چهره ترسناک ​آفت‌کش‌ها

مدتی بود​ حشره‌کش‌های نئونیکوتینوید به دلیل نگرانی فزاینده جوامع زیست‌شناسی درباره اثر مخرب این حشره‌کش‌ها روی زنبورهای عسل و کاهش جدی جمعیت این حشرات سودمند در صدر اخبار بودند و در نتیجه این اخبار اتحادیه اروپا از آوریل امسال استفاده از این حشره‌کش‌ها را به مدت دو سال ممنوع اعلام کرد.

مطالعه پروفسور گولسون تحت عنوان مروری بر خطرات محیطی ناشی از استفاده حشره‌کش‌های نئونیکوتینوید در مجله بوم‌شناسی کاربردی به چاپ رسیده و نشان می‌دهد که صدمات ناشی از استفاده این سموم بر کاهش جمعیت زنبورهای عسل فقط گوشه‌ای از آثار مخرب این سموم بر طبیعت است.

از نئونیکوتینویدها معمولا به‌عنوان پوشش بذر استفاده می‌شود تا بذر از خطر آفات در امن باشد. اما بیش از 90 درصد مواد فعال این ترکیب وارد خاک شده و از آنجا وارد آب‌های زیرزمینی می‌شود؛ جایی که سال‌ها در آنجا ایستادگی کرده و خواهد ماند.

در نتیجه تحقیقات پروفسور گولسون برای اولین بار اطلاعات مربوط به میزان تداوم محصولات نئونیکوتینویدی تولید شده توسط کارخانه Bayer در خاک به صورت گسترده در دسترس عموم قرار گرفت. این اطلاعات برای اولین بار و در طول تحقیقات کمیته بازرسی محیطی پارلمان انگلستان برملا شد.

براساس این اطلاعات اگر از نئونیکوتینوید‌ها به طور منظم استفاده شود غلظت آنها در خاک به حدی می‌رسد که به‌مراتب بیش از مقداری است که ​ روی خاک باعث مرگ زنبورهای عسل شده و در عمل خطری برای بی‌مهرگان موجود در خاک و سلامت خود خاک محسوب می‌شود.

پروفسور گولسون می‌گوید: هر آفت‌کشی که می‌تواند سال‌ها دوام آورده و در خاک ترویج پیدا کند و پس از آن به آب‌های زیرزمینی راه یابد به احتمال زیاد اثری فراتر از هدف قرار دادن آفت‌ها دارد. این امر بویژه زمانی اهمیت می‌یابد که بدانیم این آفت‌کش‌ها برای موجودات غیرهدف بسیار سمی هستند.

به عنوان مثال یک میلیاردم نئونیکوتینوید ایمیداکلوپراید در نهرها برای کشتن حشرات یک روزه (Mayfly) کافی است.

این مطالعه نشان می‌دهد این سموم خطراتی برای پرندگان دانه‌خوار نظیر کبک دارد که خوردن فقط چند دانه آغشته به نئونیکوتینوید کافی است تا دوز کشنده‌ای از سم را وارد بدن پرنده کند. این شواهد آخر اثربخشی ممنوعیت دو ساله اتحادیه اروپا در استفاده از این سموم روی محصولات گلدار را زیر سوال می‌برد.

گولسون می‌گوید: نئونیکوتینوید هنوز هم به طور گسترده‌ای در غلات استفاده می‌شود، به طوری که اثرات زیست محیطی گسترده‌تر آنها احتمالا ادامه خواهد یافت.

با توجه به طول عمر این ترکیبات حتی پس از ممنوعیت مطلق بازهم می‌تواند سال‌ها در خاک باقی بماند بنابراین ممنوعیت دو ساله به‌مراتب زمان بسیار کوتاهی برای دستیابی به هر نوع منفعت ناشی از استفاده نکردن از این سموم است.

هنوز به طور کامل مشخص نشده که این مهلت دو ساله به منظور دستیابی به چه هدفی بوده است. پروفسور گولسون به نبود شواهد در دسترس عموم در مورد اثربخشی نئونیکوتینوید‌ها اشاره می‌کند.

او می‌گوید: مطالعات ایالات متحده حاکی است که پوشش نئونیکوتینویدی دانه‌ها ممکن است اثربخشی خاصی نداشته یا هزینه‌های آن بیشتر از سود حاصل شده ناشی از عملکرد محصول باشد.

منبع:physorg 
مترجم: آتنا حسن‌آبادی