بنیاد بقا محکم از اوست

با این که در عالم انسانی تا به امروز به جهت جهل علمی و فهم کوته خود، حقیقتی نسبی را دریافته و در این رهگذر گاهی آن مقصود رحمانی را خورشید و گاهی ماه و حتی گاه انسان و حیوان نیز پنداشته و باز چنان شده که جهل خویش را به‌زعم خودش علم حقیقی پنداشته و چنان جاهل بوده که حقیقت‌الوجود را در باطن موجودات در نیافته، در نتیجه آن را برنتافته و از اصل و اساس منکر شده است.

لذا حضرت خداوندی به صراحت فرموده «لاتشرکوا بالله شئ.» پس حقیقت تامه در عالم هستی از ارض تا سماء همان توحید و حقیقت توحید است که اگر افاضه شود هیچ موجودی را همتراز حضرت احدیت قائل نشده و بندگی خویش را معطوف به ادراک توحید تامه و رسیدن به قرب حضرت جانان و فلاح راستین نماید.

انسان موحد زمانی که از ظاهر اشیاء و موجودات پی به باطن آن برده و سمت و جهت الهی گونه آن را دریافت نماید، بیش از پیش به مهر پاشی جانان معطوف شده، درمی‌یابد، با این که خطوط و نقوش در عالم متعدد و گونه‌گون است، اما خطاط و نقاش تماما یکی است و کسی را یارای دوئیت و هم‌شأنی و همترازی با حضرت احدیت نیست.

لذا موحدان عالم در قبال انواع وسوسه از سوی همنوعان و ابلیسان و تنها با نام و یاد و تکیه بر آثار الهیه و معنوی حضرت جانان به استواری رو به سوی ایشان نموده تا شب فراق مبدل به روز وصل و سپیده فجر شود. پس انسان موحد تحت هیچ فشار و ملال و شدائد، غیر حق را در حیات و ممات مد نظر قرار نداده و تنها رو به سوی حق می‌نماید، با این که نمی‌تواند به کنه‌اش پی برد، چون در حد او نیست، اما عجز و نیاز در نماز و ذکر به درگاه حق برای تقرب جستن به آن ساحت پاک نموده و خالصانه رو به سوی حضرت ایشان کرده تا عظمت و رحمانیت و در مواردی فیض پاشی رحیمی حضرت احدیت ایمان و اعتقاد قلبی و باطنی اش را جلا دهد.

سعدیا گر ببرد سیل فنا، خانه عمر

دل قوی دار که بنیاد بقا محکم از اوست

انسان موحد استعانت و توفیق را تنها از خدا می‌خواهد.