سرمشق آوینی برای مستندسازی

این اثر تندیس و دیپلم افتخار بخش فیلمبرداری، تندیس و دیپلم افتخار بخش تدوین و جایزه ویژه هیات داوران شامل تندیس شهید آوینی، لوح افتخار و هدیه نقدی برای اجرای خلاقانه و حرفه‌ای مستند بازسازی را از آن خود کند. این اثر تلویزیونی، مستندی درباره حسن باقری است که سال گذشته روی آنتن رفت. بیشتر صحنه‌های آن بازسازی دوران دفاع‌ مقدس است، به‌طوری که به نظر می‌رسد صحنه‌ها واقعی و از آرشیو است. مهدی زمین‌پرداز، بازیگر نقش شهید باقری بوده و از صدای واقعی باقری، در این مستند تلویزیونی استفاده شده که نویسندگی و کارگردانی آن را محمدحسین مهدویان به عهده داشته است. مهم‌ترین و جذاب‌ترین بخش این کار استفاده از تصویربرداری 16 میلی‌متری است که به سبک و سیاق برنامه‌های «روایت فتح» ساخته شده است. تصاویر قدیمی و سیاه و سفید یادآور مستند روایت فتح است که با صدای سیدمحمد آوینی برادر شهید مرتضی آوینی همراه است.

محمدحسین مهدویان، سازنده این مستند در این‌باره می‌گوید: من برای ساختن این مجموعه مستند سال‌ها تلاش کردم و برای بهتر ساخته‌شدن آن از برادر شهید باقری کمک خواستم تا بتوانم آن چیزی را که در شأن شهید باقری بود، بسازم. فکر ساخت این مستند از زمانی به ذهن من رسید که احساس کردم چیزی در بخش مستند کم است. در واقع بخشی که من به آن پرداختم، در ایران به آن توجه نشده است و تمام مستندهایی که ساخته می‌شود، ساختاری تکراری دارد.

وی درباره چگونگی تولید این مجموعه مستند می‌گوید: این فیلم مستند به صورت طرح اجرا شد، یعنی مستندی که ساخته شد به شکل مصاحبه نبود. من این طرح را با کسانی آغاز کردم که با جان و دل پای کار ایستاده بودند و دلسوزی فراوانی نسبت به کار نشان می‌دادند. من و دوستانم که تصمیم به ساخت این مستند گرفتیم یک تیم بودیم، تیمی که تاکنون تجربه به این بزرگی نداشته است. همه کسانی که من را در ساخت این طرح یاری کردند جوان و کم‌تجربه بودند، اما با این حال به آنها اعتماد کردم و شکر خدا توانستیم یک کار حرفه‌ای بسازیم و به نمایش درآوریم.

مهدویان در ادامه می‌گوید: ما زمانی که مستند آخرین روزهای زمستان را می‌ساختیم، دیدیم با خلأ فرهنگی بسیار بزرگی در عرصه مستند‌سازی روبه‌رو هستیم، چون ما با توجه به موقعیتی که داریم، می‌توانیم قهرمانان بزرگی را به مردم بشناسانیم، نه این که فقط در سالگرد آنها، بنری چاپ کنیم و آن را در خیابان‌ها برافرازیم و بر در و دیوار بکوبیم.

خالق این مجموعه مستند دیدنی می‌گوید: آخرین روزهای زمستان را در بیست و هشت سالگی ساختم، در حالی که تجربه‌ چندانی نداشتم.

این کار سختی های فراوانی ازجمله تهیه بودجه داشت . واقعا برای مسئولان تامین بودجه 700 میلیون تومانی برای یک اثر مستند سخت بود. در نهایت با تمــام مشکلات توانستیم مستندی به یاد ماندنی بسازیم. پس از این که ساخت این طرح به اتمام رسید سعی داشتیم به نوعی مطلوب آن را در صدا و سیما به نمایش دربیاوریم.

او در پی موفقیت آخرین روزهای زمستان نزد مردم و نیز توجه جشنواره‌ها، درصدد است مسیر خود را ادامه دهد. وی در این زمینه می‌گوید: پس از این که این طرح تمام شد، به این فکر افتادم تا قهرمانان کشور را به نوعی جذاب به تصویر بکشانم، همان‌طور که توانستم زندگی و رشادت‌های شهید باقری را مستند کنم.

فعلا روی دو طرح کار می‌کنم که آنها هم یکی شرح زندگی شهید زین‌الدین و دیگری شرح زندگی شهید متوسلیان است. من و گروهم روند تحقیقات این دو طرح را هم مانند طرح شهید باقری دنبال می‌کنیم تا بتوانیم زندگی این دو عزیز بزرگوار را نیز به نوعی که شایسته است، به نمایش بگذاریم. در کنار این دو طرح، طرحی را نیز به نام «ژنرال» دنبال می‌کنم که مربوط به بهمن سال 57 و 58 است که به احتمال زیاد امسال فیلمبرداری آن شروع می‌شود و امیدوارم این طرح هم یکی از بهترین کارهایی باشد که انجام داده‌ام.

او که با آخرین روزهای زمستان، علاوه بر توجه چشمگیر جشنواره شهید آوینی در جشنواره سینماحقیقت امسال نیز پذیرفته شده است، می‌گوید: من و دوستانم هرچه داریم از شهید آوینی و برادر بزرگوار وی سیدمحمد آوینی است، زیرا تمام پیشرفت‌های خودمان را مدیون شهید آوینی هستیم. روزی که توانستم جوایز مهم جشنواره شهید آوینی را از آن خود کنم، گفتم همه را مدیون سیدمحمد آوینی هستم.

درواقع خیلی خوشحالم که نخستین جایزه ارزشمند خودم را در جشنواره شهید آوینی گرفته‌ام.

وی با اشاره به سرمشق‌ گرفتن از مستندسازی شهید آوینی به دشواری این راه اشاره می‌کند و می‌گوید: ساخت چنین فیلم‌های مستندی بسیار سخت است. منظور از سخت بودن این نیست که نمی‌شود طرف آنها رفت یا دیگر چنین فیلم‌های مستندی را ساخت، بلکه باید با حمایت قابل توجه در این مسیر حرکت کرد.

من معتقدم صدا و سیما همان‌طور که از آخرین روزهای زمستان حمایت کرد باید این راه را ادامه دهد. باید توجه داشت شرح زندگی یک قهرمان بسیار ارزشمند است، بویژه وقتی این قهرمانان برای این مرز بوم باشند.

محمدرضا رمضان‌پور