طبیعت در قاب عکاسان

جشنواره امسال دو بخش اصلی و ویژه دارد. آن طور که قاسم میرزاخانی، دبیر این دوره می‌گوید بخش اصلی این جشنواره با همان موضوع سال گذشته یعنی طبیعت زیبای ایران برگزار می‌شود، اما بخش ویژه که امسال به جشنواره افزوده شده، عنوان تولید ملی را یدک می‌کشد و عکاسان دستاوردهای ملی در حوزه طبیعت را به تصویر کشیده‌اند.

وی با اشاره به رشد 10 درصدی شرکت کنندگان در این دوره می‌گوید: در دوره اول 3390 عکس در اختیار داشتیم که از این تعداد 126 عکس به مرحله مسابقه راه یافتند که البته بعد از جشنواره نیز کتاب فاخری از این عکس‌ها تولید شد و در اختیار سفارتخانه‌ها قرار گرفت. امسال نیز با توجه به گستردگی کار و نیز آثار رسیده، کل فضای گالری صبا را برای مدت 14 روز در اختیار گرفتیم.

او درباره تعداد آثار امسال گفت: 3677 قطعه عکس از733عکاس برای دو بخش مسابقه و بخش ویژه به دبیرخانه رسید که با رای داوران، 103 عکس به بخش مسابقه و 17عکس به بخش مسابقه ویژه راه یافت و این خود نشان از رشد 10 درصدی شرکت‌کنندگان در این دوره دارد.

به گفته میرزاخانی، امسال نیز علاوه بر انتشار کتاب نمایشگاه، کارگاه‌های آموزش عکاسی در حال برگزاری است.

مدیرعامل انجمن سینمای جوان درباره موضوعیت این جشنواره می‌گوید: متاسفانه برخی فکر می‌کنند ایران یک کشور عقب‌افتاده و جنگزده است که هیچ زیبایی ندارد براین‌اساس عنوان طبیعت ایران را به عنوان موضوع انتخاب کردیم تا از این طریق بتوانیم تصویر واقعی کشورمان را به رخ بکشیم.

میرزاخانی ادامه می‌دهد: انتخاب عنوان طبیعت، بیشتر به خاطر یک دیالوگ واحد است و سعی داریم در دوره‌های بعدی با بین‌المللی‌کردن جشنواره، زیبایی‌های کشورهای دیگر را در کنار زیبایی‌های کشور خودمان قرار دهیم و به نوعی نشان دهیم زیبایی‌های ایران با هیچ جا قابل مقایسه نیست، زیرا من معتقدم طبیعت کویر، دشت‌ها، جنگل‌ها، کوه‌ها و دیگر مناظر طبیعی ایران اگر نگویم بی‌نظیر است، حداقل کم‌نظیر است.

مسعود زنده‌روح‌کرمانی، عکاس پیشکسوت و یکی از اعضای هیات داوران این جشنواره نیز درباره این نمایشگاه به «جام‌جم» می‌گوید: ایران جزو معدود کشورهایی است که به واسطه داشتن چهار فصل و طبیعت متفاوتی که دارد، از بسیاری کشورها متمایز است و به نظرم آنچه هم‌اکنون به عنوان یک جشنواره با موضوع طبیعت اتفاق افتاده کار پسندیده‌ای است و امیدوارم این راه ادامه یابد.

وی ادامه می‌دهد: بحث طبیعت، گرایش به حس و حال و عواطف عکاس دارد و بخش عکاسی طبیعت عامه‌گرایانه است به گونه‌ای که همه دوست دارند در مواجهه با آن عکاسی کنند، اما همیشه جشنواره‌ها به دنبال این هستند که بهترین‌ها را گزینش کنند.

کرمانی که تاکنون دبیری بسیاری از جشنواره‌های عکاسی را عهده‌دار بوده، درباره ارزیابی خود از آثار رسیده به دومین جشنواره ملی عکس ایران می‌گوید: متاسفانه بخش عمده عکاسان نگاه زیباشناسانه در کارهایشان نداشتند که البته این اتفاق همیشگی است. آنها موضوع بسیار خوبی پیش‌رو داشتند که می‌توانستند با تکنیک خوب، تصاویری که تاکنون دیده نشده را به مخاطب نشان دهند.

وی درباره تفاوت آثار رسیده از شهرستان‌ها و تهران هم این‌گونه توضیح می‌دهد: ما در گزینش آثار نمی‌دانستیم عکس مورد داوری مربوط به کدام استان است بر این اساس تنها با توجه به ملاک‌های انتخاب، آثار برگزیده را انتخاب کردیم. چرا که اگر قرار باشد یک عکس خوب از شالیزارهای شمال داشته باشیم تنها به خوب بودن عکس توجه داریم نه شخص عکاس و محل زندگی او.

زنده‌روح‌کرمانی معتقد است فراگیرترین چیزی که در ایران وجود دارد، عکاسی طبیعت است چون طبیعت هر منطقه با منطقه دیگر متفاوت است.

زنده‌روح‌کرمانی که خود نگاه ویژه‌ای به سوژه طبیعت دارد، ادامه می‌دهد: همه انسان‌ها می‌توانند طبیعت را ببینند، ولی عکاس باید نگاه خاص تری به آن داشته باشد. البته در این دوره از جشنواره بخش عمده عکس‌ها با نگاه مردم عادی از طبیعت گرفته شده بود.

وی می‌افزاید: یکی از مواردی که به‌شخصه برای من در این جشنواره مهم بود، نگاه به حیات وحش ایران است چرا که برای گرفتن این عکس‌ها، عکاس باید مدت‌ها در طبیعت در انتظار بنشیند تا سوژه‌اش در جای مناسب قرار گیرد که به نظر من این بسیار قابل تقدیر است.

این عکاس پیشکسوت کشورمان ضمن ارزشمند شمردن عکاسی از حیات وحش می‌گوید: این بخش به قدری جای کار دارد که پیشنهاد کردیم سال آینده به صورت مجزا در خلال جشنواره برگزار شود.

وقتی بحث بین‌المللی‌شدن جشنواره را با او در میان می‌گذاریم، نگاه متفاوتی از برگزارکنندگان دارد. زنده‌روح‌کرمانی معتقد است اگر بخواهیم نگاه غیر تخصصی به جشنواره ملی عکس ایران داشته باشیم، باید آن را در بعد بین‌المللی برگزار کنیم. ما در کشورمان طبیعت بسیار خاصی داریم، ولی چقدر عکاسان بین‌المللی به ایران می‌آیند تا بتوانند از این طبیعت به عنوان سوژه استفاده کنند؟ به نظر من خیلی از ایرانی‌ها تمام تصورشان از طبیعت ایران جنگل‌های شمال است و هیچ‌کدامشان شاید ندانند ما مجموعه کلوت‌هایی در کرمان داریم که جزو سومین کلوت‌های دنیاست یا حتی ندانند در شیراز، جنوب و غرب کشور چه زیبایی‌هایی وجود دارد.

وی ادامه می‌دهد: با در نظر گرفتن این موارد این سوال مطرح است آیا یک خارجی می‌تواند از تمام زوایای این طبیعت آن هم در زمان مناسب دیدن کند؟

کرمانی که در فواصل سال‌های 66 تا 69 مسئولیت واحد عکاسی ستاد تبلیغات جنگ را عهده‌دار بود، درصد عکس‌های ایرانی را در خارج از کشور کمتر از تعداد انگشتان دست می‌داند و می‌گوید: طی 30 سال گذشته بیشتر مقولات خبری و مستندگونه برای عکاسان خارجی جذاب بوده تا طبیعت ایران. بر این اساس بسیار موثر خواهد بود اگر نشریات خارجی همچون مجله نشنال جئوگرافی به دنبال عکس‌هایی از طبیعت ایران باشد یا حتی به عکاسان ایرانی برای ثبت این زیبایی‌ها سفارش دهد.

وی ادامه می‌دهد: به نظر من کار انجمن سینمای ایران در برگزاری این جشنواره قابل ستایش است، ولی اگر قرار باشد به سمت بین‌المللی‌کردن جشنواره برود، چیزی به دست نخواهد آورد.