در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
تحمل باری به سنگینی ترافیک
وقتی پس از یک بارندگی خیلی معمولی پشت فرمان خودرو نشستی و در سطح شهر رانندگی کردی و در انواع چاله چوله هایی که تا قبل از این وجود نداشته اند و تازه سر از خیابان ها در آورده اند، افتادی چه کسی را مقصر می دانی؛
تا به حال برایت پیش آمده است که به علت نیفتادن در یک چاله عمیق ، فرمان ماشین را به سمت چپ بگیری و ماشین پهلویی را له کنی؛
محققان دانشگاه صنعتی امیرکبیر به دلیل این که دچار این سوانح نشوی ، تحقیقات مفصلی را روی ساخت نوعی آسفالت مقاوم انجام داده اند و در نهایت به فناوری ساخت آسفالت مقاوم دست یافته اند.
مهندس علی اصغر روغنی زاد، عضو هیات علمی دانشکده مهندسی شیمی و مجری اجرای پروژه آسفالت با مقاومت بالا به پرسشهای ما در این زمینه پاسخ داده است.
کمی از پروژه آسفالت با مقاومت بالا بگویید:
مصنوعات ساخته دست بشر همواره می توانند توسط متخصصان و مهندسان با تحقیق و مطالعه و آزمایش با کمیت و کیفیت بالاتری به جوامع انسانی عرضه شود و موجبات پیشرفت را به همراه داشته باشد؛ موضوع آسفالت نیز از این قاعده کلی که همواره راه و روشی بهتر وجود دارد مستثنا نیست.
آنچه در سالهای اخیر در دانشکده های مهندسی عمران ، شیمی و پلیمر (دانشگاه صنعتی امیرکبیر) به وسیله متخصصان پیگیری شده است و همچنان ادامه دارد ساخت آسفالت با کیفیت برتر و ارائه فرمولاسیون های متعدد در هر دوره و دقت در شیوه اجرا و هماهنگ با کارخانجات آسفالت کشور است.
برای این منظور آنچه انتظار می رود این است که تحقیقات در این زمینه که متخصصان رشته های فوق الذکر را همواره به خود مشغول داشته است به طور پیوسته و پویا ادامه یابد و فقط به یک مقطع زمانی بسنده نشود و با تغییر مدیریت ها تغییر نیابد.
موضوع مصالح و قیر در آسفالت از بعد شیمیایی کمتر مورد توجه بوده است و می بایست خواص شیمیایی مصالح و قیر با همکاری متخصصان گرایش راهسازی دانشکده عمران ، گرایش شیمی دانشکده مهندسی شیمی و رشته مهندسی پلیمر مورد بررسی و بازبینی مجدد و دقیق قرار می گرفت.
از سال 1377موضوع پروژه های مختلف آسفالت با کارشناسان عمران ، شیمی و پلیمر مطرح شد و این پروژه ها با فاصله های زمانی مختلف به نتیجه رسیدند که در آینده به متخصصان اجرایی کشور تحویل خواهند شد.
آسفالت های موجود براساس آیین نامه های قدیمی سالهای 1330تا 1340اجرا می شود. در دهه 30حداکثر وزن ماشین های سنگینی که در شهر تردد می کرده اند با بار آن کمتر از 15تن بوده است ، درحالی که درحال حاضر وزن ماشین های سنگین با بار 25الی 30 تن همراه ایجاد فشار ناشی از بار ترافیک ، موجب کاهش عمر دوام آسفالت و در نهایت تخریب زودهنگام آسفالت می شود.
پروژه آسفالت با مقاومت بالا با همکاری شهرداری منطقه 20اجرا شد و طی آن 250تن آسفالت در خرداد سال 1382در یکی از خیابان های پرترافیک تهران در منطقه 20(شهر ری) اجرا شد.
این آسفالت پس از گذشت 20 ماه زیر بار سنگین ترافیک همچنان از عملکرد خوبی برخوردار است. در ساخت این آسفالت از نوعی فیلر مخصوص پوشیده با مواد آلی استفاده شده است و به کمک آن قیر اصلاح می شود.
مواد افزودنی از طریق شرکت سازنده در اختیار شهرداری تهران قرار گرفت و آسفالت مذکور با قیر 60 70در کارخانه آسفالت سازی ساخته شد. با توجه به این که سالانه 30میلیارد تومان هزینه آسفالت ریزی خیابان های تهران می شود؛ با اجرای این پروژه عمر آسفالت حداقل به 2برابر افزایش یافته است.
بدین وسیله سالانه 15میلیارد تومان صرفه جویی در هزینه آسفالت خیابان های تهران می شود. گفتنی است فیلر مخصوص در مقایسه با دیگر مواد مشابه از قیمت پایینی برخوردار است و امکان تولید انبوه آن در ایران میسر است.
مقاومت آسفالت بر چه اساسی سنجیده می شود؛
درباره مقاومت آسفالت ها معیاری به نام عدد مارشال وجود دارد.
به این ترتیب که مقداری از آسفالت های ساخته شده را در قالبهایی با قطر حدود 10سانتی متر می ریزند و در آب 60درجه گذاشته و از بالا تحت فشار قرار می دهند. مقدار فشاری را که این مقدار آسفالت بتواند تحمل کند عدد مارشال می گویند.
این عدد در آسفالت های معمولی به 750تا 800می رسد.
درباره آسفالت با مقاومت بالا این عدد به 1200، 1800و حتی 2100هم رسیده است ؛ البته برای آسفالت های شهری لازم نیست عدد مارشال 2100باشد و 1800هم کفایت می کند. از آسفالتی که مقاومت آن به 2100رسیده باشد می توان در ساخت سدهای آسفالتی بسیار مقاوم استفاده کرد به طوری که با رخ دادن زلزله به خاطر خاصیت الاستیکی آسفالت ، سد هیچ گونه ترکی برنخواهد داشت که مزیتی برای سد است.
آسفالت هایی که در حال حاضر در خیابان ها ریخته می شوند هرچند وقت یک بار نیاز به تعویض دارند؛ به عبارت دیگر عمر مفید آنها چقدر است؛
اگر آسفالت سالمی ساخته شده باشد و اصولی در خیابان ها ریخته شده باشد باید عمر حداقل آن 15سال باشد، اما معمولا مشاهده می شود که در سطح شهر عمر مفید آسفالت ها به 6تا 8ماه بیشتر نمی رسد که دلایل اصلی آن به زیرسازی نامناسب و شیوه اجرای آسفالت برمی گردد.
عمر مفید آسفالت با مقاومت بالا در مقایسه با آسفالت معمولی چقدر است؛
عمر مفید این آسفالت ها تا 2برابر بیشتر از آسفالت های معمولی شده است ؛ البته آزمایش های دیگری هم روی آن در حال انجام است که نتایج آن تا 6ماه آینده مشخص خواهد شد که این آزمایش ها درخصوص افزودن مواد پلیمری به آسفالت است تا در مناطق سردسیر مانع ترک خوردن آن شود.
از طرح روکش آسفالت که دردانشگاه امیرکبیر اجرا شده است بگویید.
آسفالت ها حتی اگر خوب هم باشند بر اثر عوامل طبیعی مثل باران ، نور آفتاب و... دچار خوردگی می شوند و 2تا 3میلی متر از سطح رویی آنها از میان می رود، به طوری که شن و ماسه روی آن بوضوح دیده خواهد شد که اگر به آن رسیدگی نشود، حرکت ماشین ها بر آن باعث بیرون ریختن شن و ماسه درون آسفالت و از میان رفتن آن می شود.
در حال حاضر برای رفع این مشکل آسفالتی به ضخامت 5سانتیمتر در محلهایی که دچار خوردگی شده است ، ریخته می شود که مشکلات زیادی در پی دارد. اول این که هزینه بالایی را تحمیل می کند و دوم این که با ریخته شدن مجدد آسفالت ، دریچه های سطح خیابان ها در گودی قرار می گیرند و موسسات مربوط باید با صرف هزینه آن دریچه ها را بالا بکشند.
به منظور رفع این مشکل دانشگاه امیرکبیر اقدام به ساخت روکش 3میلیمتری از آسفالت با قیر اصلاح شده کرده است که کمک بسیار موثری در این زمینه خواهد بود.
اجرای این روکش هزینه ها را تا 50درصد کاهش می دهد، ضمن این که اجرای آن در مدت زمان کوتاه (2-3 ساعت) در شب و ساعات کم ترافیک امکانپذیر بوده و نیازی به بستن درازمدت خیابان ها نیست.
این روکش ها از افزودن مواد پلیمری و فیلر مخصوص به قیر تولید می شود. این مواد پلیمری را می توان به صورت انبوه در پتروشیمی بندر امام (ره) تولید کرد. طرح روکش به جای آسفالت ، طرح جدیدی است که در اندازه های کوچک در دانشگاه امیرکبیر اجرا شده است.
موفقیت این طرح و پیاده شدن آن در سطح شهر نیازمند کمک و همکاری بی دریغ دستگاه های اجرایی است.
آیا فناوری ساخت آسفالت بامقاومت بالا برای اولین بار به وسیله شما انجام گرفته است؛
بلی. در هیچ جای دنیا نتوانسته اند به روشی که ما مقاومت آسفالت را بالا برده ایم ، مقاومت را افزایش دهند. یعنی این فناوری به صورت اختراعی است که قرار است به نام دانشگاه امیرکبیر به ثبت برسد.
این آسفالت به چه میزانی می تواند در هزینه آسفالت خیابان های شهر صرفه جویی کند؛
سالانه 30 میلیارد تومان هزینه آسفالت ریزی خیابان های تهران است که با اجرای این پروژه عمر آسفالت حداقل به 2برابر افزایش یافته و بدین وسیله سالانه 15میلیارد تومان در هزینه آسفالت خیابان های تهران صرفه جویی می شود.
علاوه بر این ، فیلر مخصوص در مقایسه با دیگر مواد مشابه از قیمت پایینی برخوردار است و در کیسه های 25کیلوگرمی نگهداری می شود و امکان تولید انبوه آن در ایران میسر است.
آیا در حال حاضر امکان استفاده از این نوع آسفالت در شهر وجود دارد و می تواند جای آسفالت های قدیمی را بگیرد؛
بله. همان طور که ذکر کردم مراحل آزمایشی این آسفالت با آسفالت ریزی در یکی از خیابان های پرترافیک شهر ری (منطقه 20 تهران) انجام شده است که پس از گذشت 20ماه عملکرد بسیار خوبی را زیر بار سنگین ترافیک آن منطقه از خود نشان داده است ؛ البته ادامه این کار نیازمند این است که کمیته آسفالت شهرداری همکاری های لازم را مبذول دارد.
فریبا فرهادیان 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
