جریان سیال ایده‌های تازه

اما انگار حرف‌های تازه خیلی وقت است که تمام شده. بجز اخبار و رویدادها و برنامه‌هایی که درباره مسائل روز هستند، دیگر پیام تازه‌ای وجود ندارد. سریال‌های تلویزیونی قصه‌های زیادی برای مخاطبان خود تعریف کرده‌اند، فیلم‌ها هم مضامین همیشگی بشر را در قالب‌های‌ مختلف روایت کرده‌اند، اما این در حالی است که تلویزیون باید سرگرم‌کننده باشد، به مخاطبش لذت بدهد و بتواند من و شما را پای برنامه‌هایش بنشاند؛ کاری که در دنیایی که بیشتر حرف‌‌ها گفته شده، چندان ساده نیست.

نو شدن در دوره حرف‌های تکراری و کهنه‌ کار چندان ساده‌ای نیست. نه‌تنها در کشور ما که در همه دنیا مدیران رسانه‌ها و شبکه‌های تلویزیونی با این چالش عمیق مواجه‌‌اند و به همین دلیل است که تلاش دارند به هر شیوه و براساس سیاست‌های خاص خودشان برنامه‌هایی تولید و عرضه کنند که مخاطب را از دست ندهند. برخی از شبکه‌های تلویزیونی دنیا برای گفتن حرف‌های تازه به سراغ داستان‌ها یا ماجراهای غیرمتعارف می‌روند و گاهی از چارچوب‌های اخلاقی عبور می‌کنند تا حرفی تازه و هیجان‌انگیز بگویند. این شبکه‌ها داستان‌هایی را به نمایش می‌گذارند که هیجان و تازگی را به قیمت درهم ریختن حریم امن خانواده‌ها یا حرمت انسان بودن ایجاد می‌کنند و برخی دیگر به راهی می‌روند که ادبیات در سال‌های اخیر طی کرده است.

در دنیای ادبیات که قدمتی بسیار طولانی‌تر از رسانه‌های تصویری مانند تلویزیون و سینما دارد، سال‌ها پیش ایجاد طراوت در شیوه روایت، جای گفتن حرف‌ تازه را گرفت و سبک‌های مختلف متولد شدند؛ از رئالیسم جادویی و جریان سیال ذهن گرفته تا داستان‌های ده کلمه‌ای! تلویزیون هم برای نگه داشتن مخاطب، چاره‌ای ندارد جز یافتن شیوه‌های تازه و قالب‌های نو.

برنامه‌های تلویزیون می‌توانند همان مفاهیم همیشگی را در ساختاری تازه و با شیوه‌های نو به مخاطبان خود ارائه کنند. به عنوان مثال شخصیت‌هایی مانند هانسل و گرتل، فاوست، ژان والژان و گالیله برای آنها که اهل مطالعه هستند، شناخته شده است و برای آنها که اهلش نیستند جذابیتی ندارد، اما وقتی نویسنده‌ای مانند حسین کلهر همین قصه‌های هزار بار گفته را با لحن و بیانی تازه برای مخاطب رادیو هفت روایت می‌کند، همه مخاطبان محظوظ می‌شوند؛ آنهایی که شخصیت‌ها ذکر شده را می‌شناسند، یک بار اطلاعاتشان را مرور می‌کنند و آنها که نمی‌شناسند برای خواندن و شناختن مشتاق می‌شوند.

دنیای ما پر از چیزهای کهنه، عادت‌ها و بدیهیاتی است که یک برنامه تلویزیون به‌سادگی می‌تواند برای آنها قالبی تازه طراحی کند و به نمایش بگذارد.

آذر مهاجر / گروه رادیو و تلویزیون