پاسخ به چند پرسش هنری

این اصطلاح فقط مخصوص سینما نیست؛ در ادبیات نمایشی و داستانی هم کاربرد دارد. نوعی اسلوب هنری است و به آثاری اطلاق می‌شود که شخصیت‌های اثر در آن یا سردرگم و سرگردانند یا مثل عروسک، بی‌اراده و بدون اختیار. در واقع کاراکترهای چنین آثاری از نظر وجودی، در برابر کنش‌های بظاهر هنجارمند، یا کنش‌های ظاهراً ناهنجار نشان می‌دهند یا به طور کلی بی‌هدف و بی‌رغبت تصویر می‌شوند. تلاش‌های منجر به شکست یکی دیگر از ظواهر کمابیش تکرارشونده در این آثار است. در اغلب آنها نشان چندانی از سیر منطقی حوادث و روابط علی و معلولی به شکل آثار واقعگرا دیده نمی‌شود؛ مضامین‌شان معمولاً ناامیدی، احساس بیهودگی، و سرگردانی است و گفتارها یا حرکاتشان گاهی کلیشه‌ای و تکراری‌اند. مفهوم ابزورد بسی عمیق‌تر از آن است که بتوان در چند سطر توضیحی مناسب داد و نگاهی سطحی به آن نداشت، با این حال، نامدارانی چون اوژن یونسکو، ساموئل بکت و... با همین اسلوب، آثار سترگ و ماندگاری از نظر هنری در نمایشنامه‌نویسی، ادبیات داستانی و... خلق کرده‌اند.

مقصود از میکاپ بیشتر چهره‌آرایی و جنبه‌های آرایشی سر و وضع بازیگران یا مجری‌هاست، اما در گریم ترفندها و ابزارهایی اساسی‌تر و نه تنها در چهره بازیگران، بلکه بنا به نیاز در تمام بدن به کار می‌رود تا تحولاتی مثل پیری یا ایجاد زخمی چرکین و عمیق، یا تغییر از صورت انسان به مثلا حیوان و غیره صورت گیرد. گریم از یک چهره‌آرایی با قلم‌های خاص تا تغییر و تحول اساسی با ماسک‌ها و ابزارهای مخصوص را دربرمی‌گیرد.

رشید حسام / جام‌جم