شهری‌سوخته،‌میراثی‌زنده

از لزوم حفظ این آثار هم گفته‌ایم، این که نگهداری این آثار پس از ثبت خیلی مهم‌تر از تلاش برای به ثبت رسیدنشان است. اتفاقات و حرف‌هایی که درباره کاخ گلستان بتازگی مطرح شده است ناشی از اهمیت این موضوع است.

حالا شهر سوخته سیستان و بلوچستان هم به عنوان هفدهمین اثر ثبت جهانی شده ایران نامزد است تا در جلسه آینده شورای ثبت جهانی به مشورت گذاشته شود. اتفاقی که اگر بیفتد فارغ از تمام محاسنی که برای گردشگری ایران دارد می‌تواند به گردشگری این استان رونق دهد و تاثیر زیادی در شیوه زندگانی بسیاری از مردمان آن داشته باشد.

شهر سوخته شهر اولین‌هاست، اولین تخته نرد دنیا در آنجا پیدا شده، خاستگاه اولین انیمیشن دنیا، اولین چشم مصنوعی در جهان، کهن‌ترین جراحی مغز و... .

اما شهر سوخته کجاست؟ این مردم موفق و دانا چه کسانی بودند؟ اینان چرا و چگونه همگی یک‌شب در آتش سوختند؟ مردم شهر سوخته در 3000 سال پیش چگونه به این همه علم و پیشرفت رسیده بودند؟

اینها پرسش‌هایی است که باستان‌شناسان طی سال‌ها تحقیق هنوز‌ به پاسخ‌های آنها نرسیده‌اند و نمی‌دانند مردم این شهر عظیم و مدرن و پیشترفته در 3000 سال پیش از کجا آمده بودند و چگونه به این همه علم و دانش رسیده بودند و چگونه طی یک شب همگی در آتش سوختند و نابود شدند.

همین پرسش‌هاست که کارشناسان یونسکو را بر آن داشته تا از این سازه شگفت دیدن کنند و برای حفظش آن را در فهرست ثبت جهانی قرار دهند. شاید ثبت این اثر در یونسکو بار دیگر این پرسش‌ها را برای دوستداران میراث مطرح کند و بازهم این سازه عجیب نقل محافل شود و شاید پاسخی برای این پرسش‌ها پیدا شود.

علی محزون