علل بد رفتاری با کودکان

 امروزه این فرضیه که بدرفتاری با کودکان بر اثر اختلال روانی بزرگ‌ترها انجام می‌شود پذیرفته شده نیست. گر چه بدرفتاری با کودکان در بین والدین پریشان متداول‌تر است، والدین بهنجار نیز گاهی به کودکان خود آسیب می‌رسانند و این طور نیست والدینی که در کودکی مورد آزار قرار گرفته‌اند لزوما به فرزندان خود آسیب برسانند، پژوهشگران معتقدند متغیرهای گوناگونی در سطح خانواده، جامعه وفرهنگ موجب بدرفتاری و بی‌توجهی به کودکان می‌شود. هر یک از این عوامل را به صورت مختصر بررسی می‌کنیم.

خانواده: کودکی که ویژگی‌های فردی‌اش باعث می‌شود بزرگ کردنش با سختی بیشتری همراه باشد بیشتر مورد تنبیه و آزار قرار می‌گیرد. کودکان بدقلق، بی‌توجه، بیمار وبیش فعال، کودکانی هستند که معمولا مورد بدرفتاری قرار می‌گیرند. در تحقیق از مادرانی که چنین کودکانی داشتند عموما علت بدرفتاری‌شان به این جواب خلاصه می‌شد که آنها سرکش هستند و برای کنترل آنها راهی جز تنبیه وجود ندارد و جالب است که تنبیه را به سود فرزند خود ارزیابی می‌‌کنند. زمانی که بدرفتاری با یک کودک در خانواده آغاز می‌شود بسرعت به عنوان رفتار نرمال در کل خانواده و نیز در بیشتر موارد، با آن کودک مورد تائید وکاربرد همگانی قرار می‌گیرد و به مرور رفتار والدین خشن‌تر و دور از تعامل عاطفی می‌شود. استرس غیرقابل کنترل والدین با بدرفتاری‌هایشان، ارتباط نیرومندی دارد. والدین بدرفتار به موقعیت‌های استرس‌زا با تحریک‌پذیری بیشتری پاسخ می‌دهند. در عین حال بیکاری، درآمد کم، مشکلات زناشویی،.... احتمال از توان افتادن والدین را بیشتر می‌کند، به طوری که آنها نمی‌توانند از عهده مسئولیت‌های فرزندپروری برآیند وناکامی‌های خود را بر سر فرزندان خود خالی می‌کنند که همان‌طور که گفته شد می‌تواند عواقبی همچون انواع بزه‌ها را به همراه داشته باشد.

جامعه: تحقیقات نشان می‌دهد بیشتر والدین بدرفتار از حمایت‌های اجتماعی محروم هستند و به دو دلیل در انزوا به سر می‌برند؛ اول این‌که به علت سوابق خود به دیگران اعتماد نمی‌کنند و مهارت حفظ روابط مثبت با آشنایان خود را ندارند. دوم این که بیشتر والدین بدرفتار در محله‌های فقیرنشین زندگی می‌کنند و امکانات کمی برای ایجاد رابطه با جامعه دارند؛ امکاناتی مانند مراکز تفریحی و هنگام استرس حمایت اجتماعی و خانوادگی دریافت نمی‌کنند و به فرزندان خود روی می‌آورند.

فرهنگ: ارزش‌ها و آداب فرهنگی بر بدرفتاری والدین تاثیر می‌گذارد. در فرهنگ‌هایی که استفاده از زور و خشونت برای حل مسائل مقبول وپذیرفته شده است، بدرفتاری با کودکان نیز بیشتر است. در فرهنگ ما ایرانیان حتی ضرب‌المثل‌هایی برای تائید کتک زدن و بدرفتاری با کودک وجود دارد که تنبیه را از دید والدین موجه می‌کند؛ در نتیجه راه برای بدرفتاری‌های بیشتر را باز می‌کند

بدفتاری با کودک، به پرورش خودگردانی هیجانی، همدلی، همدردی، خودپنداره مثبت، و مهارت‌‌های اجتماعی آسیب می‌زند و به مرور این کودکان به سوی شکست تحصیلی، افسردگی، سوءمصرف مواد مخدر و بزهکاری سوق داده می‌شوند.

رابعه موحد

روان‌شناس