«هر روز بهتر از دیروز» چه‌ شد؟

همه چیز از مرداد 1373 شروع شد، وقتی اولین موبایل‌ها به راه افتاد و ایرانیان با این پدیده ارتباطی جدید آشنا شدند. در آن زمان هنوز شغلی به نام موبایل‌فروشی رسمیت نداشت، تعداد محدودی تلفن‌های همراه در دست مردم بود، اما در همان زمان شرکت مخابرات به متقاضیان هم خط تلفن می‌داد و هم گوشی که این گوشی‌ها یا گوشی‌های نوکیا بود یا گوشی‌های صاایران.

صاایران به عنوان پرچمدار تولید گوشی‌های ایرانی طی سال‌های اولیه سهم عمده‌ای در بازار تولید گوشی‌های تلفن همراه داشت. گوشی‌های این شرکت در همان سال‌های ابتدایی عرضه سیمکارت در ایران توسط شرکت صاایران وابسته به صنایع دفاع و تحت لیسانس ساژم فرانسه تولید شد، اما موانع بسیاری پیش روی این کالای ایرانی قرار داشت که مانع آن شد که این گوشی‌ها با استقبال روبه‌رو شود. با این که در آن زمان آنچنان خبری از رقبای سرسخت دیگر در این عرصه نبود، اما مشکلاتی همچون تعرفه و قاچاق کالا و فراهم نبودن زیرساخت‌ها، سدی محکم در برابر تولید این محصول ایرانی شد.

تولید گوشی صاایران با وجود حمایت‌های موجود متوقف و زمینه برای واردات گسترده این کالا فراهم شد. سرانجام نیز شرکت صاایران مجبور شد گوشی تلفن همراه را از سبد تولید خارج کند تا رقبای کره‌ای، چینی و فنلاندی جای این برند ایرانی را بگیرند.

با این حال برند صاایران برندی نیست که به این آسانی‌ها از چرخه رقابت خارج شود. این شرکت سال 1351 تاسیس شد و یکی از اهداف بزرگ آن تولید لوازم خانگی و تجهیزات الکترونیکی مورد استفاده برای مصرف‌کننده نهایی به شمار می‌رفت. پس از انقلاب هم صاایران همچنان براساس همین هدف‌گذاری عمل کرد و حالا شرکت صنایع الکترونیک ایران (صاایران) شرکتی وابسته به وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است که علاوه بر تولیدات نظامی پیشرفته، تولیدات الکتریکی نیز برای بازار داخل فراهم می‌کند. صاایران بزرگ‌ترین شرکت ایران در زمینه صنایع الکترونیک به شمار می‌رود و شامل زیرمجموعه گسترده‌ای از شرکت‌های تولیدی و مراکز تحقیقاتی است.

پنج شرکت‌ صنایع الکترونیک شیراز، صنایع مخابرات ایران، صنایع قطعات الکترونیک ایران، شرکت ایزایران و صنایع اپتیک اصفهان در زیر مجموعه این شرکت قرار دارد و این شرکت از تولید انواع تلویزیون، مانیتور و رایانه گرفته تا تجهیزات ماهواره‌ای در حال فعالیت است. علاوه بر آن صنایعی همچون صنعت شبیه‌سازها، ردیاب، تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی و کارخانه قطعات پلیمری را در زمره کار خود دارد.

با این حال واقعیت این است گرچه صاایران با گذشت زمان به توانمندی‌های خاصی دست پیدا کرد، اما نتوانسته است به شرایط مناسبی در نزد مصرف‌کنندگان خانگی برسد. محصولات الکترونیکی صاایران در بخش‌های نظامی و تکنیکی از خوشنامی خوبی برخوردارند و این شرکت توانسته است در حد بسیار بالایی محصولات خود را ایرانیزه کند. ‌اکنون بخش عمده‌ای از محصولات این شرکت به کشورهای منطقه صادر می‌شود، اما با وجود این در بخش لوازم خانگی و الکترونیکی عمومی این محصولات رقیب خارجی هستند که سهم شرکت‌های داخلی مانند صاایران را از آن خود کرده‌اند. موفقیت‌های این برند در صنایع نظامی اعتبار خاصی به این شرکت داده است و از این رو اعتبار این برند ایجاب می‌کند که در دولت جدید حمایت‌های لازم از آن صورت بگیرد تا ایرانیان صدای زنگ آشنای صاایران را بشنوند.