شادی عشایر هدیه به شهرها

گرچه این عشایر با رسیدن به محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران از حرکت باز ایستادند، اما شور و هیجان بازدیدکنندگان حاکی از تاثیر‌گذاری حضور عشایر در پایتخت کشوری با اقوام مختلف بود. تاثیری که به گفته بسیاری از مسئولان و دست‌اندرکاران برگزاری این جشنواره تاکنون در کشور بی‌نظیر بوده و با استقبال گسترده‌ای در بخش‌های مختلف از سوی بازدیدکنندگان روبه‌رو شد.

جذابیت و استقبال مردم پایتخت‌نشین از این جشنواره از همان روز کوچ نمادین عشایر در خیابان ولیعصر امری کاملا مشهود بود و توانست پیام موفقیت مناسبی را برای دست‌اندرکاران جشنواره به ارمغان بیاورد. بدون تردید فاصله کم زمان برگزاری این جشنواره با تعطیلات پایانی سال می‌تواند تقاضای سفر را به همراه داشته باشد به این معنی که حضور عشایر مختلف در پایتخت می‌تواند انگیزه سفر بسیاری از مسافران نوروزی به محل واقعی زندگی آنها باشد. هرچند این موضوع به عنوان دستاورد اولیه و البته کوتاه‌مدت جشنواره از سوی مسئولان مطرح شده، اما دستاورد این جشنواره اتحاد بین اقوام مختلف مردم ایران بود که به ظاهر از همان ساعات اولیه توانست به این مهم دست یابد.

همان طور که می‌دانید 102 ایل مختلف در کشورمان مشغول ‌گذران زندگی هستند و از همان ابتدا تا امروز با رشادت توانسته‌اند با تحمل ناملایمات و سختی‌های زندگی خود منشأ خیر و برکات بسیاری برای جامعه ایران بویژه پس از پیروزی انقلاب باشند و در حالی که تنوع سبک زندگی و رنگارنگ پوشش ظاهری عشایر ایرانی بسیاری از مردم را به خود مشغول کرده، اما ساده زیستی آنها اصلی‌ترین پیام در این جشنواره به بازدیدکنندگان است.

عشایری که از روز کوچ نمادین تا روز پایانی مهمان پایتخت‌نشینان بودند، قصد داشتند روحیه ساده زیستی و اتحاد ملی را در کشورمان تقویت کنند. این گروه با توجه به خودکفا بودنشان از لحاظ تولید اجناس مورد نیازشان مثل خوراک و پوشاک با خود سوغاتی بسیار ارزشمند به ارمغان آوردند که بسیار مورد توجه قرار گرفت و آن چیزی نبود جز تقویت روحیه خودکفایی در جامعه امروز ایران.

هرچند این موضوع به عنوان یکی از دستاوردهای بسیار مهم حضور عشایر در تهران بیان شده، اما نباید از تاثیرات فرهنگی بالای این حضور در جامعه کنونی شهرنشین غافل شد؛ آثاری که مستقیم کودکان و نوجوانان را هدف گرفته، کودکانی که بجز بازی‌های رایانه‌ای در تهران سرگرمی دیگری ندارند و نوجوانانی که هنوز نوای موسیقی محلی اصیل را از نزدیک و زنده نشنیده‌اند، نوجوانانی که از این طریق می‌توانند با اصالت و افتخار به موسیقی محلی کشورشان گوش فرا دهند و در آینده برای زنده نگهداشتن این فرهنگ بکوشند. به گفته بسیاری از دست‌اندرکاران و مسئولان برگزاری این جشنواره، امسال بخش موسیقی محلی یکی از بخش‌های مورد استقبال جشنواره توسط نوجوانان بوده است.این موضوع، بیانگر آن است که تبعات فرهنگی این جشنواره به چند نکته یاد شده ختم نمی‌شود بلکه با زنده نگهداشتن آداب و رسوم و سنن عشایر به نهایت خود و سرمنزل مقصود می‌رسد.به هر حال تمبر یاد بود کوچ عشایر امسال و در این جشنواره منتشر شد و این روز هم در کشورمان به ثبت ملی رسید ولی نباید هرگز تاثیرات مثبتی که حضور آنها در پایتخت ایران، جایی که از همه اقوام در آن ساکن هستند را فراموش کرد. برگزاری این گونه مراسم و جشنواره‌ها به صورت مداوم و هدفمند می‌تواند علاوه بر تاثیرات فراوان فرهنگی و اقتصادی داخلی نمادی از ایرانی شاد، سرزنده، متحد و خودکفا باشد. بنابراین دور از واقعیت نیست اگر بتوانیم پیوند مستحکم و مناسبی بین جامعه شهری و عشایری کشور داشته باشیم.

محمد حسین فراهانی

 مدیر کل میراث فرهنگی استان تهران