در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
بازار گیج کننده رایانه
فراموش نکردهایم زمانی که با موفقیت امتحانات پایان سال را پشتسر میگذاشتیم و با اشتیاق وصف نشدنی منتظر دریافت جایزه از پدر و مادرمان بودیم. چه احساس خوبی بود که آن را تا امروز هم پس از گذشت چند دهه به خاطر داریم؛ جامدادی، توپ فوتبال، ساعت، تنیس و... بهترین هدیههایی بودند که از پدر و مادر یا حتی گاهی پدربزرگ و مادربزرگمان گرفتیم.
حالا باز هم با فرارسیدن تابستان، شور و شوق خاصی را تجربه خواهیم کرد، اما به دلیل موفقیت دلبندانمان، این بار خود ما هستیم که باید جایزهای بدهیم، اما نه جایزههای دوران کودکی خودمان چون بسیاری از آنها امروز برای دلبندانمان جذابیت نداشته و هیچ جایگاهی نیز در زندگی آنها ندارد. هماکنون فرزندانمان در عصر تکنولوژی به دنبال صفر و یکهایشان هستند و به عنوان جایزه قبولی امتحانات پایان سال یا قبولی دانشگاه گوشهچشمی به رایانه و همرزمانش مثل لپتاپ و تبلت دارند.
این لوازم همبازیهای عصر ارتباطات کودکانمان بوده و دنیای دیجیتالی آنها را با دنیای آنالوگ گذشته ما متفاوت کردهاند.
به هر حال زیستن در عصر تکنولوژی و ارتباطات نیازمند به کار گرفتن لوازم و ابزاری خاص نیز هست، بنابراین حالا که دنیای دیجیتال به زندگی ما راه یافته و ظاهرا همه چیز را به خود وابسته کرده و حالا حالاها هم قصد خروج از آن را ندارد، باید به حضور این ابزار و لوازم در زندگی رومزه خود عادت کنیم.
پس اگر از آن دسته والدین هستید که برای هدیه قبولی فرزندانتان به خریدن رایانه فکر میکنید یا این که خودتان قصد خرید رایانه دارید، بیتردید نیازمند اطلاعاتی اولیه در این زمینه هستید، پس با صفر و یکهای پرونده امروز «جامجم» همراه شوید تا از راز و رمز و چگونگی خرید رایانهای مناسب آگاه شوید؛ هرچند این پرونده قصد بررسی تخصصی این لوازم را ندارد و این موضوع از حوصله بحث ما خارج است، اما اطلاعات کاربردی و مفید آن برای شما راهگشاست تا در این بازار مکاره که بسرعت ثانیه رو به پیشرفت است، دچار سردرگمی نشوید.
نیازمان را بشناسیم
برای خرید رایانه همیشه وقت هست، بنابراین هرگز عجله نکنید و قبل از این که دست به جیب شوید و سفارش دهید، خوب دقت کنید. هیچ تردیدی نیست که بودجهای مشخص برای این کار اختصاص دادهاید، بنابراین ابتدا از خودتان بپرسید این رایانه به چه منظور خریداری خواهد شد و قرار است چه کسی از آن استفاده کند و چه کاری برایمان انجام دهد. بعد طبق این تعریف و با توجه به نیازهایتان اقدام کنید.سن کاربر رایانه، اولین گزینهای است که باید بررسی کنید. در مقطع دبستان، راهنمایی، دبیرستان، دانشگاه و بالاتر هر کدام نیازمند توانایی خاصی از رایانه خود هستند و باید متناسب با آن رایانه مورد نظرمان را انتخاب کنیم، اما یک یا دو کاربرد بین اکثر کاربران این وسایل یکسان است؛ اول استفاده از رایانه و دسترسی به دنیای مجازی و دوم سرگرمشدن با بازیهای دیجیتالی آن. پس از آن کاربردهای علمی و تخصصی هم در گزینههای انتخابی شما دخیل هستند. بهترین راه خرید رایانه، تعیین انتظارات شما از رایانهای است که قصد خرید آن را دارید.
رایانهها چند گروهند؟
به طور کلی و در حال حاضر رایانههای موجود در بازار به دو گروه غیرقابل حمل (PC) و قابل حمل تقسیم شدهاند. پیسیها جزو گروه غیرقابل حمل و لپتاپ و نتبوک هم جزو قابل حملها هستند. اگرچه هماکنون لپتاپ و نتبوک بیشتر بازار رایانه را در اختیار دارد، اما پیسیها یا همان کامپیوترهای خانگی معروف هم در بازار سهم عمدهای را به خود اختصاص دادهاند. به این معنی که بیشتر کارهای اداری و تجاری از طریق کامپیوترهای غیرقابل حمل صورت میگیرد.
13 یار رایانهای
بدون تردید همگی میدانیم رایانهها از هر نوعی که باشند، از کنار هم قرار گرفتن تعدادی قطعه یا همان سختافزار به وجود آمده و حاصل همکاری این قطعات است که باعث رضایت خاطرمان از دنیای صفر و یک خواهد شد.
بنابراین بجاست پیش از خرید، شناختی هرچند ابتدایی از قطعات داخلی رایانهای که قصد خرید آن را داریم، داشته باشیم. به طور کلی اگر از موضوع رایانههای تخصصی که صرفا برای مقاصد تجاری مثل ساخت انیمیشن، طراحی سازههای علمی یا حتی علم پزشکی از آنها استفاده میشود بگذریم، به استفاده خانگی و عام خواهیم رسید. رایانههای خانگی از قطعاتی چون جعبه یا همان کیس و پاور، مادربورد، حافظه جانبی (هارد)، کارت صدا (هم اکنون بیشتر مادربورد ها دارای کارت صدا به صورت« آن بورد onboard » هستند )، کارت گرافیک، حافظه کوتاه مدت (رَم)، مودم، دیسکخوان یا درایو نوری ، موس، مانیتور، پردازشگر اصلی (سیپییو) ، کیبورد و اسپیکر تشکیل شدهاند.
از این رو هر کدام از این قطعات مسئول انجام وظیفهای خاص هستند که هنگام کنار هم قرار گرفتنشان میتوانند به کاربر خود سرویسدهی مناسبی داشته باشند. به یاد داشته باشیم این قطعات هرچه بیشتر با یکدیگر سازگار و متناسب باشند، بازده بهتری خواهند داشت. به عنوان مثال اگر یک سیپییو که با سرعت کمی کار میکند برای سیستمی که از کارت گرافیک بسیار قوی و حافظه جانبی بالایی برخوردار است به کار گیریم نباید هرگز انتظار لذت بردن از برخی بازیهای رایانهای را از این سیستم داشته باشیم چون قطعات آن هرگز با هم تناسبی ندارند.
این قطعات در کنار هم رایانه شما را تشکیل میدهند که بررسی تخصصی و تواناییهای متفاوت آنها از حوصله این بحث خارج و نیازمند اطلاعات تخصصی فراوانی است. البته برخی لوازم مثل دوربین، اسکنر و پرینتر هم جزو قطعات رایانه شماست و به دلیل ضرورت و نیاز کارتان به آنها توجه میکنید و جزو قطعات اصلی رایانه شما نخواهند بود. لازم به یادآوری است این 13 قطعه معروف رایانهای ما به هر حال به نوعی با تغییراتی در هر دو گروه رایانههای قابل حمل و غیر قابل حمل استفاده میشود.
گرانترین، لزوما بهترین نیست
پس از آشنایی با قطعات مختلف و توصیف کلی آنها بد نیست به بازار رایانه سری بزنیم، اگرچه بازارهای رایانه در پایتخت و دیگر شهرها به چند نقطه خاص شهر محدود شده، اما به جرات میتوان گفت همین چند بازار هم توانسته نظر کل خریداران را به خود جلب کند. اگر با همین اطلاعات اولیه راهی بازار میشوید و به دنبال خرید رایانه هستید، با انبوهی از تبلیغات و اطلاعات چاپی در زمینه خرید رایانه و قطعات مختلف در این مراکز مواجه میشوید.
متاسفانه طبق عادتی بسیار نادرست، برخی عقیده دارند هر چه رایانهای گرانتر تهیه کنیم، بهترین را خریدهایم، حال آن که برخی قطعات و یارانهها اگرچه گران هستند، اما توان پاسخگویی نیازهای شما را ندارند و برای مصارف خاصی طراحی شدهاند. به عنوان مثال میتوان به رایانههای اپل در این زمینه اشاره کرد که این نوع رایانهها معمولا برای مصارف خانگی استفاده نمیشوند این نوع از رایانه به دلیل توانایی یا طراحی خاص خود، فقط مصارف اداری یا تجاری دارد. بنابراین هرگز فکر نکنید با خریدن بالاترین مدل و گرانترین رایانه میتوانید بهترینها را در اختیار داشته باشید، چون فقط پول هدر دادهاید.
خودتان تصمیم بگیرید نه اینکه فروشنده برایتان تصمیم بگیرد
حال که وارد بازار رایانهای شده و نیاز خودتان را به فروشندگان این بازارهای صفر و یکی میگویید، اولین سوال آنها توان مالی شماست بیآن که از مورد استفاده شما باخبر باشند؛ پس از آن گزینههای بسیاری را به شما معرفی میکنند و با این توضیح که مثلا فلان قطعه جدید آمده و تا چند سال آینده هم نیازی به تعویض آن نخواهید داشت، سعی میکنند شما را به فروش اجناسشان متقاعد کنند، حال آن که شاید حاصل این توصیهها رایانهای بسیار متفاوت از نیاز شماست و پس از مدتی از تصمیم یا خرید خود پشیمان خواهید شد و با کلی هزینه نمیتوانید از خرید خود لذت ببرید. رایجترین روش فروشندگان قطعات رایانه در قانع کردن مشتری جهت خرید، پیشنهاد قطعات با آخرین تکنولوژی و ظرفیت است. بنابراین اگر به بازارهای معروف خرید کامپیوتر سری زده باشید این جمله را بارها میشنوید که میگویند: «حالا که فلان مقدار پول میدهید با چندده هزار تومان اضافهتر میتوانید آخرین مدل را تهیه کنید؛ بیآن که آنها از نیاز واقعی شما آگاهی داشته باشند.» پس خوب توجه کنید برای تهیه یک رایانه خانگی حداقل شما به 13 قطعه اصلی نیاز دارید. حال اگر برای هر کدام چندده هزار تومان اضافهتر از پیشبینی خود هزینه کنید، سرجمع چقدر هزینه کردهاید و در نهایت چه رایانهای را به خدمت خواهید گرفت؟
قطعات غیراصلی، بازار قطعات رایانه را تسخیر کردهاند
همانطور که میدانید دنیای رایانه هر لحظه در حال تغییر و گسترش است و به واسطه این رشد مصرف، قطعات و لوازم متنوعی هم وارد بازار میشود که زمینهساز تقلب و سوداگری را برای سودجویان فراهم کرده است. طبق آمار هماکنون بسیاری از قطعات موجود در بازار رایانه غیراصل هستند و به طور قاچاق واردبازار شدهاند هر چند شناخت و تشخیص اصالت قطعه رایانه نیازمند تخصص و دانش فراوان است، اما با یکی دو روش ساده میتوان از سلامت قطعات آگاهی حاصل کرد. یکی از روشها، خرید از نمایندگیهای معتبر فروش قطعات و دومین روش توجه به گارانتی قطعات است. بنابراین به یاد داشته باشید اگر قصد خرید قطعات را دارید فقط از نمایندگیهای اصلی خرید کنید و قطعاتی با گارانتی معتبر تهیه کنید.
مواظب برقگرفتگی باشید
به طور کلی رایانه و قطعات الکترونیکی بسیار حساس و نیازمند مراقبتهای خاصی است، کوچکترین نوسان برق برای خطرساز شدن آنها کافی است، بنابراین طبق عرفی که در جامعه وجود دارد معمولا این قطعات قابلیت تعویض نخواهند داشت، اما طبق همان عرف در بازار رایانه بعضی از قطعهفروشان مدت زمانی را برای تست برخی قطعات مثل هارد دیسک در نظر میگیرند تا خریدار در صورت اشکال در قطعه خریداری شده آن را به فروشنده بازگرداند و جایگزین دریافت کند. یا این که قطعه مورد نظر را مقابل خریدار تست میکنند و سالم تحویل او میدهند و کار به پایان رسیده و از آن پس مسئولیت با شرکت گارانتیکننده قطعه خواهد بود. پس این قانون را همیشه به خاطر داشته باشید.
به گارانتی قطعات توجه کنید
اگر خریدار قطعات هستید یا این که رایانهای را خریدهاید، بدون تردید بیشتر آنها گارانتیدار هستند و در صورتی که اشکالی در کار باشد شرکت گارانتیکننده مسئولیت پاسخگویی به شما را به عهده خواهد داشت.
به طور کلی ،گارانتی اقلام مورد نظر از اصلیترین دغدغههای کاربران است. چون در بیشتر موارد دارنده قطعه یا رایانه به صحیح استفاده نکردن از وسیله محکوم شده و مجبور به پرداخت هزینه تعمیر یا تعویض قطعه است. بنابراین مدتی است بخصوص در بازار لپتاپ و تبلتها، پای بیمه هم به میان آمده است و با خرید یک محصول، در واقع شما هم گارانتی جنس خریداری شده را دریافت میکنید و هم مبلغی بابت بیمه آن میپردازید و آن را بیمه میکنید. اینجاست که بیمه به یاری او خواهد آمد و با پرداخت بخشی از خسارت، مانع از هزینه کردن دوباره خریدار میشود.
خودمان نصب کنیم یا نصب شده بخریم
جای تردیدی نیست که اگر اطلاعات کافی از نصب و راهاندازی سیستم سختافزار رایانه (پیسی) مورد نیاز خود دارید، بهترین راه آستین بالا زدن و دست به کار شدن است، اما اگر با دنیای صفر و یک زیاد آشنا نیستید، درباره رایانههای خانگی (PC)، بهترین گزینه برای شما، خرید قطعات و نصب آن از سوی افراد آشنا به کار بوده و طبیعی است این کار برای شما هزینهای دربر خواهد داشت.
به یاد داشته باشید اگر کل قطعات را از یک فروشگاه بخرید، برخی فروشندگان بازار کامپیوتر ایران هستند که به عنوان خدمات جانبی نصب و راهاندازی سیستم را به رایگان انجام میدهند. اما اگر مشتری لپتاپ یا تبلت هستید، نصب و راهاندازی قطعات در کار نیست. هرچند در مواردی خاص میتوانید برخی قطعات آنها را مانند PC به دلخواه تغییر دهید، اما این موضوع بین خریداران عمومی طبیعی نیست و البته در بسیاری موارد نیازی هم به این کار نخواهید داشت.
رایانه خانگی، نوتبوک یا تبلت؛مساله این است!
هرچند تقریبا یک یا دو دهه است که نوتبوک جای رایانههای خانگی یا همان پیسیهای معروف را در منزل گرفته و تبلتها هم با توجه به کاربردشان متقاضی زیادی دارند، اما تعیین تکلیف نهایی برای خرید رایانه خانگی به عهده خریدار است و با توجه به نیازهایش اقدام به خرید خواهد کرد، اما بد نیست دوباره نگاهی به اصل ماجرا داشته باشیم چون در حال حاضر جنگ واقعی بین لپتاپ و تبلت است.
طبق تعریف عمومی لپتاپها با توجه به امکانات خود امکان تولید محتوا و کارایی همانند پیسیهای خانگی داشته و توانایی تولید همه نوع اطلاعات را دارند، اما تبلتها دنیایی متفاوت دارند چون این وسیله صرفا برای دسترسی به اطلاعات و مصرف اطلاعات در دنیای مجازی طراحی شده که همین موضوع جایگاه متفاوتی را برای آن ایجاد کرده است. از این رو هنوز هم لپتاپها یکهتاز میدان خریداران خانگی هستند و خودنمایی میکنند.
به دنیای نرمافزار خوش آمدید
پس از انتخاب قطعات و خرید رایانه موردنظرتان با توجه به بودجه و منظور استفاده آن، حالا به دنیای بیانتهای نرمافزار خوش آمدید؛ دنیایی که فعالان عرصه صفر و یک را نیز به دو گروه سختافزار و نرمافزار فروش تقسیم کرده و بسیاری را به خود مشغول کرده است.
برای استفاده از رایانه خود بدون هیچ تردید به سیستم عامل نیاز دارید و پس از آن نوبت به ویروسکشها و نرمافزارهای office و فتوشاپ یا بازیها خواهید رسید.
هرچند این بخش نیز برای شما هزینهساز است، اما به خاطر داشته باشید تا حد ممکن از دو نرمافزار سیستم عامل و ویروسکش به صورت اورجینال (اصلی) استفاده کنید، چون با این کار خودتان را از تعویض و نصب مجدد این دو نرمافزار مهم بیمه میکنید.
جای تردیدی نیست که ناآشنایی کاربران تازهکار و کنجکاوی آنها باعث ایجاد اشکال در کارایی برخی از این نرمافزارها میشود که شایعترین آنها نصب مجدد ویندوز معروف خودمان است، به همین دلیل از فروشنده بخواهید وقتی کار نصب و راهاندازی رایانه شما تمام شد ایمیجی از هارد رایانه برایتان تهیه کند تا در مواقع لزوم بسادگی بتوانید رایانه را ساماندهی و بهروز کنید.
عماد عزتی / جام جم
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
