اسرار زندگی شامپانزه‌ها

شامپانزه منزوی، شامپانزه نیست

پشت این بیان ساده معنای مهمی نهفته است. شامپانزه یک پستاندار اجتماعی است و فقط زمانی که در گروه زندگی می‌کند از یک زندگی غنی برخوردار است و باعث تکامل فیزیکی و مغزی آن می‌شود. آزادی مطلق آنها فقط در جهان‌وحش می‌تواند معنا یابد و تنها پس از بازگشت به محیط طبیعی خود رفتارعادی بروز می‌دهد. شامپانزه‌ها در گروه‌هایی زندگی می‌کنند که بسیار بی‌ثبات هستند و افراد از گروهی به گروه دیگر رفت و آمد می‌کنند. معمولا در گروه‌های 4 تا 14 تایی دیده می‌شوند اما تعدادشان به 40 نیز می‌رسد. تنها ارتباط پایدار و همیشگی، ارتباط بین مادر و فرزند است.

جنگل، پناهگاه طبیعی

جنگل، شامپانزه را از دید دشمنان طبیعی مخفی می‌کند و براحتی غذای مورد نیاز آنها را در اختیارشان قرار می‌دهد. اگر کسی وارد زیستگاه آنها شود، پیوسته حس می‌کند توسط مخلوقاتی که مشاهده نمی‌شوند تحت نظر است. آنها برای حفظ قلمرو زیاد تلاش نمی‌کنند. محدوده زندگی آنها براساس نیازها، منابع غذایی و محل خواب و بدون در نظر گرفتن هیچ گونه دشمنی، تعیین و تقسیم می‌شود. با این حال بین نرهای بزرگ‌تر رقابتی شدید وجود دارد. یک شامپانزه مسن حتی اگر نیروی جسمی خود را به دلیل کهولت سن از دست بدهد، باز هم می‌تواند در راس روابط اجتماعی قرار داشته باشد. آنها زمان زیادی را صرف تمیز کردن یکدیگر می‌کنند که به «جوریدن» معروف است. این کار یکی از مهم‌ترین رفتارهای اجتماعی آنها محسوب می‌شود. فعالیت مهم دیگر یافتن غذاست. آنها درخت‌زی هستند اما همیشه از درختان استفاده نمی‌کنند و از راه‌های کف جنگل که در پی عبور و مرور حیات‌وحش در سال‌های متمادی شکل گرفته، استفاده می‌کنند. در اوگاندا شامپانزه‌ها زمان طولانی‌تری را روی درختان می‌گذرانند، اما در تانزانیا بیشتر وقتشان را روی زمین سپری می‌کنند. شامپانزه‌ها با عضلات بسیار تکامل یافته صورت، قادر به بیان احساسات بی‌شمار و متنوعی هستند. همچنین آنها می‌توانند زبان اشاره را درک کنند و تا حدودی می‌توان از طریق این زبان با آنها صحبت کرد. هر چند در یک روز آنها قادر به تفسیر بیش از 34 اشاره نیستند.

علی ترک قشقایی