در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آنها به دلایل مختلفی که از نظر خودشان موجه است، ازدواج را اولویت اول برنامههایشان نمیدانند و آن را به تاخیر میاندازند؛ غافل از اینکه، هر تاخیری آینده بهتری را برای ما رقم نمیزند و گاه میتواند مشکلاتی را نیز سبب شود.
به همین دلیل متخصصان میگویند اگر روزی میخواهید ازدواج کنید، باید بدانید ازدواج هم سن و سالی دارد و برای داشتن زندگی مشترک موفق باید این مرحله هم بموقع آغاز شود.
در همین زمینه با دکتر بهروز بیرشک، روانشناس و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفتوگویی انجام دادهایم و از وی درباره مشکلات و عوارض ناشی از تاخیر در ازدواج سوالاتی پرسیدهایم که در پی میآید.
آیا میتوان سن ازدواج را به عنوان یکی از عوامل در ارزیابی سلامت و بهداشت روان محسوب کرد؟
اجازه دهید پاسخ به این پرسش را اینگونه مطرح کنم که تاخیر در ازدواج تا حدی میتواند در این زمینه تاثیرگذار باشد؛ بخصوص در مورد افرادی که براساس باورهای فرهنگیشان تصور میکنند تا سن خاصی باید ازدواج کرده و بچهدار شوند؛ پس اگر این اتفاق بموقع روی ندهد، برای این گروه از افراد ممکن است با مشکلات متعددی همراه شود.
منظورتان این است که اگر جوانان نتوانند در سن مورد نظرشان ازدواج کنند، مسائلی برایشان ایجاد خواهد شد؟
سن ازدواج در کشور ما به علل مختلفی افزایش یافته است که البته این افزایش سن را در هر دو جنس میتوان دید. از نظر مشکلات روحی هم گروهی که آمادگی ازدواج در سن خاصی را داشته، ولی به خواستهشان نرسیدهاند، فشار بیشتری را تجربه خواهند کرد. در ضمن، باید این نکته را هم در نظر داشته باشیم که این مساله در دخترها بیشتر به چشم میخورد؛ چراکه بیشتر احتمال دارد خانواده و جامعه آنها را تحت فشار بگذارد و به ازدواج تشویق کند که در این شرایط حتی ممکن است آنها به انتخابهای اشتباه نیز روی بیاورند.
از نظر روحی چه مشکلاتی در انتظار این گروه خواهد بود؟
بهطور خلاصه میتوان گفت بعضی از این افراد فکر میکنند جذابیت لازم را نداشتهاند که موفق به ازدواج نشدهاند؛ عدهای هم به مقایسه خود با دیگران روی میآورند که این موارد میتواند موجب ایجاد استرس و فشارهای روحی برای آنها شود. گروهی هم افسردگی را تجربه میکنند یا اعتماد به نفسشان کاهش مییابد. درصدی از این افراد هم با انواعی از اضطراب دست به گریبان خواهند شد.
ایجاد چنین احساساتی به دلیل تاخیر در ازدواج به چه عواملی بستگی دارد؟
این موضوع هم به شخصیت خود فرد ارتباط دارد و هم به محیطی که وی در آن رشد کرده و بزرگ شده است؛ به این معنا که چون اغلب افراد قبل از ازدواج در خانه پدر و مادرشان زندگی میکنند، ممکن است از طرف آنها فشارهایی برای ازدواج وجود داشته و فرد را آزار دهد. به عنوان نمونه حتی ممکن است در خانوادههایی به دلیل تاخیر در ازدواج به جوان سرکوفت بزنند و او را محکوم کنند؛ اگر چه بندرت شاهد چنین رفتارهایی هستیم، ولی بالاخره وجود دارد.
آیا از نظر شما میتوان سن خاصی را برای ازدواج جوانان تعیین کرد که با حداقل مشکلات روبهرو شوند؟
اکنون و با توجه به پیشرفتهایی که در علم پزشکی حاصل شده است، واقعا نمیتوان گفت پس از گذشت سن خاصی دیگر نمیتوان ازدواج کرد؛ البته در گذشته در این زمینه و بخصوص برای بارداری خانمها، محدودیتهای سنی بیان میشد که در حال حاضر چنین موضوعاتی چندان مطرح نیست. ولی در هر صورت، مشخص است چنانچه خانمی در دهه سوم زندگی ازدواج کرده و بچهدار شود، وقت و حوصله بیشتری داشته و حساسیتهایش در مورد زندگی مشترک نیز کمتر است؛ در حالی که ازدواج و بارداری در سنین بالاتر ممکن است موجب بروز حساسیتهایی برای خانم شده و همچنین اضطراب و نگرانیهایی را نیز برای مادران بههمراه داشته باشد. ضمن اینکه فرزندآوری در خانمها به هر حال محدودیت سنی دارد.
جوانان چطور میتوانند از بروز این مشکلات پیشگیری کنند؟
بدون شک میتوان اقدامات موثری برای این افراد انجام داد تا فشارها و مشکلات روحیشان کمتر شود؛ برخی از این جوانان امکانات لازم برای ازدواج و تشکیل زندگی مشترک را دارند، ولی یا نمیتوانند تصمیم بگیرند یا چنین تصور میکنند یا حدس میزنند هنوز فرد مناسب را پیدا نکردهاند و بهدنبال یافتن زوجی با موقعیت بهتر هستند.
در حالیکه اگر ازدواج در موقع مناسب صورت نگیرد، این افراد بعدها افسوس میخورند و دائم از خودشان انتقاد میکنند. احساس تنهایی معضل دیگری است که این گروه با آن مواجه خواهند شد. البته بسته به شرایط، گاهی باید به این افراد اطمینان دهیم که ارزش و اعتبارشان به موضوع ازدواج بستگی ندارد و هنوز میتوانند انتخاب صحیحی داشته باشند. پس به جای اینکه بنشینند و بیش از حد به این موضوع فکر کنند، میتوانند برنامهها و فعالیتهای متنوع و جذابی برای خودشان تدارک ببینند تا احساس تنهایی و فشاری که به آنها وارد میشود کاهش یابد.
به جوانانی که در مورد ازدواج سختگیر هستند و خیلی سخت این مسوولیت را میپذیرند، چه توصیهای میکنید؟
با اینکه افزایش سن ازدواج و سختگیریها در این مورد را از سوی هر دو جنس میتوان مشاهده کرد، ولی با توجه به اینکه در فرهنگ ما درخواست ازدواج از طرف خانواده پسر صورت میگیرد، اگر پسری دچار این احساس تعلل یا مشکل در تصمیمگیری باشد مسلما مشکلاتی را برای خودش ایجاد خواهد کرد و حتی اگر ازدواج هم انجام پذیرد، در زندگی مشترکش مشکلاتی را تجربه میکند. در نتیجه ما به همه آنها توصیه میکنیم ضمن ایجاد آمادگی ذهنی و شخصیتی قوی در خود، با دختری که آمادگی پذیرش ازدواج را دارد و به بلوغ فکری و ذهنی رسیده، ازدواج کنند.
دخترها هم ممکن است با تصور اینکه هنوز فرد مورد نظر خود را پیدا نکردهاند و احتمال دارد شخصی با شرایط بهتر به آنها پیشنهاد ازدواج دهد، این تصمیم مهم را به تاخیر بیندازند؛ البته رسیدن به ایدهآلهای ذهنی بسیار مهم است، اما آنها هم باید بدانند ممکن است برخی ایدهآلها هیچوقت به سراغشان نیاید و به جایی برسند که انتخابها محدود و محدودتر شود. دخترها باید توجه داشته باشند همیشه موقعیت مناسبی برای ازدواج ندارند و هرچه سن آنها افزایش یابد، هم انتخاب مشکلتر میشود و هم امکان این انتخاب کمتر. در نتیجه اگر میخواهید ازدواج کنید، باید پیش از هرچیز به معیارهایتان فکر کرده و آنها را مشخص کنید تا براساس آن، انتخاب درست و بهنگامی داشته باشید.
نیلوفر اسعدیبیگی - جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: