واکاوی تلویزیونی یک میراث باشکوه

این برنامه شنبه‌ها ساعت 22 در قالب گفت‌وگوهایی با حضور استادان حوزه و دانشگاه، ریشه‌ها و زمینه‌ها، نقاط عطف انقلاب اسلامی، جریان روشنفکری، امام و اقتصاد، اشرافیگری و ساده‌زیستی، علل ریزش‌ها و رویش‌ها و زندگی عوام و خواص را با حضور کارشناسان مورد واکاوی قرار می‌دهد و دستاوردها و پیامدهای آن را بررسی می‌کند.

کار تولید برنامه میراث از اوایل تابستان سال گذشته با پیشنهاد معاونت سیما و با تشکیل اتاق فکر آغاز شد. تشکیل این اتاق که با حضور صاحب‌نظران و اندیشمندان در حوزه‌های مختلف شکل گرفت، نقطه آغازی برای تبیین و تشریح افکار حضرت امام(ره) در برنامه و شروع مراحل پیش از تولید بود. بعد از تشکیل اتاق فکر و طراحی موضوعات و بخش‌های آن، تولید برنامه در دی سال گذشته آغاز شد.

علیرضا نادعلی، رئیس کانون اندیشه جوان و مدیرمسئول مجله زمانه اجرای برنامه را به عهده دارد که به دلیل تسلط بر محتوای برنامه و قدرت بیان، بخوبی از اجرای این برنامه برآمده است. یکی از ویژگی‌های این برنامه که در بسیاری از برنامه‌های گفت‌وگومحور کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، تقسیم و زمان‌بندی برای مهمانان برنامه و چرخاندن کلام و سوژه میان افراد حاضر در برنامه است تا سوژه برنامه و هدف آن بخوبی منعقد شود.

دکوری که برای این برنامه در نظر گرفته شده است، بر اساس حیاط منزل امام خمینی(ره) در جماران طراحی شده و ابعاد واقعی آن حیاط در این دکور پیاده‌سازی شده است که میزگردهای برنامه در چنین فضایی اجرا می‌شود. این دکور که به دلیل مذکور، هم حس نوستالژیک بینندگان را برمی‌انگیزاند و هم با محتوای برنامه همخوانی دارد، به لحاظ بصری هم بسیار مناسب و جذاب است، چرا که در پلان مستطیل- مربعِ حیاط، دایره‌ای قرار گرفته است که چشم را در فضا می‌چرخاند و اگرچه همه چیز ثابت است، اما تحرک ایجاد می‌کند تا این برنامه گفت‌وگومحور را از یکنواختی این دست برنامه‌ها نجات دهد.

اگرچه یک دکور خوب به ابعاد بصری برنامه کمک فراوانی می‌کند، اما بدیهی است به‌تنهایی برای جذاب کردن یک برنامه مستند- ترکیبی کفایت نمی‌کند. برنامه میراث با استفاده از کارشناسان و محققانی که در این زمینه صلاحیت کافی دارند، بخوبی از عهده تحقق رسالت این برنامه برآمده است، اما با استفاده از چند المان دیگر که از ویژگی برنامه‌های ترکیبی است، می‌تواند پربارتر و تاثیرگذارتر و در عین حال برای بیننده جذاب‌تر باشد. به عنوان مثال استفاده از وله، ترانه‌های مناسب که با محتوای برنامه همخوانی داشته باشد، استفاده از گزارش‌های مردمی و تصاویر آرشیوی و مستند ابعاد دیگری به این برنامه خواهد داد. در این میان تصاویر آرشیوی که از سخنرانی‌های مختلف، زندگی و شیوه معیشت امام خمینی(ره) وجود دارد، به برنامه رنگ و بوی دیگری بخشیده است.

بخش دیگری که وجود آن نظریات ارائه شده را از تک‌صدایی بودن خارج می‌کند، استفاده از ارتباطات تلفنی است. این ارتباطات می‌تواند با دیگر صاحب‌نظران در حوزه مورد بحث برنامه باشد یا با خواندن و مطرح کردن سوالات مردم و بینندگان تا ارتباطی هرچند غیرزنده، میان عوامل تولید و بینندگان شکل بگیرد تا آن را از شکل برنامه‌های پیش ساخته که به صورت یک پکیج آموزشی به مخاطب ارائه می‌شود و جایی برای پرسش و پاسخ و احساس نیاز از طرف مصرف‌کننده باقی نگذاشته‌ است، خارج کند. همچنین بخشی از این گفت‌وگوهای ضبط شده که همگی در دکور مذکور است، می‌تواند در مکان‌های مختلف همچون اداره‌ها و سازمان‌های مربوط یا حتی در فضاهای باز تهیه شود و در لابه‌لای برنامه روی آنتن برود.

مریم رها