آب زلال ، دیگر سراب نیست
در چند دهه اخیر، تکنولوژی سختی گیری و رسوب زدایی الکترونیکی در صنایع مختلف جایگاه قابل توجهی پیدا کرده است.
این تکنولوژی با تلفیق 2 فرآیند رسوب زدایی و سختی گیری ، در یک سیستم واحد توانسته است تاثیر قابل توجهی در کاهش هزینه نگهداری و افزایش راندمان تاسیسات صنعتی بگذارد.
به گونه ای که در حال حاضر سختی گیری و رسوب زادیی الکترونیکی به عنوان یک روش غیرشیمیایی و بدون نیاز به مواد شیمیایی افزودنی به آب و سازگار با محیط زیست با خواص بسیار مفید دیگر برای صنایع مختلف همواره به عنوان جایگزینی مناسب نسبت به روشهای پیشین مطرح است. گفتگوی ما را با دکتر یوسف سلیم پور ، مجری طرح دستیابی به تکنولوژی ساخت رسوب گیر سختی گیر الکترونیکی (EDS) در کشور بخوانید.
انگیزه اولیه از ساخت رسوب گیرهای الکترونیکی به چه عواملی باز می گردد؛
آب مهمترین سیال در حرارت و برودت محسوب می شود ، که وظیفه انتقال گرما در مبدل های حرارتی را به عهده دارد. در برجهای خنک کن ، بویلرها و چیلرها از آب به عنوان مایع مبدل استفاده می شود ، به طوری که گردش آب موجب تبادل حرارتی می شود. معمولا آب استفاده شده در کاربردهای حرارتی و برودتی از نوع آب سخت است ، آبهای سخت تشکیل پوسته کربنات کلسیم می دهند که مشکلات متعددی را به وجود می آورد ؛ یعنی این پوسته به شکل رسوب روی سطوح داخلی لوله های حامل آب باعث کاهش ظرفیت انتقال جریان آب و انتقال جریان حرارت می شود. در روشهای معمول ، برای حذف عامل سختی آب که ترکیبات معدنی دو عنصر کلسیم و منیزیم هستند از مواد افزونی شیمیایی استفاده می شود که علاوه بر پایین بودن بازدهی ، مشکلات زیست محیطی نیز ایجاد می کند. بر این اساس سختی گیری و رسوب زدایی الکترونیکی به عنوان یک روش غیرشیمیایی و بدون نیاز به مواد شیمیایی افزودنی به آب و سازگار با محیط زیست با خواص بسیار مفید دیگر برای صنایع مختلف به عنوان جایگزین مناسبی برای روشهای پیشین مطرح شده است.
تکنولوژی ساخت رسوب گیرهای الکترونیکی بر چه مبانی استوار است؛
در این تکنولوژی از امواج الکترومغناطیسی به عنوان مانعی برای جلوگیری از تشکیل رسوب بر دیواره سطوح حامل آبهای سخت استفاده می شود. انتقال امواج الکترومغناطیسی به داخل لوله های حاوی آبهای سخت از یک سیم پیچ که به دور لوله پیچیده می شود ، صورت می گیرد. بر اثر اعمال امواج الکترومغناطیسی با پهنای باند و انرژی مناسب می توان شرایطی را ایجاد کرد که فرآیند تشکیل بلورهای رسوب در داخل آب رخ داده و از چسبیدن آنها به دیواره ها جلوگیری شود. در این حالت اصطلاحا در آب پدیده دانه برفی رخ می دهد و هسته های اولیه بلورهای رسوب در آب تشکیل می شود. با گذشت زمان به حجم هسته های اولیه افزوده شده و بلورهای سخت خنثی و معلق در آب که خاصیت چسبندگی خود را از دست داده اند ، ظاهر می شوند. در کنار فرآیند فوق افزایش ملکول های آزاد در آب و شکسته شدن پیوند هیدروژنی بین آنها باعث افزایش حلالیت آب می شود و خاصیت رسوب زدایی را نیز به فناوری فوق می افزاید ، به نحوی که باگذشت زمان رسوبهای پیشین نیز در آب حل و تبدیل به بلورهای خنثای معلق در آب می شوند.
مزیت اصلی این سیستم نسبت به روشهای شیمیایی چیست؛
مزیت اصلی EDSها، سهولت نصب و حذف هزینه های بالای نگهداری است ، به طوری که این سیستم برتری انکار ناپذیری بر سختی گیرهای شیمیایی دارد. مزیت دیگر این روش ، افزایش پیوستگی بین ملکولها و کمک به تشکیل ذرات معلق بزرگتر است که حذف آنها را به کمک فیلترهای نسبتا مناسب ممکن می کند. در عین حال اضافه نکردن مواد شیمیایی به آب نیز، استفاده آن را در کاربردهای آب شرب و کشاورزی ممکن می سازد. همه این موارد به کاهش اتلاف انرژی و افزایش راندمان سیستم های انتقال حرارت ، رفع نیاز سیستم به روشهای رسوب زدایی سنتی (از قبیل اسیدشویی ، بازدارنده های شیمیایی و...) و نیز افزایش طول عمر تاسیسات منتهی می شود.
عمده ترین موارد مصرف سختی گیرهای الکترونیکی چه هستند؛
EDSها سیستم مناسبی برای نصب در تاسیساتی چون چیلرها و بویلرها، برجهای خنک کننده ، هواساز ، مبدل های حرارتی و دستگاه های تقطیر هستند. بعلاوه می توانند در کارواش ها، مراکز خشکشویی ، بیمارستان ها و هتلها و نیز در کولرهای آبی و ماشین های لباسشویی و ظرفشویی خانگی نیز کاربرد داشته باشند. کاربردهای آن را در زمینه کشاورزی نیز نباید از نظر دور داشت . این سیستم ها می توانند مراکز صنعتی داخل شهر را که پساب های صنعتی تولید می کنند، در مرتفع کردن بحث آلاینده ها کمک کنند.
|
تکنولوژی نوین تصفیه آب گروه تولیدی و تحقیقاتی تحت نظارت دکتر سلیم پور در کنار دستیابی به فناوری تولید سختی گیرهای الکترونیکی به تکنولوژی نوین تصفیه آب نیز دست یافته اند. در روش EDI یک جریان ضعیف الکتریکی مقداری ذرات کاتیونی را در آب آزاد می سازد ، مقدار ذرات آزاد شده در آب از طریق تنظیم جریان الکترونیکی کنترل می شود. به طوری که همواره می توان باتوجه به شرایط محیطی و میزان گذر آب ، عملکرد سیستم را در سطح مناسب تنظیم کرد. ذرات فوق پس از آزاد شدن ، در اطراف میکروارگانیسم های موجود در آب تجمع کرده ، عملا فعالیت سلولی آنها را متوقف می کنند. به این ترتیب متابولیسم سلولی این موجودات متوقف می شود و میکروارگانیسم می میرد. مقدار آزاد شدن ذرات فوق در حدی است که هیچ خطری برای موجودات زنده پیشرفته نداشته و تنها موجودات ساده از قبیل جلبک ، خزه ، قارچ ، انگل ، باکتری و... را نابود می کند. این میکروارگانیسم ها علاوه بر ایجاد بیماری برای انسان ، به تاسیسات نیز آسیب می رسانند. |
پونه شیرازی
گفت و گو
