نمادهای آمریکا ستیزی در ایران

مناسبت خاصی هم نبود و میان حاضران هم چهره متمایزی دیده نمی‌شد، اما در آن میان آنچه برای رسانه‌ها مهم بود شعار مردم پیش از نماز جمعه بود. شب قبل از برپایی نماز، وزاری خارجه ایران و آمریکا با هم دیدار کرده بودند و عده‌ای خوشبین افراطی بودند که می‌گفتند در این نماز حرفی از شعار مرگ بر آمریکا نخواهد بود. اما آن نماز جمعه و وقایع استقبال از رئیس‌جمهور نشان داد دشمنی با آمریکا حداقل در بخشی از جامعه ایرانی بسیار ریشه‌دارتر از این حرف‌هاست. با همه این‌ها پرسش اینجاست که مردم برای مبارزه با شیطان بزرگ چه نمادهایی همراه دارند؟

مرگ بر آمریکا نخستین نمادی است که از همان روزهای اول انقلاب اسلامی همراه مردم ایران بود. شاید بتوان به جرات گفت این شعار مثل شعار مرگ بر شاه و الله‌اکبر در راس شعارهای پرکاربرد آن روزها بوده است. حساسیت بخشی از افکار عمومی بر این شعار به حدی بود که نقل خاطره‌ای از هاشمی مبنی بر موافقت امام برای حذف این شعار با واکنش تند مواجه شد. توضیح این‌که برخی در این سال‌ها معتقد بودند مرگ بر آمریکا نوعی توهین به کشور و ملت آمریکاست، اما در مقابل عده‌ای می‌گفتند سخن ما مقابله با دولت آمریکاست و نه توهین‌های تفسیر شده.

پس از شعار مرگ بر آمریکا، سوزاندان پرچم هم بخشی از حرکت‌های ضد آمریکایی در ایران بوده است. این را بگذارید کنار این‌که گاهی پرچم آمریکا در محل عبور کشیده می‌شد تا لگدمال عابران شود. این حرکت هم البته مخالفانی داشت که معتقد بودند پرچم به ملت تعلق دارد و نباید مورد توهین قرار گیرد. حتی این اواخر دیده شد برخی مسئولان وزارت خارجه چون رامین مهمانپرست مانع از به آتش کشیدن پرچم آمریکا در یک جمع دانشجویی شدند.

اما همین رفتارها رفته رفته به مخالفان آمریکا در کشورهای آسیایی و اروپایی هم سرایت کرد.

عمو سام، نماد شخصیتی آمریکا و روسای‌جمهور این کشور هم سوژه مبارزه مردم علیه آمریکا می‌شوند و هر از گاهی با کشیدن کاریکاتور یا درست‌کردن عروسک آنان، آماج طعنه یا حمله فیزیکی مردم در تظاهرات‌ قرار می‌گیرند. در عین حال ایرانیان در تقویم روزی به نام مبارزه با استکبارستیزی دارند که مراسم تجمع سالانه مقابل لانه جاسوسی آمریکا در این روز برگزار می‌شود. بجز آن مناسبت، زخم‌های دیگری چون واقعه طبس و سقوط هواپیمای مسافربری هم میان روزهای ایرانی مشخص شده تا این نمادها هم به مانعی جدی در روند برقراری مجدد رابطه تبدیل شود.