شهرک‌سازی مختص گیلان نیست

ضرورت حفظ‌ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها به منظور استمرار کشت و کار و بهره‌برداری این اراضی برای دستیابی به خودکفایی در تولیدات کشاورزی و امنیت غذایی بر هیچ‌کس پوشیده نیست، اما بعضا شاهد تغییر کاربری اراضی هستیم.

هر چند یکی از عوامل این معضل به‌صرفه‌نبودن شالیکاری و چایکاری برای کشاورزان قلمداد می‌گردد، اما تنها علت آن نیست بلکه علل و عوامل متعددی در این امر دخیل هستند. ضرورت‌های اجتماعی از جمله ایجاد مناطق نمونه گردشگری در استان و همجواری آنها با اراضی کشاورزی، استقرار اراضی کشاورزی در مسیر جاده‌های اصلی و ضرورت ایجاد تاسیسات زیربنایی و عمرانی از جمله احداث راه‌‌آهن، آزادراه، پمپ بنزین و گاز، دامداری‌ها، مرغداری‌ها و احداث منازل مسکونی روستایی می‌توانند از این عوامل باشند البته در بسیاری از موارد شاهد تغییر کاربری اراضی فاقد مجوزهای قانونی هستیم که قانونگذار براساس قوانین مصوب از جمله قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها و در موارد ضروری تقاضای اشخاص حقیقی و حقوقی برای تغییر کاربری اراضی زراعی باغی را به کمیسیون تبصره 1 ماده 1 این قانون احاله داده و بسیاری از اشخاص براساس مقررات این کمیسیون درخواست تغییر کاربری می‌کنند و در صورت اخذ مجوز با رعایت سایر شرایط می‌توانند ساخت و ساز کنند.

همچنین طبق تبصره 5 ماده 1 این قانون، اراضی داخل محدوده طرح هادی مصوب از کلیه شمول این قانون مستثنی بوده و باید براساس ضوابط مربوط و با نظر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ساخت و ساز کنند که عملا در روستاهای دارای طرح مصوب روی اراضی داخل محدوده طرح مزبور ساخت و سازهایی انجام گرفته ولی اصولا از حیطه اختیارات سازمان جهاد کشاورزی خارج هستند. ضمن آن که اشخاصی که در روستاهای فاقد طرح هادی یا اراضی خارج از محدوده طرح هادی اقدام به تغییر کاربری غیرمجاز کنند با شناسایی متخلفان از طریق مدیریت‌های جهاد کشاورزی شهرستان اقدامات جدی برای معرفی متخلفان به مراجع قضایی اعمال می‌شود و در همین رابطه احکامی نیز از محاکم محترم قضایی صادر شده و در بعضی موارد منجر به قلع و قمع بنا شده است.

هرچند تغییر کاربری اراضی کشاورزی فقط مشکل استان گیلان نیست، بلکه این مشکل در اکثر استان‌ها و بخصوص استان‌های شمالی از جمله مازندران و گلستان مشاهده می‌شود، اما با وجود پیگیری‌های قضایی، اقدامات مناسبی نیز در زمینه فرهنگسازی و اطلاع‌رسانی برای فرمانداران، کشاورزان، دهیاران، شوراهای اسلامی و سایر افراد جامعه در این خصوص انجام گرفته است.

این سازمان در سال‌های گذشته با تهیه برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی و نیز برگزاری کارگاه‌های آموزشی و کارگاهی و تهیه بروشورهای ترویجی اقدامات موثری در این زمینه انجام داده است. البته فائق آمدن بر این معضل با همکاری و همیاری تمامی دستگاه‌های ذی‌ربط در معاملات و خرید و فروش اراضی کشاورزی و مسئولان صدور پروانه‌های ساختمانی مقدور است همچنان که با وجود تصویب قانون منع فروش و واگذاری اراضی فاقد کاربری مسکونی بسیاری از معاملات و ساخت و سازها بدون دریافت نظریه سازمان جهاد کشاورزی انجام می‌شود یا در بسیاری موارد پروانه‌های ساختمانی از طرف مراجع ذی‌ربط بدون اخذ مجوز تغییر کاربری صادر می‌شوند، همچنین برخلاف مفاد ماده 8 قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها، امتیازات مربوطه و امتیازات آب، گاز، برق و تلفن به این ساخت و سازهای غیرمجاز ارائه می‌شود که عملا مشکلاتی را برای اعمال قانون و برخورد با متخلفان فراهم می‌کند.

به هر شکل، این سازمان با توجه به وظیفه ذاتی خود با تغییر کاربری غیرمجاز اراضی و ساخت و سازهای مزبور به طور جدی برخورد کرده است و در آینده نیز برخورد قانونی با متخلفان ادامه خواهد داشت.