و این کدورت مانع تشکیل تصاویر واضح روی شبکیه می‌شود و زمینه ابتلا به تنبلی چشم را در این کودکان فراهم می‌کند. البته در موارد دیگری، آب مروارید به دلایل شغلی ایجاد می‌شود. آن هم در کسانی که با منابع انرژی حرارتی شدید مانند کوره‌ها سر و کار دارند یا در شیشه‌گری‌ها که مدام با نور مادون قرمز کار می‌کنند. حتی در کسانی که شغل‌شان با تنور باشد آب مروارید دیده می‌شود. از سوی دیگر، کسانی که در آفتاب و تماس حفاظت‌نشده اشعه آفتاب کار می‌کنند نیز استعداد بیشتری به آب مروارید نشان می‌‌دهند.

اولین نشانه‌های آب مروارید

اولین علامت ابتلا به آب مروارید به صورت کاهش دید احساس می‌شود که دکتر خداپرست با اشاره به آن توضیح می‌دهد: کاهش وضوح تصاویر و اختلال در درک جزئیات اشیاء از فاصله دور نیز می‌تواند از دیگر تظاهرات آن باشد. دوبینی، کاهش دید شبانه، حساسیت به نور زیاد و پخش نور نیز از دیگر علائم ابتلا به کاتاراکت است.

سپری در مقابل آب مروارید بسازید

دکتر خداپرست با تاکید بر این‌که تاکنون اثر تغذیه بر بروز آب مروارید اثبات نشده، می‌گوید: اما در بعضی تحقیقات به موارد خاصی اشاره شده است؛ یعنی بر تغذیه مناسب به همراه استفاده از میوه و سبزیجات و مواد غذایی که به اصطلاح سرشار از آنتی‌اکسیدان است برای پیشگیری از ابتلا به آب مروارید تاکید شده است، اما بدون شک استفاده از عینک‌های آفتابی، کنترل دقیق بیماری‌های سیستمیک مثل دیابت و معاینات مکرر چشمی در بیمارانی که عفونت و التهاب چشمی دارند یا از داروهای خاصی مثل کورتون استفاده می‌کنند، می‌تواند در پیشگیری از این بیماری موثر باشد. به همین دلیل متخصصان چشم توصیه می‌کنند در معرض نور آفتاب قرار نگیرید و اگر مجبورید در مقابل آفتاب باشید از عینک دودی مناسب و استاندارد و کلاه لبه‌دار که از چشم‌ها در مقابل آفتاب محافظت کند، استفاده کنید.

آب مروارید پس از درمان عود نمی‌کند

بر خلاف تصور بسیاری از افراد، لیزیک روش درمان کاتاراکت نیست و به گفته دکتر خداپرست، جراحی برای گذاشتن لنزهای داخل چشمی تنها روش موثر برای درمان آب مروارید است.

این جراح قرنیه اظهار می‌کند: نوع عمل جراحی در موارد زودرس با موارد ناشی از افزایش سن متفاوت نیست، اما با توجه به میزان فعالیت افراد جوان و نیازهای بینایی، انتخاب نوع لنز داخل چشمی پس از عمل جراحی از نکات مهم است. مثلا استفاده از انواع خاص لنز می‌تواند باعث اصلاح دید دور و نزدیک همزمان شود.

نکته خوب آن که پس از عمل جراحی کاتاراکت عود وجود ندارد، اما در بعضی موارد ایجاد کدورت لنز داخل چشمی رخ می‌دهد که با روش‌های لیزری این کدورت برداشته می‌شود.

پونه شیرازی / گروه سلامت