انعکاس صدای سینما در رادیو

شوقستان عنوان برنامه‌ای از رادیو ایران است که هر شب به یک قالب هنری و چهارشنبه‌ها به سینما می‌پردازد.

ریحانه یزدان‌دوست، یکی از سردبیران این برنامه گفت: ما هر هفته مروری بر اخبار روز سینما داریم. ضمن این که پرونده یک موضوع سینمایی را باز می‌کنیم. مثلا یک هفته به گونه‌های سینمایی پرداختیم و این که سینمای ایران در هر گونه‌ای چه فیلم‌هایی ساخته است. جهانگیر الماسی، یدالله صمدی، ابراهیم وحیدزاده و طهماسب صلح‌جو از کارشناسان برنامه هستند که به صورت تلفنی یا حضوری با شنوندگان در ارتباط هستند.

وی با بیان این که موضوعات برنامه تابع مناسبت‌های هفته است، توضیح داد: مثلا ما در سالروز افتتاح موزه سینما با عزت‌الله انتظامی تماس گرفتیم و درباره این موزه حرف زدیم. یا این که پس از درگذشت فهیمه راستکار یک ویژه برنامه برای او ترتیب دادیم و با سیامک شایقی که کارگردان یکی از فیلم‌های این بازیگر بوده، گفت‌وگو کردیم.

این سردبیر درباره بازخورد برنامه می‌گوید: شوقستان در شب‌هایی که به سینما و موسیقی می‌پردازد مخاطبان بیشتری دارد. کمترین مخاطب هم از آن هنر تئاتر است. چون خیلی‌ها کارهای در حال اجرا را ندیده‌اند. ولی برنامه‌های سینمایی رادیو همیشه مورد توجه قرار می‌گیرد. به عنوان مثال هفته گذشته ما راجع به جایگاه انیمیشن ایران در دنیا صحبت کردیم و به فیلم «تهران 1500» پرداختیم. خیلی از مخاطبان تماس گرفتند و درباره انیمیشن‌های مورد علاقه‌شان حرف زدند.

مهدی ساعی، دیگر سردبیر شوقستان درباره نحوه پوشش اخبار جشنواره فیلم فجر گفت: ما احتمالا دو ویژه برنامه نیم ساعته و یک ساعته خواهیم داشت که در هر کدام بسته‌های صوتی را درباره فیلم‌های پخش شده عرضه می‌کنیم. این بسته صوتی شامل بخش‌هایی از صدای فیلم،‌ گفت‌وگو با کارگردان، بازیگران و منتقدان می‌شود. این برنامه نمای نزدیک نام دارد و به احتمال زیاد فرزاد حسنی اجرایش را به عهده خواهد گرفت.

به گفته وی، نقد فیلم «من مادر هستم» با حضور تهیه‌کننده فیلم، سعید قطبی‌زاده، علی رویین‌تن (منتقد) و رسالت بوذری (مجری) هفته پیش انجام شد و این هفته منتقدان درباره فیلم «بی‌خود و بی‌جهت» صحبت می‌کنند.

رادیو گفت‌وگو هر هفته با برنامه «صدای تصویر» به سراغ فیلم‌های در حال اکران می‌رود. این برنامه هر هفته جمعه‌ها ساعت 16 در مدت زمان 80 دقیقه پخش می‌شود. قبلا زمان برنامه 120 دقیقه بود که به خاطر طولانی بودن دست‌اندرکاران برنامه تصمیم به کوتاه کردن زمان گرفتند.

صدای تصویر تنها برنامه گفت‌وگومحور سینمایی رادیوست که در آن دو نفر که نظرات متفاوتی درباره یک فیلم یا موضوع دارند با یکدیگر وارد چالش می‌شوند.

فهیمه پناه آذر،‌ سردبیر صدای تصویر با بیان این که در این برنامه حتما باید یک کارگردان حضور داشته باشد به جام‌جم گفت: اگر کارگردانی نتواند به استودیو بیاید ما فیلم هفته را عوض می‌کنیم و هیچ فیلمی بدون حضور کارگردانش نقد نمی‌شود. ماهیت رادیو گفت‌وگو شبیه شبکه چهار تلویزیون است و مخاطبانش بیشتر قشر فرهیخته است.

وی با اشاره به دشوار‌ی‌های تولید یک برنامه سینمایی در رادیو توضیح داد: بیشتر افراد دوست دارند دیده شوند و به همین دلیل تلویزیون را به رادیو ترجیح می‌دهند.

مازیار فکری ارشاد، ‌جواد طوسی و سحر عصر آزاد از جمله منتقدان این برنامه هستند. ولی صدای تصویر منتقد ثابتی ندارد و هر هفته از یک نفر برای نقد و بررسی دعوت می‌کند.

سردبیر برنامه با بیان این که شنونده دوست دارد صداهای متنوع را بشنود، گفت: استفاده از منتقد ثابت مثل این است که یک صفحه روزنامه را فقط یک نفر با یک اندیشه و یک قلم بنویسد.

صدای تصویر در ایام برگزاری جشنواره فیلم فجر روزانه یک ساعت برنامه ثابت خواهد داشت.

در بین همه شبکه‌های رادیویی «رادیو نمایش» همان طور که از نامش پیداست توجه بیشتری به هنر نمایشی سینما دارد. کارنامه، دیالوگ،‌ پرانتز باز و استودیو هشت عناوین برنامه‌هایی است که در طول هفته شنوندگان رادیو نمایش را در جریان آخرین اخبار و تحلیل‌های سینمایی قرار می‌دهد.

کارنامه، برنامه‌ای است نقدمحور، که هر جمعه ساعت 20 به چهار حوزه تخصصی سینما، تئاتر، رادیو و تلویزیون می‌پردازد. پرانتز باز نیز روزانه مستندهای خبری را در حوزه سینما و تئاتر برای شنوندگان پخش می‌کند. نکته جالب درباره پرانتز باز اجرای برنامه توسط بازیگران تلویزیون همچون کامران تفتی و بهنام تشکر است.

پخش رادیویی فیلم‌های سینمایی هر هفته ساعت ۱۸ از این شبکه صورت می‌گیرد و دوستداران سینما یک فیلم سینمایی را به طور کامل می‌شنوند.

برنامه زنده «دیالوگ» همه روزه بجز جمعه‌ها از ساعت 20 تا 21 و 15 دقیقه درباره وقایع مربوط به هنرهای نمایشی یعنی تئاتر، رادیو، تلویزیون و سینما پخش می‌شود. این برنامه در شب‌های دوشنبه و سه‌شنبه پرونده سینمای ایران را باز می‌کند و با سینمادوستان همراه می‌شود.

برنامه رادیویی دیالوگ در روزهای آینده موضوعات پژوهش‌های مربوط به عرصه نظریه سینما و واکنش‌های صورت گرفته به فیلم «من مادر هستم» را بررسی می‌کند. همچنین نقد و بررسی فیلم یکی می‌خواد باهات حرف بزنه و فیلمبرداری در سینما از جمله محورهای موضوعی برنامه است.

ایوب آقاخانی، سردبیر برنامه دیالوگ با بیان این که سعی می‌کنیم رویکردمان خبری، تحلیلی باشد گفت: ما به دنبال واکاوی مضامین مهجور مانده هستیم و می‌خواهیم در التهابات مقطعی دنیای سینما پوششی تحلیلی داشته باشیم. بیشتر برنامه‌های رادیویی که به سینما می‌پردازند، خبررسانی می‌کنند و عمقی نیستند، ولی ما سعی داریم از ذات خبر به حواشی تحلیلی برسیم و راه‌حل‌هایی برای خروج از بحران پیدا کنیم.

وی افزود:‌ بحث ما در نقد فیلم خوب یا بد بودن یک اثر نیست و به دنبال بررسی مضمونی فیلم هستیم. مثلا به بهانه اکران فیلم آینه‌های روبه‌رو موضوع ناهنجاری‌های جنسیتی در جامعه را بررسی می‌کنیم. یا این که به بهانه نمایش فیلم پنهان درباره سینمای اجتماعی حرف می‌زنیم.

نیلوفر زندیان، مدیر گروه فرهنگ و هنر رادیو فرهنگ گفت: رادیو صاحب یک شورای فکر سینماست که جلساتش به اهتمام شبکه فرهنگ برگزار می‌شود. در این جلسات زاویه دید برنامه‌های سینما محور رادیو طرح و ساماندهی می‌شود.

وی با اشاره به برنامه «هفت اقلیم سینمایی» که هر هفته عصرهای دوشنبه مخاطبان را به گیشه فیلم‌های در حال اکران فرا می‌خواند، توضیح داد: این برنامه 70 دقیقه‌ای در هر نوبت یک پرونده سینمایی را با موضوعات روز باز می‌کند و برای بررسی آن، از اهالی خود سینما کمک می‌گیرد. یکی از بخش‌های این برنامه «تیتر یک» نام دارد که بازخوانی مهم​ترین اخبار سینمایی هفته را دربرمی‌گیرد، همچنین در بخش «فروش فیلم‌ها» میزان فروش هر فیلم اعلام می‌شود. «سینما از نگاه مردم» واگویه‌‌های سینمادوستان است و انتظاراتی را که مردم از سینمای کشور دارند، بیان می‌کند.

زندیان درباره برنامه‌ریزی رادیو فرهنگ برای جشنواره فیلم فجر امسال گفت: گروه هنر شبکه فرهنگ همچون سال‌های گذشته همزمان با سی‌ویکمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر، برنامه زنده هفت اقلیم را از محل سینمای اهالی رسانه در برج میلاد پخش خواهد کرد و شنوندگان را در جریان تازه‌ترین رویدادهای فیلم فجر قرار می‌دهد.

احسان رحیم‌زاده / گروه رادیو و تلویزیون