دنیای متفاوت فیلم تلویزیونی

درخشانی در این کار یکی از بهترین بازی‌های خود را ارائه کرده بود و انتخاب خوب و درست بازیگران در کنار فیلمنامه‌ای منسجم از نقاط قوت کار به حساب می‌آمد. شاید قضاوت تله‌فیلم این کار درست نباشد و بهتر باشد که همچنان نابرده رنج را یک سریال موفق قلمداد کنیم تا یک تله‌فیلم، چرا که در نسخه 90 دقیقه‌ای که از کار پخش شد، موارد و نکات زیادی حذف و مغفول ماند و ایراد آن بی‌شک متوجه سازندگانش نبوده و نخواهد بود.

یک دماغ ناقابل: همواره نگاه به پدیده‌های روان‌شناختی و آسیب‌های جدی اجتماعی دستمایه خوبی برای فیلمسازان و تله‌فیلمسازان بوده تا به‌واسطه رسانه و مدیومی که در اختیار دارند، این معضلات را مطرح و عنوان کنند. در این میان، بسیاری از سازندگان برای فرار از گزند اعتراض و سرزنش به زبان طنز روی می‌آورند تا در لوای کمدی و خنده حرف خود را هم مطرح کنند. یکی از این موارد، تله‌فیلمی است با عنوان یک دماغ ناقابل که کارگردانی آن را مجتبی چراغعلی به عهده داشته؛ فیلمسازی که ظاهرا از مسیر خود راضی است و در ساخته‌های قبلی خود نیز از همین روش یعنی بیان معضلات اجتماعی با زبان طنز بهره برده است. اما مشکل آثار او و همین یک دماغ ناقابل که جمعه دهم خرداد از شبکه سه پخش شد و محصول سال 90 به حساب می‌آید، این است که در سطح باقی می‌ماند و به هدف نهایی نمی‌رسد. در این کار نیت بسیار محترم و قابل قبول است و سعی دارد با نگاهی متفاوت به مقوله جراحی بینی و زیبایی بویژه در میان خانم‌ها بپردازد، اما در مرحله اجرا میان طرح مساله و جذب مخاطب بیشتر به‌واسطه طنز و کمدی گرفتار می‌ماند و همین باعث سطحی‌نگری کار می‌شود.

وقت بزرگ‌شدنه: تله‌فیلمی به کارگردانی ژرژ هاشم‌زاده که یکی از قدیمی‌ترین و باسابقه‌ترین دستیار کارگردانان سینمای ایران به حساب می‌آید و در این تله‌فیلم سعی داشته از تمام تجربیات خود به نحو شایسته استفاده کند. فیلمی کمدی با بازی جواد عزتی در نقش اصلی که روایتگر داستان پیرپسری با نام صدری است که با دوست صمیمی‌اش اسد سال‌هاست همکار است. اسد مدتی است که از همسرش جدا شده و در این میان صدری با دختری با نام آناهیتا آشنا شده و تصمیم به ازدواج با او گرفته است. اما پدر آناهیتا به‌دلیل سختگیری‌های بی‌مورد و فراوانش تاکنون مانع ازدواج دخترش شده و از سوی دیگر دایی آناهیتا که متوجه آشنایی صدری و آناهیتا شده، تصمیم می‌گیرد تا پدر دختر را راضی به این وصلت کند؛ غافل از این‌که اسد اصلا دوست ندارد صدری ازدواج کند و با نگاه منفی‌اش به زن، او را از این کار برحذر می‌دارد.

وقت بزرگ شدنه درست مانند کار قبلی به یک آسیب اجتماعی و شاید به زبان بهتر به دو آسیب اجتماعی یعنی ترس از ازدواج در جوانان و قبول مسئولیت و سختگیری‌های والدین می‌پردازد که این کار نیز از زبان کمدی بهره برده است. جواد عزتی گرچه در این تله‌فیلم خود را تکرار کرده است و نوآوری ندارد، اما حضورش لحظات شیرینی را خلق کرده و به شخصیت بار و روح داده است؛ مضاف بر این‌که وقت بزرگ شدنه سرگردانی‌ای را که یک دماغ ناقابل داشت، ندارد و مرز استفاده از ژانر و لحن خود را رعایت کرده است.

بالابان: تله‌فیلمی محصول سیمای استان‌ها و تولید سال 89 مرکز صداو سیمای بوشهر به کارگردانی و تهیه‌کنندگی سیدرضا صوفی. اساسا بر کسی پوشیده نیست که محصولات استان‌ها با بودجه‌ای کمتر و شرایطی سخت‌تر ساخته می‌شود و وظیفه رسانه‌های مکتوب است که نسبت به این محصولات نگاهی حمایتی‌تر داشته باشند. بالابان که آخرین نمایش آن پنجشنبه نهم خرداد ساعت 23 از شبکه شما پخش شد، روایتگر یک قصه بومی است؛ قصه‌ای که موضوع اصلی آن بومی نیست، اما سازنده سعی داشته مراحل بومی‌سازی را در آن پیاده کند.

بالابان، ماجرای کشته شدن پدر شاهین از سوی قاچاقچیان پرنده است که ده سال بعد، شاهین هجده ساله که با مادر و خواهرش زندگی می‌کند، دچار حادثه‌ای می‌شود؛ به این شکل که آقا رسول دایی شاهین که به نوعی سرپرستی شاهین و خانواده‌اش را به عهده دارد، به‌دلیل دزدی به زندان می‌افتد و حالا شاهین در تکاپوی آزادی اوست.

تله‌فیلمی که سعی دارد بشدت به لایه‌های درونی اجتماع و محروم از لحاظ فرهنگی نفوذ کند و آنها را به نقد بکشد. کاری که ای‌کاش سازنده‌اش درباره آدم‌هایی که می‌خواست درباره‌شان کار بسازد، اشراف داشت یا دست‌کم درباره آنها تحقیق می‌کرد؛ اما این ناآگاهی، تله‌فیلم را به یک قصه روایی صرف تبدیل می‌کند و شاید سرگرم کننده باشد، اما تاثیرگذار نیست.

در بالابان محمدحسین دریابگرد، صادق زارعی و مجید مظفری به ایفای نقش پرداخته‌اند که البته چنگی هم به دل نمی‌زنند.

کبوتر با کبوتر: این کار نیز محصول سیمای استان‌هاست و این بار محصولی از مرکز صدا و سیمای استان خراسان‌رضوی است. تله‌فیلمی به تهیه‌کنندگی و کارگردانی علی خزاعی‌فر. کارگردانی که ظاهرا رابطه خوب و حسنه‌ای هم با مرکز صداو سیمای استان دارد و تاکنون چهار تله‌فیلم برای این مرکز ساخته است که تله‌فیلم یک تابستان طولانی در جشنواره فیلم فجر گذشته پذیرفته شد و عملا وارد مدیوم سینما شد. خزاعی‌فر در کارنامه‌اش گونه‌های مختلفی را تجربه کرده و ظاهرا علاقه‌مند به کسب تجربه است. جالب‌تر این‌که کیفیت محصولاتش هم با یکدیگر بسیار متفاوت است؛ همان‌طور که یک تابستان طولانی حکایت از فیلمسازی با فکر و مهندسی شده است، در کبوتر با کبوتر که آخرین نمایش آن جمعه دهم خرداد از شبکه شما پخش شد، ما شاهد اثری بودیم که فیلمنامه‌اش به عنوان رکن اصلی کار بشدت پراشکال و بی‌منطق بود. شخصیت‌پردازی نادرست در این کار باعث شده بود تا مخاطب آن را چندان جدی نگیرد و حتی سردرگم شود. موضوعی که مثلا در یک تابستان طولانی کاملا روی شخصیت‌پردازی‌اش فکر شده بود و گاهی آدم این سوال را از خود می‌‌کند که سازنده این دو اثر یک نفر است؟

کبوتر با کبوتر داستان قاسم سی و پنج ساله‌ای را روایت می‌کند که هربار که به خواستگاری می‌رود یا او مورد پسند واقع نمی‌شود یا او طرف مقابل را نمی‌پسندد. در این میان مادر قاسم فوت می‌کند و همسر برادرش این وظیفه را متقبل می‌شود که برای قاسم همسری پیدا کند و ریحانه به‌طور اتفاقی وارد مغازه قاسم شده و قاسم به او علاقه‌مند می‌شود و همسر برادر خود را به خواستگاری ریحانه می‌فرستد.

در کبوتر با کبوتر، کیوان صباغ، سعید والی‌زاده، پروانه معصومی، حسین طاهری و شقایق رهبری به ایفای نقش می‌پردازند.

محمدرضا لطفی