اجازه نمی‌دهم مرا گریم کنند!

کار با چه نوع فیلمسازانی را دوست دارید؟

فیلمسازانی که در زمان فیلمبرداری فیلم‌هایشان تغییری در فیلمنامه ایجاد نمی‌کنند یا مقدار تغییرات کم و اندک است. دوست ندارم فیلمنامه‌های فیلم‌هایم در زمان کار فیلمبرداری تغییر کند. در حقیقت، من دعوت به بازی در فیلم‌ها را براساس فیلمنامه‌هایی قبول می‌‌کنم که خوانده‌ام. اگر قرار باشد آنها در زمان ساخت تغییر کند، دیگر آن فیلمنامه‌ای نیست که من تمایل به بازی در آنها را داشته‌ام. نمی‌دانم چرا برخی فیلمسازان چنین کاری می‌کنند. من هم چون قرارداد و بازی در آن فیلم را امضا کرده‌ام، مجبور به بازی هستم و باید خواست کارگردان را بپذیرم.

می‌توانید به فیلمساز خاصی اشاره کنید؟

کار با برادران کوئن را خیلی دوست دارم. آنها به ندرت چیزی از فیلمنامه را در طول کار تغییر می‌دهند و اغلب اوقات، فیلم دقیقا براساس فیلمنامه‌هایشان جلوی دوربین رفته و ساخته می‌شود. تا به حال اتفاق نیفتاده در طول فیلمبرداری صحنه‌ای را دوباره بازنویسی کنند. فیلمنامه‌ای که نوشته‌اند، همان چیزی است که فیلمبرداری می‌شود و این خیلی خوب است.

خودتان در مقام کارگردان، چنین کاری را انجام نمی‌دهید و فیلمنامه‌ را سر صحنه فیلمبرداری دوباره‌نویسی نمی‌کنید؟

خیر، چنین کاری نمی‌کنم. من همان فیلمنامه‌ای را که خودم یا دیگران نوشته‌اند، جلوی دوربین می‌برم. از قبل از فیلمبرداری می‌دانم چه می‌خواهم و قرار است چه کاری انجام دهم. به همین دلیل، سر صحنه فیلمبرداری فقط آنچه را قبلا نوشته شده است، فیلمبرداری می‌کنم. این‌طور، هم خودم احساس آرامش و امنیت می‌‌کنم و هم بازیگران و دیگر عوامل تولید فیلم.

بازی گرفتن از خودتان وقتی کارگردان فیلم هستید سخت است؟

نه خیلی زیاد. البته سعی می‌کنم در فیلم‌‌هایی که کارگردانی می‌کنم، بازیگر اصلی نباشم تا بتوانم با خیال راحت به کارگردانی بپردازم. نقش‌هایم در این فیلم‌ها، نقش مکمل است و نیازی به راهنمایی یا هدایت خیلی زیادی ندارد. در این حالت، فرصت آن را دارم که با بازیگر نقش اصلی کار کنم و سعی‌ام این باشد که بازی خوبی از او بگیرم. برعکس برخی فیلمسازان بازیگر که معمولا نقش اصلی فیلم‌هایشان را هم خودشان بازی می‌کنند، علاقه‌ای به ایفای نقش اصلی فیلم‌هایم ندارم. خوشبختانه، هنوز فیلمسازان دیگر ایفای نقش‌های اصلی فیلم‌هایشان را به من می‌سپارند و نگرانی‌ای از بازی در فیلم‌های سینمایی ندارم!

شما که بازیگر موفقی بوده و هستید، چرا سراغ فیلمسازی رفتید؟

فیلمسازی را هم به اندازه بازیگری دوست دارم. حقیقت امر را بخواهید، تمام عمرم علاقه‌ام این بوده فیلم‌های سینمایی را کارگردانی کنم. عشق به حضور در پشت دوربین، بیشتر از بازی در جلوی دوربین برایم اهمیت داشت، اما کسی حاضر به سرمایه‌گذاری روی یک فیلمساز جوان ناشناس نبوده و نیست. شما نمی‌توانید براحتی وارد حرفه فیلمسازی شوید و فیلم مورد علاقه‌تان را کارگردانی کنید. هیچ تهیه‌کننده‌ای حاضر به سرمایه‌گذاری 30 یا 40 میلیون دلاری روی شما و فیلم‌تان نیست، ولی وقتی یک بازیگر موفق هستید، اوضاع فرق می‌کند. در این حالت شما را می‌شناسند و در این رابطه همکاری بیشتری با شما می‌کنند. با این حال، وقتی می‌خواستم اولین فیلمم را سال 2002 در مقام کارگردان بسازم، باز هم با موانع و مشکلاتی همراه بودم. خیلی‌ها می‌گفتند تو که یک بازیگر مشهور و موفق هستی، دیگر چرا می‌خواهی فیلمساز شوی!

خب، شما که موفق و مشهور بودید، واقعا چرا می‌خواستید فیلمساز شوید؟

در حرفه بازیگری، کاری را انجام می‌دهم که دیگران می‌خواهند و نقشی را بازی می‌کنم که از من خواسته می‌شود، اما در حرفه فیلمسازی، کاری را انجام می‌دهم که خودم می‌خواهم. مضمونی را تبدیل به فیلم می‌کنم که دغدغه ذهنی خودم است و دلم می‌خواهد درباره‌اش صحبت کنم.

در مقام فیلمساز، فروش فیلم‌هایتان برایتان اهمیت دارد؟

به هر حال جدول گیشه نمایش سینماها در تعطیلات آخر هفته و فروش سه روز اول فیلم‌ها (یا به قولی فروش افتتاحیه آنها)‌ از اهمیت زیادی برخوردار است. اگر فیلمی با استقبال تماشاگران روبه‌رو نشود، شما چه بازیگر باشید و چه فیلمساز، برای ادامه کارتان با مشکلاتی جدی روبه‌رو خواهید شد. برای من هم رقم فروش فیلم‌هایم مهم است. ولی هدفم از فیلمسازی، چیزی بالاتر و فراتر از این است. فیلم‌هایم را با نیت و هدف پرفروش شدن نمی‌سازم. آنها را می‌سازم، چون احساس می‌کنم حرفی برای گفتن دارم و نیازمند ‌آن هستم که این حرف را به زبان تصویر و فیلم بزنم. با این حال، سعی‌ام این است که فیلم‌هایم در مقام کارگردان هزینه تولید بالایی نداشته باشد تا مجبور نباشند فروش بالایی کرده تا ضرر مالی نکنند.

بازیگر مورد علاقه‌تان کیست؟

اسپنسر تریسی؛ عاشق نوع بازی‌اش هستم، او قهرمان من است. شنیده‌ام هیچ‌وقت نمی‌گذاشت او را گریم کنند و همان‌طور که بود جلوی دوربین می‌رفت. می‌گفت باید خودم باشم و علاقه‌ای به گریم و آرایش ندارم. این صداقت و بی‌ریایی‌اش را خیلی دوست دارم. خیلی کم این جور آدم‌ها را می‌توانیم در حرفه هنر و نمایش پیدا کنیم. به همین دلیل، از او تبعیت می‌کنم و نمی‌گذارم مرا هم گریم کنند. در هیچ یک از فیلم‌هایم گریم یا آرایش نداشته‌ام. جلوی دوربین همیشه همان کسی بوده‌ام که هستم.

این نوع رفتار کمک می‌کند همچنان احساس کنم یک آدم عادی هستم و می‌توانم به زندگی آرام و دور از هیاهوی خود ادامه دهم، اما برای ساده بودن و ساده ماندن باید سخت مبارزه کنی. وقتی مشهور هستی، پنچری ماشین‌ات را دستیارت می‌گیرد و تو راحت در گوشه‌ای نشسته‌ای و داری استراحت می‌کنی. وقتی مشهور هستی به مجرد حضور در یک مکان عمومی، همه به طرفت می‌آیند و می‌خواهند با تو عکس بگیرند، اما من تلاشم این است که ساده زندگی و رفتار کنم و ادای آدم‌های مشهور و سرشناس را در نیاورم. برای همین است که می‌گویم برای حفظ این سادگی باید بجنگی.

نمایش عمومی مقبره‌های انسان را از اواخر سال جاری میلادی به فصل بهار منتقل کردید. موفقیت بالای بی‌وزنی باعث شد چنین کاری را انجام دهید؟

خیر، مقبره‌های انسان یک درام جنگی است که سکانس‌های جلوه‌های ویژه زیادی دارد. اگر فیلم برای امسال روی پرده می‌رفت، زمان زیادی برای انجام کار بهتر روی این سکانس‌ها نداشتم. این موضوع را به تهیه‌کنندگان فیلم در شرکت سونی گفتم و آنها نظر مرا تائید کردند. حالا فرصت کافی برای انجام کار لازم روی این صحنه‌ها را دارم. باورم این است فیلمی که می‌سازم باید یک کار خوب، آبرومند و قابل دفاع باشد.

گفته می‌شود «مقبره‌های انسان» ظرفیت بالایی برای نامزدی در رشته‌های مختلف اسکار و از جمله بهترین کارگردانی دارد. نگران نیستید رقابت‌های اسکار امسال را از دست ‌بدهید؟

خب، اسکار سال آینده که هست!‌ وقتی فیلم شما کاری مقبول باشد، شانس بیشتری هم برای موفقیت در رقابت‌های حرفه‌ای سینمایی و از جمله اسکار خواهد داشت. در عین حال، فراموش نکنید من امسال «بی‌وزنی» را هم در مقام بازیگر روی پرده سینماها داشته‌ام.

انتظار چنین موفقیت مالی بالایی را برای «بی‌وزنی» داشتید؟

اصلا. «بی‌وزنی» از آن نوع فیلم‌هایی نیست که برای فروش بالا در جدول گیشه نمایش ساخته شده باشد. آلفونسو کارون، کارگردان آن یک فیلمساز مستقل است که قصد داشت کاری غیرمتعارف ارائه دهد. خودش سر صحنه فیلمبرداری این نکته را گفته بود و همه ما در زمان بازی و تولید فیلم به خودمان می‌گفتیم مشغول بازی و کار در یک اثر مستقل و غیرمتعارف هستیم. به همین دلیل، فروش بالای «بی‌وزنی» همه ما را شگفت‌زده ـ و البته خوشحال ـ کرد. این مساله نشان می‌دهد تماشاگران امروزی سینما از فیلم‌های مستقل خوش‌ساخت هم استقبال خوبی‌ می‌کنند و این یک خبرخوش برای سینمای مستقل و فیلمسازان غیرمتعارف و مستقل است.

فیلم جدید چه دارید؟

همان‌طور که می‌دانید بازیگر پرکاری نیستم و معمولا در طول سال فقط در یک فیلم بازی و سعی می‌کنم نقش‌ها و فیلم‌هایم را با دقت انتخاب کنم و از کلیشه‌سازی و بازی در نقش‌های تکراری اجتناب می‌ورزم. این روزها جلوی دوربین «سرزمین فردا» هستم. براد بیرد کارگردان انیمیشن «خانواده اینکر دیبل‌ها» کارگردان آن است و حال و هوایی علمی ـ تخیلی و پررمزوراز دارد و احساسم این است که یکی از فیلم‌های خوب سال آینده میلادی باشد.

آسوشیتدپرس / مترجم: کیکاووس زیاری